I FSK 985/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-13
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATrygor natychmiastowej wykonalnościsprostowanie omyłkipostanowienieskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowapostępowanie administracyjnesąd administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, uznając, że błąd nie miał charakteru istotnego i nie zmienił treści rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie DIAS w Katowicach. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w numerze decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca zarzucała, że sprostowanie było niedopuszczalne i zmieniało istotę rozstrzygnięcia. NSA uznał, że błąd w numerze decyzji był oczywisty i nieistotny, nie prowadził do zmiany rozstrzygnięcia ani nadania rygoru innej decyzji, a sprostowanie było dopuszczalne nawet w toku postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 16 czerwca 2020 r., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia 13 lutego 2020 r. Omyłka dotyczyła numeru decyzji. Skarżąca podnosiła, że sprostowanie było niedopuszczalne, ponieważ miało charakter istotnej zmiany rozstrzygnięcia, a nie usuwania oczywistej omyłki pisarskiej. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej oraz utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej jest dopuszczalne, o ile nie prowadzi do zmiany merytorycznej orzeczenia. W ocenie Sądu, błąd w numerze decyzji był oczywisty i nieistotny, nie wpływał na identyfikację decyzji, której nadano rygor, ani na jej treść. Sąd podkreślił, że sprostowanie nie dotyczyło meritum sprawy i było dopuszczalne nawet po uruchomieniu postępowania odwoławczego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady in dubio pro tributario, zostały uznane za chybione. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne, o ile nie prowadzi do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia i nie wpływa na jego treść i znaczenie.

Uzasadnienie

Omyłka w numerze decyzji, która nie wpływa na identyfikację decyzji ani na jej treść, jest oczywista i nieistotna. Sprostowanie w trybie art. 215 § 1 O.p. ma na celu usunięcie błędów nieistotnych, a nie zmianę merytoryczną orzeczenia. Dopuszczalne jest nawet po uruchomieniu postępowania odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

O.p. art. 215 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie również do postanowień.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo narusza prawo.

Pomocnicze

O.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

Przepis art. 215 § 1 O.p. ma odpowiednie zastosowanie również do postanowień.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego aktu lub czynności w całości albo w części, jeżeli narusza prawo materialne lub przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

P.p.s.a. art. 176 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona może zrzec się przeprowadzenia rozprawy.

O.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

W przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, rozstrzyga się je na korzyść podatnika.

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Omyłka w numerze decyzji była oczywista i nieistotna, nie prowadziła do zmiany rozstrzygnięcia ani nadania rygoru innej decyzji. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne w toku postępowania zażaleniowego, gdyż nie narusza zasady dwuinstancyjności.

Odrzucone argumenty

Sprostowanie postanowienia w toku postępowania zażaleniowego narusza art. 127 O.p. Sprostowanie postanowienia prowadzi do zmiany sprawy będącej przedmiotem rektyfikowanego rozstrzygnięcia, naruszając art. 215 § 1 O.p. Niezastosowanie art. 2a oraz art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady in dubio pro tributario.

Godne uwagi sformułowania

Oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską w decyzji (postanowieniu) zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ. Sprostowaniu podlega zatem jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Sprostowanie omyłki nie może jednak prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Postępowanie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki nie dotyczy meritum sprawy, a więc ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, co jest istotą postępowania odwoławczego. Zatem postępowanie nie dotyczące istoty sprawy nie powinno być blokowane przez postępowanie odwoławcze.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący

Janusz Zubrzycki

sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, nawet w toku postępowania zażaleniowego, o ile nie zmienia to istoty rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania omyłki w numerze decyzji, a nie merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości korygowania błędów w postanowieniach administracyjnych. Jest to istotne dla praktyków, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Czy błąd w numerze decyzji może zniweczyć rygor natychmiastowej wykonalności? NSA wyjaśnia.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 985/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz
Hieronim Sęk /przewodniczący/
Janusz Zubrzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1414/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-02-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia WSA del. Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1414/20 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 5 lutego 2021 r. (sygn. akt I SA/GI 1414/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę A. S. (dalej: strona, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z 9 września 2020 r. w przedmiocie sprostowania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
1.2. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zaskarżonym postanowieniem z 9 września 2020 r. DIAS w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) z 26 czerwca 2020 r., którym na podstawie art. 215 § 1 w powiązaniu z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.; dalej: O.p.), sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską dokonaną w postanowieniu tego organu z 16 czerwca 2020 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 13 lutego 2020 r. (znak [...]) w części określającej kwotę podatku od towarów i usług za okres od lipca do września 2014 r., dotyczące przywołania:
- w wierszu 28 na stronie 1 znaku decyzji: [...], natomiast winno być: [...],
- w wierszu 1 na stronie 2 znaku decyzji: [...], natomiast winno być: [...].
Organ drugiej instancji w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia podał, że analizując dokonane przez organ pierwszej instancji sprostowanie uznał, że charakter popełnionego błędu polegający na przestawieniu cyfry w znaku składającym się z około 30 cyfr wskazuje wprost na oczywista omyłkę pisarską - zwłaszcza wobec faktu, że nie może być żadnych wątpliwości co do prawidłowości identyfikacji aktu administracyjnego, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ uznał ponadto, że omyłkowe "przestawienie" cyfr nie wpływa w żaden sposób na treść ww. postanowienia. W sytuacji, gdy z treści postanowienia w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności został nadany decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z 13 lutego 2020 r., wydanej wobec podatniczki w określonym przedmiocie, to w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, aby rygor natychmiastowej wykonalności − wskutek przestawienia jednej cyfry − został nadany innej decyzji.
1.3. Przeprowadzona przez Sąd kontrola skarżonego postanowienia nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkujących koniecznością wyeliminowaniem go z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu taka omyłka w numerze przywołanej decyzji nie prowadzi do zmiany sfery praw czy obowiązków wynikających z postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności dla jej adresata, przede wszystkim zaś nie prowadzi w żadnym razie do merytorycznej zmiany samego postanowienia; przy czym bez znaczenia jest ilość cyfr jaką nosi oznaczenie decyzji. Postanowienie organu pierwszej instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało skierowane do jej pełnomocnika (doradcy podatkowego), w sentencji zawierało oznaczenie decyzji z podaniem jej daty i numeru (z omyłką będącą przedmiotem sprawy), jak również oznaczeniu zobowiązania, tj. ze wskazaniem podstawy prawnej i zobowiązania podatkowego (z podaniem okresu i wysokości zobowiązania). Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, jaki organ wydał decyzję, w jakim dniu i ponownie zamieszczono jej numer. Z dalszej części uzasadnienia bezsprzecznie wynika, ze sprawa dotyczy skarżącej. Zatem nie ulega wątpliwości jakiej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Sąd zwrócił uwagę, że słuszne było spostrzeżenie pełnomocnika, że w postanowieniu organu pierwszej instancji o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, o ile wskazano numery decyzji, o tyle nie zamieszczono tam oznaczenia organu, który tę decyzję wydał. Stanowi to pewną niestaranność bądź przeoczenie organu, lecz – w ocenie Sądu − nie na tyle istotną, że powoduje ona konieczność wyeliminowania postanowienia z obrotu prawnego. Skoro w sentencji wskazano numer decyzji, w której popełniono omyłkę, jak również prawidłowe jej oznaczenie (numer prawidłowy), a adresatem postanowienia jest prawidłowo oznaczona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, zaś samo sprostowanie mieści się w dyspozycji art. 215 § 1 O.p., to identyfikacja wymienionych rozstrzygnięć nie budzi wątpliwości. Sprostowaniu bowiem podlegała omyłka oczywista, która była możliwa do dostrzeżenia i nie dotyczyła ona merytorycznej strony wydanego aktu.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), skargę skarżącej oddalił.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. na skutek oddalenia skargi, mimo że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 127 O.p. na skutek sprostowania postanowienia w toku postępowania zażaleniowego,
2. art. 215 § 1 O.p. na skutek sprostowania postanowienia prowadzącego do zmiany sprawy będącej przedmiotem rektyfikowanego rozstrzygnięcia,
3. art. 2a oraz art. 121 § 1 O.p. przez niezastosowanie.
2.2. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącej wniósł o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznania sprawy na rozprawie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
3.1. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie dotyczące sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z 16 czerwca 2020 r., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 13 lutego 2020 r. w części m.in. określającej kwotę podatku od towarów i usług za okresy od lipca do września 2014 r., przy czym sprostowaniem tym został objęty numer przedmiotowej decyzji.
Oczywista omyłka pisarska polegała na tym, że w pierwszym członie tego numeru zamieszczono cyfry "[...]" (cztery zera), zamiast "[...]" (trzy zera), natomiast w jej dalszym członie zamieszczono cyfrę "202", zamiast "2020". Omyłka ta wystąpiła zarówno w sentencji jak i w treści uzasadnienia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
W ocenie skarżącej tego rodzaju sprostowanie, w świetle art. 215 O.p. po pierwsze jest niedopuszczalne i po drugie, błąd nie ma charakteru oczywistego. W ocenie skarżącej, sprostowanie dokonane przez organ pierwszej instancji, nie było sprostowaniem oczywistej omyłki pisarskiej, lecz istotną zmianą rozstrzygnięcia, prowadzącą do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności innej decyzji administracyjnej, niż początkowo wskazano.
3.2. Zgodnie z art. 215 § 1 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Powołany przepis ma - na podstawie art. 219 O.p. - odpowiednie zastosowanie również do postanowień.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawarty w tym przepisie tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1830/10). Jak ponadto trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1653/16, oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską w decyzji (postanowieniu) zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ. Skoro więc art. 215 § 1 O.p. odnosi się do takich wad aktu administracyjnego, które charakteryzują się cechą oczywistości, to owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie określonym w tym przepisie. Sprostowaniu podlega zatem jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Sprostowaniu podlega przy tym oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji), jak i w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Sprostowanie omyłki nie może jednak prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 921/17 oraz wyrok NSA z 27 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 2239/21).
3.3. Odnosząc powyższe tezy do stanu niniejszej sprawy, ocenie sądu administracyjnego podlegał zatem charakter powyższych uchybień w postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Zadaniem Sądu było rozstrzygnięcie, czy wspomniane wady decyzji mają charakter istotny, czy nieistotny, a co za tym idzie - czy możliwa jest ich rektyfikacja w trybie określonym w art. 215 § 1 O.p.
3.4. Odpowiadając na powyższe pytanie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że analiza całokształtu treści postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tychach z 26 czerwca 2020 r. wskazuje na nieistotność wspomnianej wady.
Do tego wniosku uprawnia w szczególności fakt, że postanowienie organu pierwszej instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało skierowane do jej pełnomocnika (doradcy podatkowego), w sentencji zawierało oznaczenie decyzji z podaniem jej daty i numeru (z omyłką będącą przedmiotem sprawy), jak również oznaczeniu zobowiązania, tj. ze wskazaniem podstawy prawnej i zobowiązania podatkowego (z podaniem okresu i wysokości zobowiązania). Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, jaki organ wydał decyzję, w jakim dniu i ponownie zamieszczono ww. numer decyzji. Z dalszej części uzasadnienia bezsprzecznie wynika, ze sprawa dotyczy skarżącej. W uzasadnieniu tego postanowienia dokonano analizy sytuacji majątkowo – finansowej właśnie skarżącej, a nie innej strony postępowania, czego autor skargi kasacyjnej na żadnym etapie nie negował. Zatem nie ulega wątpliwości jakiej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Jednocześnie trudno uznać, tak jak chce tego skarżąca, że błąd w oznaczeniu numeru decyzji której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, powoduje, że nie sposób, na podstawie innych danych identyfikacyjnych dostrzec jakiej decyzji zamiarem organu było nadanie rygoru wykonalności. Nie oznacza też to, że ta wada, która bezsprzecznie jest oczywistą omyłką, powoduje, że strona może uchylać się od skutków prawnych wydania postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności.
Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że dokonane przez organ pierwszej instancji sprostowanie, wbrew stanowisku skarżącej nie doprowadziło do zmiany treści postanowienia tego organu z 16 czerwca 2020 r. którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 13 lutego 2020 r.
Zatem w sprawie nie ma mowy o wątpliwości co do prawidłowej weryfikacji aktu administracyjnego, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W związku z powyższym za całkowicie chybione Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 215 § 1 O.p.
3.5. Niezasadny jest podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 127 O.p.
Zawarte w skardze kasacyjnej uzasadnienie tego zarzutu koncentruje się na wykazaniu, że Sąd pierwszej instancji wadliwie zaakceptował zaskarżone postanowienie, w którym po uruchomieniu postępowania odwoławczego – w ocenie skarżącej – nie było możliwe dokonanie rektyfikacji zaskarżonego postanowienia przez organ pierwszej instancji, czym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, ponieważ sama decyzja, a dokładniej jej numer nigdy nie została sprostowana w toku postępowania głównego (wymiaru podatku), czy też w toku postępowania odwoławczego. Przedmiotowe sprostowanie nastąpiło w toku postępowania "wpadkowego" (o nadaniu klauzuli wykonalności).
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przywołany przez skarżącą w uzasadnieniu tego zarzutu wyrok NSA z 3 lipca 2018 r., sygn. akt GSK 2126/18 i przywołane tam orzecznictwo, dotyczyło trybu sprostowania decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a dokładnie art. 113 § 1 k.p.a., a nie przepisów Ordynacji podatkowej. Nadto stan faktyczny tego rozstrzygnięcia jest inny, niż ten będący przedmiotem niniejszego postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, aktualny pozostaje pogląd zaprezentowany m.in. w wyroku NSA z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 668/09, zgodnie z którym Sąd nie podzielił poglądów, w myśl których skorzystanie z art. 215 § 1 O.p. nie jest możliwe po uruchomieniu na wniosek legitymowanego podmiotu kontroli w administracyjnym toku instancji. Postępowanie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki nie dotyczy meritum sprawy, a więc ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, co jest istotą postępowania odwoławczego. Zatem postępowanie nie dotyczące istoty sprawy nie powinno być blokowane przez postępowanie odwoławcze.
Oczywiste omyłki, zgodnie z art. 215 § 1 O.p., można sprostować w drodze postanowienia – nawet po wniesieniu przez stronę odwołania, w którym powyższe omyłki są przedmiotem zarzutów (wyrok NSA w Krakowie z 28.10.1999 r., I SA/Kr 1206/98, LEX nr 39772). Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie polega na interpretacji gramatycznej, logicznej czy celowościowej, lecz jedynie na objaśnieniu, jak organ wydający decyzję rozumiał jej sens. Wyjaśniając treść decyzji, organ podatkowy nie może wyjść jednak poza treść dokonanego rozstrzygnięcia, gdyż przez wyjaśnienie treści decyzji organ nie może doprowadzić do nowego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej ani też go uzupełniać. Ustalenia faktyczne przyjęte jako przesłanki wydanej decyzji, podobnie jak nieprawidłowa subsumcja, błędna wykładnia czy też niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, mogą być zwalczane w trybie odwoławczym bądź też w trybie nadzoru. Nie może być natomiast wykorzystywany do tego celu tryb rektyfikacyjny (wyrok NSA w Warszawie z 27.01.2003 r., III SA 622/01, LEX nr 137799).
W niniejszej sprawie sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniu organu pierwszej instancji nastąpiło po wniesieniu zażalenia od tego postanowienia jednak sprostowanie stwierdzonej omyłki było dopuszczalne także na tym etapie. Nic nie stało na przeszkodzie, aby organ dokonał sprostowania postanowienia skoro jest jego autorem.
3.6. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w art. 2a oraz art. 121 § 1 O.p. również nie zasługiwał na uwzględnienie.
W tym zarzucie autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie zasady in dubio pro tributario z uwagi na wystąpienie niejednolitej linii orzeczniczej w zakresie możliwości sprostowania postanowienia w toku postępowania zażaleniowego, co spowodowało wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść skarżącej.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim, sama skarżąca przyznaje, że art. 215 § 1 O.p. nie określa granic czasowych, w których dopuszczalne jest sprostowanie błędu rachunkowego lub innej oczywistej omyłki w wydanej decyzji. Trudno też stwierdzić, z jakiego powodu wysnuwa wniosek, że skorzystanie z tej instytucji nie jest możliwe po uruchomieniu na wniosek legitymowanego podmiotu kontroli w administracyjnym toku instancji.
Przede wszystkim wymaga wyjaśnienia, że strona skarżąca nie udowodniła, że charakter omyłki pisarskiej będącej przedmiotem niniejszego postępowania, doprowadził do istotnej zmiany rozstrzygnięcia, poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności innej decyzji administracyjnej, niż wskazano w treści postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności.
Zarówno organy podatkowe, jak i Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdziły, że owa omyłka miała charakter nieistotny i nie prowadziła do zmiany rozstrzygnięcia. Wątpliwości co do tej kwestii nie było.
Natomiast można odnieść wrażenie, że strona za pomocą postępowania wpadkowego, jakim jest postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, usiłuje poniekąd wzruszyć za pośrednictwem tego postępowania, samą zasadność zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Czyli domaga się tego za pośrednictwem innej sprawy.
Natomiast przepis art. 2a O.p. znajduje zastosowanie, gdy zaistnieją niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego i wtedy należy rozstrzygnąć te wątpliwości na korzyść podatnika. Wskazany przepis może być zatem zastosowany wówczas, gdy w sprawie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego.
W rozpoznanej sprawie nie zaistniały takie wątpliwości, których nie dałoby się usunąć w drodze wykładni - bo nie można do nich zaliczyć sytuacji, w której organ podatkowy dokonuje wykładni przepisu ustalając samodzielnie sposób jego rozumienia, a wynik tego procesu nie jest dla skarżącego korzystny. Naruszenie zasady in dubio pro tributario byłoby natomiast aktualne wówczas, gdyby wyniki wykładni doprowadziły do wyłonienia kilku hipotez interpretacyjnych, z których żadna nie byłaby przekonująca, a mimo to organ wybrałby opcję niekorzystną dla podatnika. Innymi słowy, naruszenie wspomnianej zasady to nierespektowanie w takich warunkach wyboru przez podatnika hipotezy interpretacyjnej (spośród kilku możliwych) najbardziej dla niego korzystnej (szerzej: B. Brzeziński, O wątpliwościach wokół zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, PP nr 4/2015, s. 17 i n.).
W konsekwencji działaniu organu podatkowego nie sposób też przypisać prowadzenia postępowania podatkowego z naruszeniem zasady wyrażonej w art. 121 § 1 O.p.
3.7. Reasumując, w świetle art. 215 § 1 O.p. możliwe jest sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej nawet po uruchomieniu postępowania odwoławczego, pod warunkiem, że charakter prostowanych wadliwości dotyczy błędów rachunkowych, bądź oczywistych omyłek pisarskich pisarskiej, ale nie wpływają one na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych dokonania tych czynności.
3.8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Elżbieta Olechniewicz Hieronim Sęk Janusz Zubrzycki
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI