I FZ 105/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-05-06
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z opłatsytuacja majątkowadochódVATpostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA, które przyznało prawo pomocy w ograniczonym zakresie, uznając, że dochody skarżącego nie uzasadniają całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych.

Skarżący G. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych w 58 sprawach administracyjnych. WSA przyznał prawo pomocy jedynie częściowo, zwalniając z kwoty ponad 20 zł, wskazując na miesięczny dochód skarżącego z działalności gospodarczej. NSA oddalił zażalenie, uznając, że dochody skarżącego (4165 zł miesięcznie) nie uzasadniają całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, które wyniosą łącznie 1160 zł.

Skarżący G. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych w 58 sprawach administracyjnych toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Sąd I instancji, analizując sytuację majątkową skarżącego, ustalił miesięczny dochód z działalności gospodarczej w wysokości około 4165 zł, posiadanie mieszkania o powierzchni 62 m2, brak innych oszczędności, a także miesięczne koszty utrzymania mieszkania (531 zł), wydatki na telefon (45 zł), koszty prowadzenia działalności gospodarczej (426 zł + 40 zł za prąd), raty kredytowe (370 zł), opłatę za kartę podatkową (406 zł) oraz składki na ZUS (837 zł). Biorąc pod uwagę łączną kwotę wpisów od skarg (5800 zł), WSA przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że koszty sądowe przewyższają jego możliwości finansowe i nie uwzględniono kosztów bieżącego utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w nadzwyczajnie trudnej sytuacji majątkowej. NSA uznał, że dochody skarżącego w wysokości 4165 zł miesięcznie nie uzasadniają całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, a łączna kwota 1160 zł do zapłaty w 58 sprawach nie jest zbyt wygórowana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dochody te nie uzasadniają całkowitego zwolnienia, a jedynie częściowe.

Uzasadnienie

NSA uznał, że instytucja prawa pomocy służy osobom w nadzwyczajnie trudnej sytuacji majątkowej. Dochody skarżącego w wysokości 4165 zł miesięcznie, mimo licznych postępowań, nie czynią kwoty 1160 zł do zapłaty zbyt wygórowaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochody skarżącego w wysokości 4165 zł miesięcznie nie uzasadniają całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych. Łączna kwota 1160 zł do zapłaty w 58 sprawach nie jest zbyt wygórowana. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób w nadzwyczajnie trudnej sytuacji majątkowej.

Odrzucone argumenty

Koszty sądowe przewyższają możliwości finansowe skarżącego. WSA wziął pod uwagę tylko koszty stałe, pomijając koszty bieżącego utrzymania (np. jedzenie).

Godne uwagi sformułowania

celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na nadzwyczajne okoliczności, tj. nadzwyczajną trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie są w stanie ponieść kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. jeżeli poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym pociągnęłoby za sobą uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny, skarżący ma prawo domagać się stosownej pomocy od Skarbu Państwa

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów przyznawania prawa pomocy w sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w kontekście dochodów z działalności gospodarczej i liczby postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej skarżącego i specyfiki postępowań sądowoadministracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie prawa pomocy i kryteria oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy wysokie dochody z firmy oznaczają brak prawa do pomocy sądowej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 105/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FSK 95/11 - Wyrok NSA z 2012-01-10
I SA/Łd 912/09 - Wyrok WSA w Łodzi z 2010-09-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2010 r., o sygn. akt I SA/Łd 912/09 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 7 września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 3 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu – G. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów Sąd ustalił, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w postaci usług złotniczych w wysokości około 4.165 zł miesięcznie. Ponadto skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 62 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą około 531 zł (czynsz, prąd, gaz), około 45 zł stanowią wydatki skarżącego na telefon komórkowy. Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w K., gdzie na ten cel wynajmuje lokal, ponosząc z tego tytułu miesięczną opłatę w wysokości 426 zł oraz koszty energii elektrycznej przeciętnie w wysokości około 40 zł miesięcznie. Ponadto z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego należącego do skarżącego wynika, iż za jego pośrednictwem skarżący reguluje jedynie raty kredytowe z tytułu dwóch kredytów w łącznej wysokości około 370 zł. Podatnik wyjaśnił także, iż opłaca zobowiązanie wynikające z karty podatkowej w wysokości 406 zł miesięcznie i udokumentował koszty składek na ZUS w łącznej kwocie 837 zł miesięcznie.
Dysponując powyższymi informacjami, jak również biorąc pod uwagę fakt, iż ze skarg G. L. toczy się obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi 58 postępowań, a łączna wysokość wpisów od skarg wynosi 5.800 zł, Sąd I instancji uznał, że w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zasadnym jest przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i zwolnienie od opłat sądowych w całości. Skarżący podniósł, że opłaty sądowe i wpisy przewyższają jego możliwości finansowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę tylko koszty stałe, natomiast aby człowiek mógł pracować, musi też jeść.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu stwierdzić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na nadzwyczajne okoliczności, tj. nadzwyczaj trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie są w stanie ponieść kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Innymi słowy, jeżeli poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym pociągnęłoby za sobą uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny, skarżący ma prawo domagać się stosownej pomocy od Skarbu Państwa, a po wykazaniu, że powyższe okoliczności rzeczywiście zachodzą, pomoc taka będzie mu przyznana.
W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie Sąd I instancji przyjął, że sytuacja majątkowa, w jakiej znajduje się wnioskodawca, nie uzasadnia dofinansowania go przez Skarb Państwa w pełnym zakresie. Sąd I instancji w sposób rzetelny zbadał sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, jak również uwzględnił fakt, iż przed tym Sądem toczy się łącznie 58 postępowań ze skarg, co rodzi po stronie skarżącego obowiązek poniesienia kosztów sądowych w łącznej kwocie 5800 zł. Sąd wyciągnął trafne wnioski uznając, iż sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie całkowitym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego łączna kwota w wysokości 1160 zł, jaką skarżący będzie obowiązany uiścić tytułem kosztów sądowych po uzyskaniu częściowego zwolnienia w 58 sprawach, nie jest zbyt wygórowaną biorąc pod uwagę fakt, iż wnioskodawca prowadzi działalność, z której osiąga stały dochód w wysokości 4165 zł brutto miesięcznie.
Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.