Orzeczenie · 2025-07-11

I FSK 938/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-07-11

NSApodatkoweWysokansa

VATnadpłataoprocentowaniezwrot podatkuTSUEOrdynacja podatkowawykładnia prounijnakoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy P. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę Gminy na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty oprocentowania od nadpłat w podatku od towarów i usług za lata 2012-2015. Nadpłaty te powstały w wyniku wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14, który dotyczył konsolidacji Gminy. Gmina wniosła o zwrot nadpłat i oprocentowania, jednak organy podatkowe odmówiły wypłaty oprocentowania od niezwróconej części należności głównej, argumentując, że wniosek o zwrot został złożony po upływie 30 dni od publikacji wyroku TSUE, co zgodnie z art. 78 § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej ograniczało okres naliczania odsetek. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów. Sąd uznał, że przepis art. 78 § 5 pkt 2 O.p. nie wyłącza prawa do oprocentowania w sytuacji, gdy wypłata należności głównej wraz z należnym oprocentowaniem następuje po terminie lub kwota zwrotu nie pokrywa całości należności. W takich przypadkach, od niewypłaconej kwoty przysługuje oprocentowanie na podstawie art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p. NSA podkreślił konieczność wykładni prounijnej, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-322/22, który wskazuje, że ograniczenia w oprocentowaniu nadpłat mogą naruszać zasadę skuteczności i lojalnej współpracy, jeśli utrudniają realizację uprawnień wynikających z prawa UE. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wykładni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących oprocentowania nadpłat VAT w kontekście prawa unijnego, zasada wykładni prounijnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji powstania nadpłat w wyniku wyroku TSUE i złożenia wniosku po terminie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Gminie przysługuje prawo do oprocentowania niezwróconej części nadpłaty VAT oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, gdy wniosek o zwrot został złożony po upływie 30 dni od publikacji wyroku TSUE, a wypłata nastąpiła z opóźnieniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Gminie przysługuje prawo do oprocentowania niezwróconych kwot, nawet po upływie terminów określonych w art. 78 § 5 pkt 2 O.p., na podstawie art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ograniczenia w oprocentowaniu wynikające z art. 78 § 5 pkt 2 O.p. nie wyłączają prawa do dalszego oprocentowania od niewypłaconej kwoty należności głównej, gdy wypłata następuje po terminie lub jest niepełna. Interpretacja ta jest zgodna z zasadą skuteczności prawa unijnego i orzecznictwem TSUE.

Czy polskie przepisy dotyczące oprocentowania nadpłat VAT, wynikające z wyroków TSUE, są zgodne z zasadą skuteczności i lojalnej współpracy w prawie UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ograniczenia w oprocentowaniu, które uniemożliwiają lub nadmiernie utrudniają realizację uprawnień wynikających z prawa UE, mogą być niezgodne z zasadą skuteczności.

Uzasadnienie

TSUE w sprawie C-322/22 wskazał, że przepisy krajowe ograniczające oprocentowanie nadpłat, zwłaszcza gdy podatnik nie mógł dowiedzieć się o wyroku TSUE w terminie lub wniosek został złożony po terminie z uzasadnionych przyczyn, mogą naruszać zasadę skuteczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA w Kielcach oraz decyzje organów pierwszej i drugiej instancji. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy z uwzględnieniem wykładni NSA.

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 78 § § 5 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Przepis ten ogranicza okres oprocentowania nadpłaty do 30 dni od publikacji wyroku TSUE, jednak NSA uznał, że nie wyłącza to prawa do dalszego oprocentowania od niewypłaconej kwoty na podstawie innych przepisów.

O.p. art. 78 § § 3 pkt 3 lit. c

Ordynacja podatkowa

Podstawa do naliczania oprocentowania od niewypłaconej w terminie kwoty należności głównej.

Dz.U. 2012 poz 749 art. 78 § par 5 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

Podstawa prawna wskazana w treści orzeczenia.

Pomocnicze

O.p. art. 74 § pkt 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa powstania nadpłaty w związku z wyrokiem TSUE.

u.p.d.o.f. art. 87 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym traktowanego jako nadpłata.

u.p.d.o.f. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

O.p. art. 78 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ogólne przepisy dotyczące odsetek za zwłokę.

O.p. art. 78 § § 4

Ordynacja podatkowa

Przepis powiązany z art. 78a O.p.

O.p. art. 78a

Ordynacja podatkowa

Przepis powiązany z art. 78 § 4 O.p.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a