I FSK 983/11Odpowiedzialność osoby trzeciej firmanctwo podatkowe 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności C. L. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, wynikające z udostępnienia jej konta na portalu aukcyjnym A. M. J. do prowadzenia sprzedaży wysyłkowej. Organy podatkowe uznały, że skarżąca wypełniła dyspozycję art. 113 Ordynacji podatkowej (firmanctwo), wiedząc o działalności M. J. i udostępniając jej konto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję organów, uznając, że materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie świadomej zgody skarżącej na firmowanie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu (sygn. akt I FSK 1991/09) uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych przez WSA. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA ponownie uchylił decyzję organów, opierając się na własnej interpretacji art. 113 Ordynacji podatkowej, która odróżniała 'zatajenie prowadzenia działalności' od 'niezgłoszenia działalności do opodatkowania'. NSA w niniejszym wyroku uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa materialnego, która została już zaakceptowana przez organ podatkowy i niezakwestionowana w poprzednim postępowaniu NSA. NSA podkreślił, że WSA nie miał podstaw do ponownego badania kwestii wykładni art. 113 Op, a jego rola ograniczała się do kontroli subsumpcji prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. W związku z tym, NSA uznał skargę kasacyjną organu za zasadną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe (firmanctwo), a także zasady związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA oraz zakresem kontroli sądu pierwszej instancji po uchyleniu jego wyroku.
Dotyczy specyficznej sytuacji udostępnienia konta na portalu aukcyjnym w kontekście podatku VAT i odpowiedzialności za firmanctwo.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udostępnienie swojego konta na portalu aukcyjnym osobie trzeciej, która prowadzi za jego pośrednictwem działalność gospodarczą, stanowi podstawę do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe, jeśli osoba udostępniająca konto nie miała świadomości, że celem jest zatajenie prowadzenia działalności lub jej rozmiarów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo udostępnienie konta nie jest wystarczające. Kluczowa jest świadomość osoby udostępniającej konto, że celem jest zatajenie prowadzenia działalności gospodarczej lub jej rozmiarów, co stanowi element 'firmanctwa' w rozumieniu art. 113 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 113 Ordynacji podatkowej wymaga nie tylko świadomości prowadzenia działalności przez inną osobę, ale przede wszystkim świadomości, że celem jest zatajenie tej działalności lub jej rozmiarów. Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do ponownego badania wykładni tego przepisu, która została już zaakceptowana przez organ podatkowy i niezakwestionowana w poprzednim postępowaniu NSA.
Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu jego wyroku przez NSA, jest związany wykładnią prawa materialnego dokonaną przez NSA lub zaakceptowaną przez organ podatkowy i niezakwestionowaną przez NSA w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa materialnego dokonaną przez NSA lub zaakceptowaną przez organ podatkowy i niezakwestionowaną przez NSA. Nie może na nowo badać kwestii raz zaakceptowanej wykładni.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zgodnie z art. 190 PPSA, sąd rozpoznający sprawę ponownie jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez NSA. Jeśli NSA nie zakwestionował wykładni prawa materialnego zaprezentowanej przez WSA w pierwszym wyroku, ta wykładnia jest wiążąca. Podobnie, jeśli WSA w pierwszym wyroku nie zakwestionował wykładni prawa materialnego zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji, uznał ją a silentio za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
Op art. 113
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten dotyczy odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w przypadku tzw. firmanctwa. Wymaga nie tylko świadomości udostępnienia danych, ale także świadomości, że celem jest zatajenie prowadzenia działalności gospodarczej lub jej rozmiarów.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
popsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu przez WSA polegało na wadliwej ocenie materiału dowodowego, braku wskazania co do dalszego postępowania oraz niespójnych wskazaniach co do postępowania dowodowego.
popsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu przez WSA polegało na uwzględnieniu skargi i uchyleniu decyzji organów, mimo braku naruszenia przez organy przepisów art. 122, 187 § 1 i 191 Op.
popsa art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu przez WSA polegało na braku odniesienia się do całości stanu faktycznego udokumentowanego w aktach sprawy oraz naruszeniu związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
popsa art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznający sprawę ponownie jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez NSA.
popsa art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże sąd, który je wydał, oraz inne sądy.
u.k.s. art. 2 § pkt 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej
Definiuje 'niezgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą', co jest odmienne od 'zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie miał podstaw prawnych do zakwestionowania wykładni art. 113 Op, która została zaakceptowana przez organ podatkowy i niezakwestionowana przez NSA w poprzednim postępowaniu. • WSA był związany wykładnią prawa materialnego dokonaną przez NSA lub zaakceptowaną przez organ podatkowy i niezakwestionowaną przez NSA. • WSA naruszył art. 133 i 190 PPSA poprzez brak odniesienia się do całości stanu faktycznego i naruszenie związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA. • WSA naruszył art. 141 § 4 PPSA przez błędne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia oraz niespójne wskazania co do postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące błędnej wykładni art. 113 Op przez organy podatkowe. • Argumenty WSA dotyczące odróżnienia 'zatajenia prowadzenia działalności' od 'niezgłoszenia działalności do opodatkowania'.
Godne uwagi sformułowania
ratio legis wskazanej konstrukcji prawnej jest sankcyjne potraktowanie podmiotu, który użyczając swojego nazwiska i imienia lub firmy, współdziałał z podatnikiem w procederze uchylania się od opodatkowania. • W przypadku odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe firmującego – inaczej niż przy odpowiedzialności osób trzecich – wpływa on wyraźnie poprzez swoje świadome działania na powstanie sytuacji, która rodzi jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe. • Firmanctwo ma miejsce w przypadku, gdy osoba trzecia (osoba firmująca) zezwoliła na posługiwanie się jej imieniem i nazwiskiem (nazwą lub firmą) w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej lub jej rzeczywistych rozmiarów. • Interpretacja art. 113 Op dokonana przez organy podatkowe w zaskarżonej decyzji pominęła zatem jakże istotną przesłankę, a mianowicie wykazanie, że skarżąca zezwoliła na posługiwanie się jej adresem internetowym na A. w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej lub jej rzeczywistych rozmiarów, czyli, że de facto współdziałała z M. J. w procederze uchylania się od opodatkowania. • W systemie prawa finansowego ustawodawca posługuje się pojęciami o zbliżonym znaczeniu, co nie oznacza, że tożsamym znaczeniu. • Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa materialnego, która została już zaakceptowana przez organ podatkowy i niezakwestionowana w poprzednim postępowaniu NSA.
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący
Krzysztof Stanik
sprawozdawca
Danuta Oleś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe (firmanctwo), a także zasady związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA oraz zakresem kontroli sądu pierwszej instancji po uchyleniu jego wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udostępnienia konta na portalu aukcyjnym w kontekście podatku VAT i odpowiedzialności za firmanctwo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska udostępniania kont w internecie i jego potencjalnych konsekwencji prawno-podatkowych, a także pokazuje złożoność procedury sądowej i zasady związania wykładnią prawa.
“Czy udostępnienie konta na portalu aukcyjnym może narazić Cię na odpowiedzialność podatkową? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.