I FSK 974/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-29
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATwstrzymanie wykonaniazmiana okolicznościzaległości podatkowepostępowanie egzekucyjneuchylenie postanowienia

NSA uchylił własne postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji podatkowej, uznając zmianę okoliczności uzasadniających pierwotne rozstrzygnięcie.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) o uchylenie własnego postanowienia z 2019 r., które wstrzymywało wykonanie decyzji w sprawie podatku VAT. DIAS argumentował, że podatnik w międzyczasie podejmował działania na szkodę wierzyciela i posiada znaczące zaległości podatkowe. Sąd uznał, że nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych od czasu wydania pierwotnego postanowienia, co uzasadnia jego uchylenie na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a.

Sprawa dotyczyła wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 4 września 2019 r., które wstrzymało wykonanie decyzji podatkowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lutego 2012 r. do grudnia 2014 r. Pierwotne postanowienie NSA uchyliło jednocześnie postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji. Wniosek DIAS o uchylenie postanowienia NSA został złożony w związku ze zmianą okoliczności. Jako podstawę wniosku wskazano, że podatnik posiada znaczące zaległości podatkowe (ponad 3 mln zł), a w trakcie wstrzymania wykonania decyzji podejmował działania na szkodę wierzyciela, w tym zbywał majątek. Ponadto, odnotowano spadek obrotów i brak wykazywanej sprzedaży w deklaracjach VAT od lipca 2020 r. NSA, powołując się na art. 61 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na zmianę lub uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, uznał wniosek za zasadny. Sąd stwierdził, że przedstawione przez DIAS okoliczności faktyczne istotnie zmieniły stan rzeczy w porównaniu do sytuacji, która istniała w momencie wydawania postanowienia z 2019 r., co uzasadnia jego uchylenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może uchylić lub zmienić postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 61 § 4 p.p.s.a. pozwala na zmianę postanowienia o wstrzymaniu wykonania w przypadku stwierdzenia zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie lub jej odpadnięcia. W analizowanej sprawie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych od czasu wydania pierwotnego postanowienia, co uzasadnia jego uchylenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana okoliczności faktycznych uzasadniająca uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności podjął działania na majątku na szkodę wierzyciela

Skład orzekający

Mariusz Golecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 4 p.p.s.a. dotyczącego możliwości uchylenia postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji w przypadku zmiany okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany okoliczności po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje elastyczność procedury sądowoadministracyjnej w reagowaniu na zmieniające się realia faktyczne, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Sąd zmienia zdanie: wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej cofnięte z powodu działań podatnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 974/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Golecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Lu 153/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-11-22
I FZ 170/19 - Postanowienie NSA z 2019-09-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie NSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt I FZ 170/19 wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji i uchylającego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 153/19 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 14 grudnia 2018 r. nr 0601-IOV-2.4103.9.2018.50 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2012 r. do grudnia 2014 r. postanawia: uchylić przedmiotowe postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2019 r. sygn. akt I FZ 170/19 wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji i uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 153/19 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Podatnik") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "DIAS", "Organ podatkowy" z 14 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2012 r. do grudnia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 22 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 153/19 oddalił skargę Strony. Na przedmiotowy wyrok Sądu pierwszej instancji złożył skargę kasacyjną Podatnik. Sprawa została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą akt I FSK 974/20.
Pismem z 19 lutego 2024 r. Organ wniósł o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2019 r. sygn. akt I FZ 170/19. DIAS wskazał, że uchylenie postanowienia NSA z 4 września 2019 r., sygn. akt I FZ 170/19 jest niezbędne z uwagi na fakt, że Skarżący, w trakcie wstrzymania wykonania decyzji, podjął działania, na szkodę wierzyciela, co w kontekście przewidywanych zobowiązań nie daje gwarancji ich uregulowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie warto wskazać, że zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem dokonania zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany. Podstawą do zmiany nie jest natomiast kwestionowanie stanowiska zajętego przez sąd, wniosek strony o zmianę postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być traktowany jak środek zaskarżenia takiego postanowienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1353/180).
W przedmiotowej sprawie należ wskazać, że 17 listopada 2023 r. do DIAS wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Puławach (dalej: "NUS"), uzupełnione następnie pismem z 6 lutego 2024 r., z którego wynika, że w związku z postanowieniem NSA z 4 września 2019 r. sygn. akt I FZ 170/19 wstrzymującym wykonanie decyzji z 14 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego 2012 r. do grudnia 2014 r. postępowanie egzekucyjne w tym zakresie zostało zawieszone. Jednocześnie NUS powołał się na następujące okoliczności:
1) na dzień 16 listopada 2023 r. Podatnik posiada zaległości podatkowe w podatku dochodowym liniowym za lata 2013-2015 i 2019 r. oraz w podatku od towarów i usług za okresy od listopada 2012 r. do grudnia 2014 r. (okres objęty postępowaniem skargowym ), od stycznia do marca 2015 r. oraz kwiecień, lipiec i październik 2019 r. w łącznej wysokości (kwota zaległości plus odsetki) - 3.050.173,20 zł (z tytułu zaskarżonej decyzji objętej wstrzymaniem wykonania łączna kwota zaległości wynosi ponad 1.300.000,00 zł). Na dzień 6 lutego 2024 r. łączna kwota zaległości wynosi 3.099.928,60 zł.
2) w trakcie wstrzymania wykonania decyzji, Podatnik podjął działania na majątku na szkodę wierzyciela. Mając świadomość istnienia zaległości podatkowych, dokonał obciążenia składników majątkowych, w trakcie trwającego postępowania egzekucyjnego dokonał zbycia części majątku ruchomego (środków transportu) do spółki M. T. Sp. z o. o. z siedzibą w L. (w której jest jednym ze wspólników). W tej sprawie 24 marca 2023 r. zapadł wyrok przed Sądem Rejonowym w Puławach II Wydział Karny, sygn. akt. II K [...] (wyrok jest nieprawomocny). W Sądzie Okręgowym w Lublinie Wydział Karny Odwoławczy toczyła się sprawa z apelacji w niesionej przez Skarżącego - termin rozprawy został wyznaczony na 13 lutego 2024 r. Sprawy te dot. min. sytuacji majątkowej Strony;
3) w 2020 r. nastąpił znaczny spadek obrotów w prowadzonej osobiście działalności gospodarczej przez Skarżącego, co świadczy o ograniczeniu skali prowadzenia działalności oraz wystąpienie, począwszy od 2020 r., strat wobec dochodu osiągniętego w poprzednich latach;
4) w deklaracjach miesięcznych VAT-7 od lipca 2020 r., Podatnik nie wykazuje żadnej sprzedaży.
Do wniosku o uchylenie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2019 r. sygn. akt I FZ 170/19 zostały załączone stosowne dokumenty potwierdzające powyższe.
Jak wynika z treści wskazanego wyżej postanowienia NSA wynika, że M. B. twierdził, iż jest aktywnym przedsiębiorcą, zatrudnia 20 osób, posiada majątek ruchomy w postaci ciągników siodłowych i naczep ciężarowych, które są używane do wykonywania transportu drogowego. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą regulował opłaty związane z ubezpieczeniem posiadanych pojazdów, część posiadanych ruchomości była leasingowana, posiadał również kredyty zaciągnięte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (kredyty inwestycyjne, kredyty obrotowe w rachunku). W kontekście argumentacji DIAS zawartej we wniosku i wskazanej wcześniej w treści niniejszego uzasadnienia, doszło do zasadniczej zmiany okoliczności, które wziął pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny wydając postanowienie z 4 września 2019 r., sygn. akt I FZ 170/19 o wstrzymaniu wykonania decyzji Organu podatkowego z 14 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego 2012 r. do grudnia 2014 r. Co za tym idzie wniosek DIAS zasługiwał na uwzględnienie.
W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI