Ts 123/98

Trybunał Konstytucyjny1999-02-10
SAOSinneprawa konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
prawo konstytucyjneskarżącyTrybunał Konstytucyjnyzabezpieczenie społeczneodprawa emerytalnainterpretacja przepisówwymogi formalne

Trybunał Konstytucyjny uwzględnił zażalenie na postanowienie o odmowie nadania biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący spełnił wymogi formalne dotyczące wskazania naruszonego prawa i sposobu jego naruszenia.

Skarżący Jan T. złożył skargę konstytucyjną, twierdząc, że przepisy dotyczące zakładowych systemów wynagradzania naruszyły jego prawo do zabezpieczenia społecznego. Trybunał początkowo odmówił nadania biegu skardze, uznając brak wskazania naruszonego prawa i sposobu jego naruszenia. Po złożeniu zażalenia, Trybunał uwzględnił je, stwierdzając, że skarżący w zażaleniu spełnił wymogi formalne dotyczące wskazania konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego i sposobu jego naruszenia, nie oceniając jednak merytorycznie zarzutów.

Jan T. złożył skargę konstytucyjną kwestionując art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania, twierdząc, że naruszyły one jego konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego. Skarżący podnosił, że sądy błędnie zinterpretowały pojęcie "emeryt", co doprowadziło do oddalenia jego powództwa o ustalenie prawa do odprawy emerytalnej. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że skarżący nie określił treści naruszonego prawa ani sposobu jego naruszenia. Skarżący złożył zażalenie, argumentując, że podstawą odmowy były błędne przesłanki i że w zażaleniu wskazał na naruszenie prawa do zabezpieczenia społecznego oraz brak jednoznacznych warunków w kwestionowanych przepisach. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, stwierdził, że skarżący w zażaleniu ustosunkował się do kwestii wskazania naruszonego prawa i sposobu jego naruszenia, spełniając tym samym wymogi formalne dopuszczalności skargi konstytucyjnej. W związku z tym, Trybunał uwzględnił zażalenie, nie dokonując jednak merytorycznej oceny zarzutów skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w zażaleniu skarżący prawidłowo wskazał na naruszenie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego oraz sposób jego naruszenia.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny w postępowaniu zażaleniowym ocenia jedynie formalne warunki dopuszczalności skargi. Skarżący w zażaleniu spełnił wymogi wskazania naruszonego prawa i sposobu jego naruszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnić zażalenie

Strona wygrywająca

Jan T.

Strony

NazwaTypRola
Jan T.osoba_fizycznaskarżący
TP S.A.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Pomocnicze

u.z.z.s.w. art. 18 § 1 i 2

Ustawa o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania

Skarżący zarzucił niejednoznaczność przepisu w zakresie definicji "emeryta".

u.T.K. art. 36 § 6

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna rozpoznania zażalenia na posiedzeniu niejawnym.

u.T.K. art. 47 § 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wskazania sposobu naruszenia praw przez zaskarżony przepis.

u.T.K. art. 79 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wskazania konstytucyjnych praw, które zostały naruszone.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący w zażaleniu spełnił wymogi formalne dotyczące wskazania naruszonego prawa konstytucyjnego i sposobu jego naruszenia.

Odrzucone argumenty

Trybunał początkowo uznał, że skarżący nie wskazał naruszonego prawa ani sposobu jego naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał Konstytucyjny rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym nie dokonuje merytorycznej oceny zarzutów, poprzestając jedynie na ocenie formalnych warunków dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej.

Skład orzekający

Andrzej Mączyński

przewodniczący

Ferdynand Rymarz

sprawozdawca

Janusz Trzciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi konstytucyjnej i wymogi formalne dotyczące wskazania naruszonego prawa i sposobu jego naruszenia."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii prawnych podniesionych w skardze konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy formalnych aspektów postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii prawnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
15 POSTANOWIENIE z dnia 10 lutego 1999 r. Sygn. Ts 123/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński – przewodniczący Ferdynand Rymarz – sprawozdawca Janusz Trzciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) zażalenia z 9 grudnia 1998 r. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 1 grudnia 1998 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jana T., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie. Uzasadnienie: W skardze Jan T. podniósł, że art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania naruszył jego konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego. Skarżący wniósł powództwo o ustalenie przeciwko TP S.A., iż nabył prawo do odprawy emerytalnej. Sąd Rejonowy wyrokiem z 10 kwietnia 1995 r. powództwo oddalił. Na skutek rewizji Jana T. Sąd Wojewódzki wyrokiem z 12 października 1995 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd Rejonowy wyrokiem z 10 września 1996 r. oddalił powództwo, a apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z 27 maja 1997 r. Kasacja wniesiona od tego ostatniego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Najwyższego z 5 lutego 1998 r. Zdaniem skarżącego, nieuwzględnienie powództwa nastąpiło m.in. z powodu niejednoznacznego sformułowania art. 18 ust. 1 i 2 przedmiotowej ustawy. Wskazane przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie czy użyte słowo “emeryt” oznacza osobę, która nie pobierała emerytury w dacie zakończenia pracy i przejścia na zaopatrzenie emerytalne, czy też każdą osobę, która kiedykolwiek pobierała emeryturę czy rentę. Według skarżącego to drugie rozumienie nie znajduje podstaw w wykładni językowej i systemowej wskazanych przepisów, tymczasem zostało ono przyjęte przez sądy jako podstawa do oddalenia powództwa. Zdaniem skarżącego należy przyjąć, że regulacja pozwalająca na dowolne interpretowanie prawa do odprawy emerytalnej, nie wyznaczająca jednoznacznie zakresu podmiotowego tego prawa w jego przypadku narusza przysługujące mu na podstawie art. 67 ust. 1 Konstytucji RP prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego. Postanowieniem z 1 grudnia 1998 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stwierdziwszy, że skarżący nie określił treści przysługującego mu na podstawie art. 67 ust. 1 Konstytucji RP prawa ani sposobu jego naruszenia. Przepis ten w sposób ogólny wyraża prawo do zabezpieczenia społecznego w razie osiągnięcia wieku emerytalnego stwierdzając, że zakres i formy tego zabezpieczenia określać ma ustawa. W szczególności z art. 67 ust. 1 konstytucji nie wynika adresowany do ustawodawcy nakaz wprowadzenia do ustawy z 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagrodzeń legalnej definicji pojęcia “emeryt”. Skarżący nie wykazał też, że właśnie brak takiej definicji legalnej narusza jego prawa. Zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 18 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy nie mogą być podstawą skargi konstytucyjnej. Tym samym skarga niniejsza nie spełniła zawartego w art. 79 ust. 1 konstytucji wymogu wskazania konstytucyjnych praw, które zostały naruszone i zawartego w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym wymogu wskazania sposobu naruszenia tych praw przez zaskarżony przepis ustawy. Na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej skarżący złożył zażalenie z 9 grudnia 1998 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W zażaleniu skarżący podnosi, że podstawą odmowy nadania biegu skardze były błędne przesłanki: nie wskazanie jakie jego uprawnienie zostało naruszone w toku postępowania sądowego oraz sprowadzenie zarzutów skargi do interpretacji słowa “emeryt”. Tymczasem podstawowy zarzut skargi polega na braku określenia w art. 18 ust. 1 i ust. 2 przedmiotowej ustawy warunków jakim powinna odpowiadać osoba przechodząca na emeryturę, aby można taką osobę zaliczyć do grona emerytów lub rencistów w dacie ponownego przechodzenia na zaopatrzenie społeczne. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Podstawą postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 1 grudnia 1998 r. odmawiającego nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej było nie wskazanie konstytucyjnego prawa skarżącego, które zostało naruszone oraz nie wskazanie sposobu jego naruszenia. W zażaleniu z 9 grudnia 1998 r. skarżący ustosunkował się do obu powyższych kwestii i wskazał na czym, według niego, polega naruszenie jego konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego, o którym mowa w art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym nie dokonuje merytorycznej oceny zarzutów, poprzestając jedynie na ocenie formalnych warunków dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej. Wobec spełnienia tych warunków, o czym była mowa powyżej, należało orzec jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI