I FSK 965/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym Marek Kołaczek (przewodniczący), Artur Mudrecki i Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) rozpoznał skargę kasacyjną M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do września 2016 r. oraz za listopad 2016 r. Skarżący kwestionował zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, argumentując, że korekta faktur VAT i deklaracji wyeliminowała ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący jako wystawca spornych faktur nie wyeliminował w odpowiednim czasie ryzyka straty dla budżetu państwa, ponieważ faktury zostały wprowadzone do obrotu, a ich odbiorca skorzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego, nie przyjmując faktur korygujących. NSA, oddalając skargę kasacyjną, podkreślił, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i własnego orzecznictwa, wskazując, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT implementuje art. 203 dyrektywy 112 i ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych. NSA stwierdził, że skarżący działał w złej wierze, wystawiając faktury dokumentujące fikcyjne transakcje, a korekta dokonana w 2019 r. za faktury wystawione w 2016 r. nie była dokonana we właściwym czasie, aby wyeliminować ryzyko uszczupleń budżetowych. W związku z tym, zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT było zasadne. Sąd zasądził od skarżącego na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że wystawienie pustych faktur VAT rodzi obowiązek zapłaty podatku, nawet po ich korekcie, jeśli nie wyeliminowano ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych i wystawca działał w złej wierze. Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w świetle orzecznictwa TSUE.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fikcyjnych transakcji i późniejszej korekty. Kluczowe jest ustalenie dobrej wiary wystawcy i czasu dokonania korekty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wystawienie faktury VAT dokumentującej fikcyjną transakcję, a następnie jej korekta, wyklucza zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, jeśli korekta nie została dokonana w odpowiednim czasie i nie wyeliminowała ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, korekta faktury VAT dokumentującej fikcyjną transakcję nie wyklucza zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, jeśli nie została dokonana w odpowiednim czasie i nie wyeliminowała ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych, a wystawca działał w złej wierze.
Uzasadnienie
NSA oparł się na orzecznictwie TSUE i własnym, wskazując, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych. Kluczowe jest nie tylko wystawienie faktury, ale także czas i sposób dokonania korekty oraz dobra wiara wystawcy. W tej sprawie skarżący działał w złej wierze, a korekta została dokonana zbyt późno, aby uznać ryzyko uszczuplenia za wyeliminowane.
Czy wystawca faktury VAT dokumentującej fikcyjną transakcję, działający w złej wierze, może powoływać się na zasadę neutralności VAT w celu uniknięcia obowiązku zapłaty podatku wykazanego na fakturze po jej korekcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wystawca działający w złej wierze nie może powoływać się na zasadę neutralności VAT w celu uniknięcia obowiązku zapłaty podatku po korekcie faktury dokumentującej fikcyjną transakcję.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-138/12 wskazał, że możliwość korekty bezzasadnie wykazanego VAT-u jest uzależniona od dobrej wiary wystawcy. W przypadku działania w złej wierze, zasada neutralności VAT nie chroni wystawcy przed obowiązkiem zapłaty podatku.
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dyrektywa 112 art. 203
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przepis ten stanowi implementację art. 108 ust. 1 ustawy o VAT i ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystawienie faktury VAT dokumentującej fikcyjną transakcję rodzi obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. • Korekta pustych faktur VAT dokonana po długim czasie, bez wyeliminowania ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych, nie wyklucza zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. • Działanie w złej wierze przez wystawcę pustych faktur uniemożliwia powoływanie się na zasadę neutralności VAT w celu uniknięcia obowiązku zapłaty podatku.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że korekta faktur VAT i deklaracji wyeliminowała ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych, co powinno skutkować uchyleniem decyzji organu. • Argument skarżącego, że przepis art. 203 dyrektywy 112 i art. 108 ust. 1 ustawy o VAT zostały błędnie zinterpretowane i zastosowane.
Godne uwagi sformułowania
Fakt wystawienia faktury, która nie potwierdza rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, powoduje obowiązek zapłaty wykazanego na fakturze podatku. • Dla prawidłowej wykładni powyższego przepisu konieczna jest analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. • Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych. • Jeśli wystawca faktury we właściwym czasie w pełni wyeliminował niebezpieczeństwo uszczuplenia dochodów podatkowych, zasada neutralności VAT wymaga, by bezzasadnie wykazany na fakturze VAT mógł podlegać korekcie, bez wymagania przez państwo członkowskie dobrej wiary wystawcy faktury. • Wystawiając zakwestionowane nierzetelne faktury, skarżący bez wątpienia wiedział, że nie dokumentują one rzeczywistych usług na rzecz kontrahenta, tj. działał w złej wierze.
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Marek Kołaczek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wystawienie pustych faktur VAT rodzi obowiązek zapłaty podatku, nawet po ich korekcie, jeśli nie wyeliminowano ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych i wystawca działał w złej wierze. Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w świetle orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fikcyjnych transakcji i późniejszej korekty. Kluczowe jest ustalenie dobrej wiary wystawcy i czasu dokonania korekty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pustych faktur VAT i ich konsekwencji prawnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i księgowych. Wyrok jasno określa, kiedy korekta nie chroni przed obowiązkiem zapłaty podatku.
“Puste faktury VAT: Korekta nie zawsze ratuje przed zapłatą podatku. NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.