I FSK 996/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-18
NSApodatkoweWysokansa
VATodliczenie podatku naliczonegofaktura zaliczkowainterpretacja podatkowaprawo do odliczeniatermin wystawienia fakturyobowiązek podatkowy

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając prawo do odliczenia VAT od faktury zaliczkowej wystawionej przedwcześnie, pod warunkiem otrzymania zaliczki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje od faktury zaliczkowej wystawionej przedwcześnie, jeśli zaliczka została otrzymana. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że faktura zaliczkowa wystawiona z naruszeniem terminu, ale dokumentująca rzeczywiste zdarzenie (otrzymanie zaliczki), nie staje się 'pusta' i pozwala na odliczenie VAT, pod warunkiem spełnienia materialnoprawnych przesłanek.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktury zaliczkowej wystawionej przedwcześnie, tj. przed upływem 30 dni od dnia zapłaty zaliczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że takie przedwczesne wystawienie faktury nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia VAT, pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę. Sąd zanegował stanowisko organu, że w takiej sytuacji zastosowanie ma art. 108 ustawy o VAT, nakładający obowiązek zapłaty podatku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora KIS, oddalił ją, uznając wyrok WSA za odpowiadający prawu. NSA potwierdził, że faktura zaliczkowa wystawiona z naruszeniem terminu (art. 106i ust. 7 ustawy o VAT), ale dokumentująca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze (otrzymanie zaliczki), nie staje się 'pustą' fakturą i daje prawo do odliczenia VAT naliczonego. Kluczowe jest ziszczenie się materialnoprawnego warunku powstania obowiązku podatkowego, czyli otrzymanie zaliczki. NSA zwrócił uwagę na naruszenie przez WSA art. 57a p.p.s.a. poprzez wyjście poza zakres podstawy prawnej zaskarżenia, jednak uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, faktura zaliczkowa wystawiona przedwcześnie, pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę, stanowi podstawę do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Faktura dokumentująca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze (otrzymanie zaliczki) nie staje się 'pustą' fakturą z powodu naruszenia terminu jej wystawienia. Kluczowe jest ziszczenie się materialnoprawnego warunku powstania obowiązku podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 10 w zw. z ust. 10b pkt 1, ust. 10c oraz ust. 11

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa termin, w którym przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przypadki, w których prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje.

ustawa o VAT art. 108 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Nakłada obowiązek zapłaty podatku w przypadku wystawienia faktury bez obowiązku podatkowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd związany jest zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 106i § ust. 7 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa termin wystawienia faktury zaliczkowej.

ustawa o VAT art. 106j § ust. 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Reguluje kwestie wystawiania faktur korygujących.

ustawa o VAT art. 106i

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 106j § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 106i § ust. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktura zaliczkowa wystawiona przedwcześnie, pod warunkiem otrzymania zaliczki, daje prawo do odliczenia VAT. Przedwczesne wystawienie faktury zaliczkowej nie powoduje zastosowania art. 108 ustawy o VAT. Faktura zaliczkowa dokumentująca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze nie jest 'pustą' fakturą.

Odrzucone argumenty

Przedwczesne wystawienie faktury zaliczkowej pozbawia prawa do odliczenia VAT. W przypadku przedwczesnego wystawienia faktury zaliczkowej ma zastosowanie art. 108 ustawy o VAT. Faktura zaliczkowa wystawiona z naruszeniem terminu jest 'pustą' fakturą.

Godne uwagi sformułowania

faktura zaliczkowa wystawiona przedwcześnie (tj. przed 30. dniem od dnia zapłaty zaliczki), pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę samo jej wystawienie przedwczesne (...) nie może rodzić obowiązku zapłaty podatku na podstawie ww. przepisu prawa do takiej faktury nie znajdzie zastosowania art. 88 ust.3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT i nabywca zachowa prawo do odliczenia podatku naliczonego w niej wykazanego faktura zaliczkowa wystawiona z naruszeniem terminu (...) i nieskorygowana (...) nie staje się fakturą 'pustą' i daje prawo do odliczenia podatku naliczonego Dopiero zatem ziszczenie się tego warunku materialnoprawnego, który powoduje powstanie obowiązku podatkowego, czyli w omawianej sprawie zapłacenie (otrzymanie) zaliczki, powoduje, że wystawiona wcześniej faktura może zostać uwzględniona jako dokument dający prawo do odliczenia wykazanego w niej podatku

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do odliczenia VAT od faktury zaliczkowej wystawionej przedwcześnie, pod warunkiem otrzymania zaliczki. Interpretacja przepisów dotyczących faktur zaliczkowych i obowiązku zapłaty VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wystawienia faktury zaliczkowej przed upływem 30 dni od zapłaty, ale po otrzymaniu zaliczki. Kluczowe jest spełnienie materialnoprawnych warunków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w obrocie gospodarczym związanego z wystawianiem faktur zaliczkowych i prawem do odliczenia VAT, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

VAT od zaliczki: Czy faktura wystawiona za wcześnie to VAT do odliczenia?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 996/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska
Włodzimierz Gurba
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Po 410/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-01-28
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 106
art. 86 ust. 10, 10b pkt 1, 10c i 11art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 106i, art. 106j, art. 108 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 410/20 w sprawie ze skargi L. sp.k. w J. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 maja 2020 r. nr 0112-KDIL3.4012.192.2020.1.LS w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 410/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", uwzględnił skargę L. sp. k. (dalej "spółka" lub "skarżąca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "organ") z 15 maja 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług i uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko skarżącej, że przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego w terminie określonym w art. 86 ust. 10 w zw. z ust. 10b pkt 1, ust. 10c oraz ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", z faktury zaliczkowej wystawionej przedwcześnie (tj. przed 30. dniem od dnia zapłaty zaliczki), pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę. Sąd zanegował stanowisko organu, że do faktur wystawionych w terminie wcześniejszym niż 30 dni przed zapłatą zaliczki ma zastosowanie art. 108 ustawy o VAT. Zdaniem sądu skoro faktura zaliczkowa odnosi się do rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, które podlegają opodatkowaniu, to samo jej wystawienie przedwczesne (tj. niezgodne z art. 106i ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT) nie może rodzić obowiązku zapłaty podatku na podstawie ww. przepisu prawa. W rezultacie do takiej faktury nie znajdzie zastosowania art. 88 ust.3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT i nabywca zachowa prawo do odliczenia podatku naliczonego w niej wykazanego. Sąd nie podzielił też poglądu organu, że sporna faktura powinna zostać skorygowana stosowanie do regulacji zawartej w art. 106j ust. 5 ustawy o VAT.
2. Skarga kasacyjna
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez organ, a w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
a) art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.) przez niedokonanie przez sąd prawidłowej kontroli zaskarżonej interpretacji i jej uchylenie w sytuacji braku do tego podstaw;
b) art. 57a p.p.s.a. przez wyjście poza zakres podstawy prawnej zaskarżenia. Sąd stwierdził, że organ błędnie wskazał na zastosowanie w sprawie art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, w sytuacji gdy ta jednostka redakcyjna tekstu prawnego nie stanowiła treści zarzutu sformułowanego przez skarżącą;
2) prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:
a) art. 88 ust. 3a pkt 4) lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania i przyjęcie, że przepisy te nie znajdą w sprawie zastosowania, a co za tym idzie uznanie, że w przedstawionym we wniosku o interpretację stanie faktycznym faktura dokumentująca otrzymanie zaliczki, wystawiona wcześniej niż 30. dnia przed otrzymaniem zaliczki, stanowić będzie dla skarżącej, pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę, podstawę do odliczenia wykazanego na niej podatku naliczonego w terminie określonym w art. 86 ust. 10 w zw. z ust. 10b pkt 1, ust. 10c oraz ust. 11 ustawy o VAT;
b) art. 108 ust. 1 ustawy o VAT przez błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania oraz przyjęcie na tle stanu sprawy, że faktura zaliczkowa wystawiona z naruszeniem terminu określonego w art. 106i ustawy o VAT (wcześniej niż 30 dni przed otrzymaniem zaliczki) i nieskorygowana przez sprzedającego w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął trzydziesty dzień od wystawienia faktury, nie staje się fakturą "pustą" i daje prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę, w terminie określonym w art. 86 ust. 10 w zw. z ust. 10b pkt 1, ust. 10c oraz ust. 11 ustawy o VAT;
c) art. 106j ust. 1 w zw. z art. 106i ust. 7 ustawy o VAT przez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania i przyjęcie, że przepisy te nie znajdą zastosowania, a co za tym idzie uznanie, że w stanie sprawy nie wystąpią przesłanki do wystawienia faktury korygującej, a podatnik nie będzie zobligowany do wystawienia takiej faktury.
W kontekście tak sformułowanych podstaw kasacyjnych organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie jest zasadna, albowiem pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, wyrok odpowiada prawu.
3.2. Rację ma autor skargi kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 57a p.p.s.a. przez wyjście poza zakres podstawy prawnej zaskarżenia. Sąd bowiem stwierdził, że organ błędnie wskazał na zastosowanie w sprawie art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, w sytuacji gdy ta jednostka redakcyjna tekstu prawnego nie stanowiła treści zarzutu sformułowanego przez skarżącą. Zgodnie z art. 57a p.p.s.a. sąd rozpoznający skargę na interpretację indywidualną związany jest zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z lektury skargi, nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT. Dlatego też w tym zakresie sąd pierwszej instancji nie mógł orzekać. Uchybienie to nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał bowiem, że interpretacja indywidualna powinna być uchylona z powodu podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 88 ust. 3s pkt 4 lit. a w zw. z art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
3.3. Natomiast nie jest zasadny podstawowy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4) lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Sąd pierwszej instancji bowiem trafnie uznał, że przepisy te nie znajdą w sprawie zastosowania. W przedstawionym we wniosku o interpretację stanie faktycznym faktura dokumentująca otrzymanie zaliczki, wystawiona wcześniej niż 30. dnia przed otrzymaniem zaliczki, stanowić będzie dla skarżącej, pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę, podstawę do odliczenia wykazanego na niej podatku naliczonego w terminie określonym w art. 86 ust. 10 w zw. z ust. 10b pkt 1, ust. 10c oraz ust. 11 ustawy o VAT.
Również za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej faktura zaliczkowa wystawiona z naruszeniem terminu określonego w art. 106i ustawy o VAT (wcześniej niż 30 dni przed otrzymaniem zaliczki) i nieskorygowana przez sprzedającego w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął trzydziesty dzień od wystawienia faktury, nie staje się fakturą "pustą" i daje prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem wcześniejszego otrzymania zaliczki przez sprzedawcę, w terminie określonym w art. 86 ust. 10 w zw. z ust. 10b pkt 1, ust. 10c oraz ust. 11 ustawy o VAT.
Nalży podkreślić, że faktura wystawiona w okolicznościach przytoczonych we wniosku o interpretację indywidualną i nie skorygowana, nie jest "pustą". Potwierdza ona bowiem konkretną czynność. Ponadto należy podkreślić, że przed dokonaniem rozliczenia, zaliczka zostanie już opłacona. Zatem spełniony zostanie również warunek materialnoprawny do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 czerwca 2010 r., I FSK 1079/09, przywoływanym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, "w przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy, faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Dysponowanie w tym przypadku przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi per se uprawnienia do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci zaistnienia rzeczywistej (materialnej) czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy (w tym przypadku w postaci otrzymania zaliczki). Dopiero zatem ziszczenie się tego warunku materialnoprawnego, który powoduje powstanie obowiązku podatkowego, czyli w omawianej sprawie zapłacenie (otrzymanie) zaliczki, powoduje, że wystawiona wcześniej faktura może zostać uwzględniona jako dokument dający prawo do odliczenia wykazanego w niej podatku, jednakże w rozliczeniu za okres nie wcześniejszy niż okres ziszczenia się tego materialnego warunku, jakim jest powstanie obowiązku podatkowego".
3.4. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 106j ust. 1 w zw. z art. 106i ust. 7 ustawy o VAT. Ponieważ w skardze nie podnoszono tego zarzutu, zgodnie z art. 57a p.p.s.a., sąd pierwszej instancji nie powinien rozstrzygać o zasadności tych zarzutów. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien dokonywać kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w tym zakresie.
3.5. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną albowiem wyrok odpowiada prawu pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.
Włodzimierz Gurba Arkadiusz Cudak Izabela Najda-Ossowska

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę