I FSK 941/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-12
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATpostępowanie upadłościowezawieszenie postępowaniasądy administracyjneskarżącysyndykmasa upadłości

Podsumowanie

NSA zawiesił postępowanie kasacyjne z uwagi na ogłoszenie upadłości osoby fizycznej, której dotyczy sprawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej podatku VAT za 2008 rok. Powodem zawieszenia było ogłoszenie upadłości osoby fizycznej, która jest stroną postępowania. Zgodnie z przepisami, w przypadku wszczęcia postępowania upadłościowego wobec strony, sąd jest zobowiązany do zawieszenia postępowania, jeśli sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił zawiesić postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za 2008 rok. Sprawa trafiła do NSA po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. W trakcie postępowania przed NSA, sąd powziął informację o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej, która jest skarżącą. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postępowania przed NSA. Celem zawieszenia jest umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania i zajęcia stanowiska procesowego. Zgodnie z Prawem upadłościowym, po ogłoszeniu upadłości, postępowania sądowe dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu, co oznacza, że syndyk posiada wyłączną legitymację procesową w takich sprawach. W związku z tym, NSA, działając na podstawie przepisów p.p.s.a., zawiesił postępowanie kasacyjne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a.) oraz Prawa upadłościowego (art. 144 p.u.) nakładają na sąd obowiązek zawieszenia postępowania w takiej sytuacji. Ma to na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości zajęcia stanowiska procesowego, gdyż po ogłoszeniu upadłości to syndyk posiada wyłączną legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

p.u. art. 144 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy art. 124 § 1 mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

p.u. art. 144 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Syndyk działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogłoszenie upadłości osoby fizycznej, która jest stroną postępowania, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości formalnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym wyłączną legitymację procesową w zakresie postępowań podatkowych dotyczących masy upadłości ma syndyk

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku ogłoszenia upadłości strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości osoby fizycznej i jej wpływu na postępowanie sądowoadministracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy standardowej sytuacji zawieszenia postępowania. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 941/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Olejnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Po 501/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-03-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 124 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 501/21 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2021 r., nr 3001-IOV-11.4103.9.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za 2008 rok postanawia: zawiesić postępowanie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 501/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 7 kwietnia 2021 r., nr 3001-IOV-11.4103.9.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za 2008 rok.
Skargę od powyższego wyroku wniosła Skarżąca.
W toku czynności zmierzających do wyznaczenia niniejszej sprawy na rozprawę, Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że obwieszczeniem nr [...] z Krajowego Rejestru Zadłużonych, wobec Skarżącej wydane zostało postanowienie z 21 listopada 2023 r. przez Sąd Rejonowy P. w P., XI Wydział Gospodarczy, sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, w którym wyznaczono syndyka.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Zgodnie z art. 124 § 2 p.p.s.a., w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1, 4 i 7 zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały. Zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy. Przepisy te, na mocy art. 193 p.p.s.a., mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. Tego typu czynność może być dokonana jedynie poprzez oświadczenie złożone expressis verbis.
Stosując art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 794 ze zm., dalej: "p.u."), które mają charakter szczególny w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 144 ust. 1 p.u., po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z regulacji powyższej wynika, że formalnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 p.u.). Zatem z chwilą ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację procesową w stosunku do postępowań dotyczących masy upadłości (wszczętych również przed ogłoszeniem upadłości), choć pozostaje nich stroną w znaczeniu materialnoprawnym. Dlatego też wyłączną legitymację procesową w zakresie postępowań podatkowych dotyczących masy upadłości ma syndyk.
Reasumując, w świetle art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i z art. 144 p.u. sąd administracyjny jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu ze względu na powzięcie wiadomości o powołaniu syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym wobec Skarżącej, osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne.
-----------------------
2

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę