Orzeczenie · 2024-11-28

I FSK 995/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-28
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATwewnątrzwspólnotowe nabycie towarówprawo do odliczeniastwierdzenie nieważności decyzjiwłaściwość organówrażące naruszenie prawapostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki I. LTD z siedzibą w Wielkiej Brytanii od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 2017 r. w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania (właściwość organów, uzasadnienie wyroku WSA) oraz prawa materialnego (rażące naruszenie art. 86 ust. 10b pkt 2 i art. 99 ust. 12 ustawy o PTU, art. 23 § 3 i § 5 Ordynacji podatkowej). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych szczególnie ciężkimi wadami, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Stwierdzono, że zarzuty dotyczące naruszenia właściwości organów były bezzasadne, gdyż Dyrektor IAS w Białymstoku był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika PUCS. Nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa materialnego, gdyż kwestie odmowy prawa do odliczenia VAT i szacowania podstawy opodatkowania nie nosiły cech oczywistości i mogły być przedmiotem sporu interpretacyjnego. Uzasadnienie wyroku WSA zostało ocenione jako kompletne i umożliwiające kontrolę instancyjną. NSA uznał, że spółka nie wykazała, aby doszło do rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, właściwości organów w sprawach podatkowych, a także kryteriów rażącego naruszenia prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z KAS i postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie właściwości organów przy wydawaniu decyzji ostatecznej lub w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naruszenie właściwości organów nie stanowi samoistnej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie jest rażącym naruszeniem prawa. Właściwość organu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ustala się w odniesieniu do organu, który wydał decyzję, której stwierdzenia nieważności strona się domaga.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że właściwość organu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustala się w odniesieniu do organu, który wydał decyzję pierwotną. W tym przypadku Dyrektor IAS w Białymstoku był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku.

Czy odmowa prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, a także błędne oszacowanie podstawy opodatkowania, stanowią rażące naruszenie prawa materialnego uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli kwestie te mogą być przedmiotem sporu interpretacyjnego lub dotyczą błędnych ustaleń faktycznych, a nie oczywistego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzuty dotyczące odmowy prawa do odliczenia VAT i szacowania podstawy opodatkowania nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa, ponieważ istniały wątpliwości interpretacyjne lub kwestie te mogły być przedmiotem analizy w zwykłym postępowaniu podatkowym, a nie w trybie stwierdzenia nieważności.

Czy wadliwe uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, uniemożliwiające kontrolę instancyjną, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli uzasadnienie jest na tyle wadliwe, że uniemożliwia kontrolę instancyjną. W tym przypadku uzasadnienie WSA zostało ocenione jako wystarczające.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było jasne, spójne i umożliwiało kontrolę instancyjną, a sąd ustosunkował się do wszystkich zarzutów skargi.

Czy skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania, w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, obejmuje wadliwe doręczenie decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną jest odrębne od wadliwego doręczenia. Wadliwe doręczenie nie powoduje, że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną.

Uzasadnienie

NSA rozróżnił czynność skierowania decyzji od jej doręczenia, stwierdzając, że nieprawidłowości w doręczeniu nie oznaczają, że decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu. W tym przypadku decyzja została skierowana do strony postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną I. LTD.

Przepisy (30)

Główne

o.p. art. 247 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 10 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa wprowadzająca ustawę o KAS art. 210 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 25 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

o.p. art. 248 § § 2 pkt 1a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa wprowadzająca ustawę o KAS art. 202 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 23 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 23 § § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o PTU art. 86 § ust. 10b pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.o.k.s. art. 9a § ust. 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej

rozporządzenie § § 10

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia właściwości organów nie są zasadne, ponieważ Dyrektor IAS w Białymstoku był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku. • NSA uznał, że zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa materialnego (odmowa prawa do odliczenia VAT, błędne oszacowanie podstawy opodatkowania) nie są zasadne, ponieważ nie nosiły cech oczywistości i mogły być przedmiotem sporu interpretacyjnego. • NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i umożliwiało kontrolę instancyjną. • NSA rozróżnił czynność skierowania decyzji od jej doręczenia, stwierdzając, że decyzja została skierowana do strony postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia właściwości organów przez Dyrektora IAS w Białymstoku. • Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, w tym art. 86 ust. 10b pkt 2 i art. 99 ust. 12 ustawy o PTU oraz art. 23 § 3 i § 5 Ordynacji podatkowej. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwego uzasadnienia wyroku WSA. • Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. z powodu niezastosowania zasady oficjalności i nieuwzględnienia rażącego naruszenia prawa materialnego, które nie było przedmiotem zarzutów. • Zarzut, że sprawę rozpatrzono jedynie w oparciu o polskie regulacje prawne. • Zarzut, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności decyzji, o którym mowa w art. 247 Ordynacji podatkowej, jest instytucją umożliwiającą wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznych dotkniętych szczególnie ciężkimi wadami materialnoprawnymi. • nie można uznać za rażące naruszenie prawa sytuacji, gdy występują rozbieżności w zakresie wykładni, spory czy wątpliwości interpretacyjne. • czynność skierowania decyzji jest czym innym niż jej doręczenie i nie należy tych pojęć utożsamiać.

Skład orzekający

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Mariusz Golecki

członek

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, właściwości organów w sprawach podatkowych, a także kryteriów rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z KAS i postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak właściwość organów i przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kiedy naruszenie procedury może prowadzić do nieważności decyzji podatkowej? NSA wyjaśnia granice rażącego naruszenia prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst