I FSK 936/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-05
NSApodatkoweWysokansa
blokada rachunkówwyłudzenia skarboweOrdynacja podatkowakontrola skarbowaryzyko podatkowezabezpieczenie zobowiązaniapostępowanie sądowoadministracyjnespółka z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki R. sp. z o.o. w sprawie przedłużenia blokady rachunków bankowych, uznając zasadność działań organów podatkowych.

Spółka R. sp. z o.o. zaskarżyła wyrok WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora IAS przedłużające blokadę rachunków bankowych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i p.p.s.a., w tym brak wystarczających podstaw do blokady i dowolną ocenę materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że organy prawidłowo uprawdopodobniły przesłanki blokady rachunków bankowych, wskazując na ryzyko wyłudzeń skarbowych i obawę niewykonania zobowiązania podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez R. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej przedłużające blokadę rachunków bankowych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej, twierdząc, że brak było podstaw do uznania, iż wykorzystuje ona działalność banków do celów wyłudzeń skarbowych, a organy dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie blokady rachunku bankowego wymaga jedynie uprawdopodobnienia przesłanek, a nie udowodnienia ich w takim stopniu jak w postępowaniu wymiarowym. W ocenie NSA, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, wskazujący na możliwość wykorzystywania przez spółkę działalności banków do celów wyłudzeń skarbowych oraz uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego przekraczającego 10 000 euro. Wskazano na nieskorelowane wpływy finansowe, brak korekty podatku naliczonego, liczne zasilenia rachunków wątpliwymi wpłatami gotówkowymi oraz inne okoliczności świadczące o potencjalnym zaniżaniu obrotu i podatku należnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo zastosowały i przedłużyły blokadę rachunków bankowych, ponieważ uprawdopodobniły istnienie przesłanek wskazujących na możliwość wykorzystywania działalności banków do celów wyłudzeń skarbowych oraz uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe wykazały wystarczające przesłanki do zastosowania blokady rachunków bankowych, w tym nieskorelowane wpływy, brak korekty podatku naliczonego, wątpliwe wpłaty gotówkowe oraz inne okoliczności wskazujące na potencjalne zaniżanie obrotu i podatku należnego. Wymagania dowodowe w postępowaniu o blokadę są niższe niż w postępowaniu wymiarowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 119zv § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 119zw § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 119zv

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 33

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k.s. art. 76

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a w zw. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a w zw. art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie przez organ dowolnej, a nie swobodnej, oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Szybkość zabezpieczenia ma zasadnicze znaczenie przede wszystkim właśnie w odniesieniu do najbardziej płynnego aktywa przedsiębiorstwa jakim są środki zgromadzone na rachunku. Instytucja prawna przedłużenia blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego realizuje podobne cele ustawodawcy jak instytucja zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Wymagania dowodowe stawiane postępowaniu w sprawie blokady rachunku bankowego są inne niż wymogi stawiane postępowaniu podatkowemu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Rolą organu jest więc jedynie uprawdopodobnienie istnienia określonych zdarzeń, doniosłych z punktu widzenia przesłanek zastosowania blokady rachunku bankowego, a nie ich udowodnienie.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Roman Wiatrowski

członek

Sylwester Marciniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych w kontekście ryzyka wyłudzeń skarbowych i zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, a także zakres kontroli sądowej w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej (art. 119zv, 119zw) i sytuacji związanych z podejrzeniem wyłudzeń skarbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego narzędzia kontroli skarbowej, jakim jest blokada rachunków bankowych, co ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo obrotu gospodarczego i może być interesujące dla przedsiębiorców oraz prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Blokada rachunków bankowych: Kiedy organy mogą zamrozić środki firmy?

Dane finansowe

WPS: 664 634,84 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 936/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz /sprawozdawca/
Roman Wiatrowski
Sylwester Marciniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
I SA/Wr 877/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-01-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia del. WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 877/24 w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 15 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 877/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi R, sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: Strona, Spółka lub Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ drugiej instancji lub DIAS) z dnia 15 października 2024 r. w przedmiocie przedłużenia blokady rachunków bankowych, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
1.2. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że żądaniem z dnia 5 sierpnia 2024 r., wydanym w trybie art. 119zv § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) dokonano blokady rachunków bankowych należących do Skarżącej na 72 godziny. Następnie Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego (dalej: NUCS) postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. przedłużył termin blokady przedmiotowych rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 8 listopada 2024 r. do kwoty 664.634,84 zł. Postanowieniem z dnia 15 października 2024 r. DIAS utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia 8 sierpnia 2024 r.
Sąd pierwszej instancji w ww. wyroku uznał, że organy w wydanych w sprawie postanowieniach wykazały zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej, tj., że Skarżąca może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego oraz w art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej, a mianowicie, że zachodzi uzasadniona obawa, iż Spółka nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego przekraczającego równowartość 10 tys. euro.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a w zw. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie w realiach obowiązującego stanu faktycznego brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że Strona mogła wykorzystywać działalność banku do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, w szczególności poprzez niedokonanie przez analizy sprawy przez pryzmat rzeczywistej możliwości stosowania rachunku bankowego do celów wyłudzeń przez co organ działał poza granicami prawa tym samym naruszając zasadę zaufania do organu podatkowego;
b) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a w zw. art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na dokonanej przez organ dowolnej, a nie swobodnej, oceny materiału dowodowego przy nieuwzględnieniu okoliczności wynikających z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie co doprowadziło do niezasadnego zastosowania art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej.
Wskazując na powyższe naruszenia, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Strona zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie.
2.2. DIAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
2.3. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie Strona zrzekła się rozprawy, zaś organ w wyżej wskazanym terminie, nie żądał jej przeprowadzenia.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
3.2. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że zgodnie z art. 119 zv § 1 Ordynacji podatkowej, Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. Jest to tzw. "krótka blokada", a jej celem jest przede wszystkie uniemożliwienie szybkiego transferu środków finansowych. Szybkość zabezpieczenia ma zasadnicze znaczenie przede wszystkim właśnie w odniesieniu do najbardziej płynnego aktywa przedsiębiorstwa jakim są środki zgromadzone na rachunku.
Na mocy natomiast art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej Szef KAS może przedłużyć, w drodze postanowienia, termin blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie. Instytucja prawna przedłużenia blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego realizuje podobne cele ustawodawcy jak instytucja zabezpieczenia zobowiązań podatkowych (art. 33 Ordynacji podatkowej). Celem ustawodawcy w obu przypadkach było efektywne zabezpieczanie realizacji obowiązków podatkowych w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa nie wykonania zobowiązań podatkowych przez podmiot do tego zobowiązany. Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego i w konsekwencji przedłużenia ww. blokady pozwala bowiem na realizację powyższego celu ustawodawcy w krótszym czasie, gdyż nie następuje m.in. proces wydawania decyzji. A zatem żądanie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego następuje po zaistnieniu dwóch przesłanek wskazanych w art. 119zv Ordynacji podatkowej na okres nie dłuższy niż 72 godziny, a następnie może zostać przedłużona na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, po wykazaniu przez organ zaistnienia dodatkowej przesłanki wskazanej w art. 119zw § 1 tej ustawy. Oczywiście znaczenie prawne ma również wartość mającego powstać zobowiązania podatkowego.
3.3. Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do wadliwości wydanego w niniejszej sprawie wyroku, przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, co wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego przepisu. Związanie podstawami skargi kasacyjnej, o którym mowa w tym przepisie polega na tym, że wskazanie w niej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanej regulacji prawnej, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować lub poprawiać.
3.4. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a w zw. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Kasator wskazuje, że w niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie dopuściły się ww. naruszeń prawa poprzez niepodjęcie "wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie w realiach obowiązującego stanu faktycznego brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że Strona mogła wykorzystywać działalność banku do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, w szczególności poprzez niedokonanie przez analizy sprawy przez pryzmat rzeczywistej możliwości stosowania rachunku bankowego do celów wyłudzeń przez co organ działał poza granicami prawa tym samym naruszając zasadę zaufania do organu podatkowego".
Tak sformułowany zarzut, podobnie jak jego uzasadnienie, ma charakter ogólnikowy i stanowi jedynie wyraz nie zgadzania się z podjętymi w niniejszej sprawie rozstrzygnięciami. Autor kasacji nie wskazuje na żadne okoliczności czy dowody, które podważyłyby ustalenia stanu faktycznego, dokonane przez organ podatkowy, a jedynie przytacza twierdzenia co do tego, że Strona nie wykorzystywała banków do działalności oszukańczej oraz przedstawia argumenty mające charakter życzeniowy. Nie wskazuje na konkretne i uzasadnione uchybienia organów podatkowych. Okoliczności, że wobec Strony nie toczyły się żadne postępowania skarbowe, nie prowadzono wobec niej kontroli podatkowych, a Spółka regulowała swoje należności publicznoprawne, nie mają istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, co jasno wynika z art. 119 zv § 1 i art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej.
3.5. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DIAS wyraźnie wskazał powody zastosowania blokady rachunków bankowych Strony, co zasadnie zaaprobował Sąd pierwszej instancji. Wyjaśniono bowiem, że jak wynika z analizy ryzyka, sporządzonej w niniejszej sprawie, Spółka – jako podmiot nowopowstały (zarejestrowana w KRS w dniu 25 października 2023 r. z kapitałem zakładowym w wysokości 5000 zł, a jako podatnik VAT czynny od dnia 1 listopada 2023 r.) do końca grudnia 2023 r. składała deklaracje zerowe, następnie zadeklarowała nabycia w styczniu i lutym 2024 r., zaś sprzedaż w marcu 2024 r. W okresie od marca do czerwca 2024 r. Spółka deklarowała podatek należny niższy od podatku naliczonego, wykazując co miesiąc kwotę nadwyżki do przeniesienia, a w deklaracji za czerwiec 2024 r. nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia wynosiła ponad 2 mln zł. W wyniku analizy plików JPK-VAT stwierdzono, że Spółka dokonuje dużych nabyć od podmiotów z branży chemicznej (D. Gmbh oraz Sas K.). W marcu 2024 r. Strona wykazała nabycia na podstawie faktur wystawionych przez P. sp. z o.o. na łączną kwotę netto 9 792 316,80 zł, VAT 2 252 232,86 zł. Stwierdzono brak na rachunkach bankowych dowodu dokonania przez Stronę zapłaty za te faktury. Do czerwca 2024 r. Spółka nie skorygowała podatku naliczonego, mimo że sprzedawca w deklaracji za czerwiec 2024 r. skorygował faktury w całości. W związku z tym w rozliczeniu Spółki pozostały powyższe faktury, generując nadwyżkę podatku naliczonego, zadeklarowaną przez Spółkę do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe.
Organy ustaliły także, że P. sp. z o.o. jest podmiotem historycznie powiązanym ze Skarżącą poprzez prezesa zarządu (R.S.), który pełnił funkcję prezesa zarządu w tej spółce w okresie od 8 lipca 2015 r. do 22 stycznia 2016 r.
Oprócz tego stwierdzono, że na rachunkach Strony występują uznania wynikające z wpłat w bankomatach oraz z wpłat dokonanych za pośrednictwem X. Łączna kwota uznań z tego tytułu przyjęta do opodatkowania w okresie styczeń-czerwiec 2024 r. wynosiła łącznie ponad 1,7 mln zł (1 533 100 zł – X., 1 241 100 zł - wpłaty w bankomatach). Podobna sytuacja dotyczy okresu od 1 do 18 lipca 2024 r. Według organu wartość zaniżonego obrotu za badany okres wynosiła łącznie 2 774 200 zł, a podatku VAT 518 753 zł.
Ponadto o zaniżaniu kwoty podatku należnego, zdaniem organu podatkowego, świadczyć mogą również stosunkowo wysokie nabycia usług logistyki, transportu w stosunku do wykazanej w deklaracjach VAT w łącznej kwocie 908 881 zł.
Powyższe informacje stanowiły, zdaniem organów, podstawę do zastosowania przewidzianej w art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej.
Powyższe ustalenia, że Spółka z dużym prawdopodobieństwem zaniżyła obrót osiągany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, na łączną kwotę 2 774 200 zł, co bezpośrednio rzutuje na zaniżenie podatku należnego o kwotę 518 753 zł oraz zawyżenie podatku naliczonego, z uwagi na brak korekty i pozostawienie w rozliczeniu faktur otrzymanych od P. sp. z o.o. uprawdopodabniały istnienie zobowiązania Skarżącej o wartości przekraczającej równowartość kwoty stanowiącej równowartość 10.000 euro. Co do istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania DIAS wskazał na okoliczności dotyczące faktu zarejestrowania Spółki w listopadzie 2023 r., braku stabilizacji finansowej Spółki wobec złożenia jedynie kilku deklaracji podatkowych za okres prowadzonej działalności, płynnego charakteru środków finansowych znajdujących się na rachunkach bankowych Strony. Organ zwrócił także uwagę na fakt nabycia przez Skarżącą w czerwcu 2024 r. nieruchomości. Jednak jej wartość (130 tys. zł) jest znacznie niższa niż kwota zobowiązania podatkowego (660 tys. zł). Zdaniem organu działania i zaniechania Spółki wskazują, że istnieje realna obawa wytransferowania przez Stronę środków finansowych, w przypadku nie objęcia ich blokadą.
3.6. Odnosząc się do powyższego za zasadne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki zastosowania tzw. "krótkiej" blokady oraz jej przedłużenia. NUCS posiadał bowiem wystarczające informacje wskazujące na możliwość wykorzystywania przez Stronę działalności banków w zakresie posiadanych przez nią rachunków bankowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, co szczegółowo uzasadnił w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu, a także że zachodzi obawa, iż Spółka nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego przekraczającego 10.000 euro.
Sąd trafnie wskazał na następujące okoliczności, które potwierdzały zasadność tego stanowiska: nieskorelowane z ujawnionym obrotem wpływy finansowe, brak wymaganej korekty podatku naliczonego, czego nie kwestionowała również Skarżąca, istnienie obawy, że Skarżąca zażąda nienależnego zwrotu na rachunek, a więc wykorzysta rachunek bankowy, czyli "działanie banku" do wyłudzenia skarbowego z art. 76 k.k.s., liczne zasilenia rachunków niezidentyfikowanymi pod względem tytułów lub pod wątpliwymi tytułami (np. na podniesienia kapitału zakładowego – co nigdy nie nastąpiło) wpłatami gotówkowymi, co mogło służyć tylko uprawdopodobnieniu, iż Spółka prowadzi zyskowną działalność i osiąga znaczny obrót, nie ujawniony w deklaracjach oraz okoliczności związane z powstaniem Spółki, jej rozliczeniami, działaniami i zaniechaniami w poddanym analizie okresie funkcjonowania i wartością nabytej nieruchomości, niewystarczającej dla zapewnienia wykonania zobowiązania podatkowego.
3.7. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał ustalenie opisanego w zaskarżonym postanowieniu stanu faktycznego, który skutkował wnioskiem, że Skarżąca może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego (art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej) oraz że zachodzi obawa, iż Spółka nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego przekraczającego 10.000 euro (art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej).
3.8. W kontekście zarzutów kasacyjnych wyjaśnić należy, że wymagania dowodowe stawiane postępowaniu w sprawie blokady rachunku bankowego są inne niż wymogi stawiane postępowaniu podatkowemu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Trzeba mieć bowiem na względzie, że w tego typu sprawach, twierdzenia organów nie mają charakteru przesądzającego i rozstrzygającego z punktu widzenia sprawy podatkowej, gdyż organ decydując o zastosowaniu blokady nie przeprowadza postępowania dowodowego w zakresie wymaganym do wydania decyzji podatkowej. Powoływane w takiej sytuacji okoliczności mają jedynie uwiarygodnić okoliczność wskazującą na możliwość wykorzystania działalności m. in. banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego. Rolą organu jest więc jedynie uprawdopodobnienie istnienia określonych zdarzeń, doniosłych z punktu widzenia przesłanek zastosowania blokady rachunku bankowego, a nie ich udowodnienie. Dlatego też w ramach kontroli postępowania w przedmiocie blokady rachunku bankowego nie dokonuje się oceny prawidłowości ustaleń organów podatkowych jako ostatecznych i wiążących dla określenia zobowiązania podatkowego (zadania te realizowane są w toku postępowania wymiarowego i sądowoadministracyjnego mającego za przedmiot decyzję podatkową), a ocenie podlega to, czy przywołane przez organ podatkowy okoliczności uzasadniają zastosowanie blokady, tj. czy organ uprawdopodobnił przesłanki blokady rachunku bankowego. W tym kontekście uznać należy, że skala niekwestionowanych nieprawidłowości ustalonych w związku z kwestionowanymi transakcjami konieczność takie uprawdopodobnienie wypełnia.
Tymczasem, jak już była o tym mowa, argumentacja skargi kasacyjnej, składająca się na uzasadnienie zarzutów kasacyjnych, jest w większości ogólnikowa i teoretyczna. Kasator nie uzasadnił swoją argumentacją zarzutów naruszenia przepisów dotyczących postępowania w postaci art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 czy art. 191 Ordynacji podatkowej. Brak bowiem twierdzeń, w jakim zakresie przeprowadzone postępowanie nie było zupełne i wymagało uzupełnienia. Podniesioną argumentację rozpatrywać można wyłącznie w kategorii naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, jednak autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił na czym polegała nieracjonalność lub brak zgodności z zasadami doświadczenia życiowego wywiedzionych przez organ wniosków, zaaprobowanych w zaskarżonym wyroku.
W efekcie za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a w zw. art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na dokonanej przez organ dowolnej, a nie swobodnej, oceny materiału dowodowego przy nieuwzględnieniu okoliczności wynikających z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie co doprowadziło do niezasadnego zastosowania art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia bowiem wymaga, że naruszenie zasad ogólnych dotyczących zasad legalizmu, zaufania czy prawdy obiektywnej nie może być skuteczne przy argumentacji, która sprowadza się do stanowiska, że zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji, orzekł w sposób odmienny od oczekiwań Strony.
3.9. Brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., przede wszystkim z tego powodu, że zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony. Jak już była o tym mowa, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani uprawniony ani zobowiązany do domyślania się intencji jej autora.
Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, gdy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego akt administracyjny, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r.). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera ww. elementy, a uzasadnienie części prawnej jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, które doprowadziły do oddalenia skargi.
3.10. Powyższe zaś oznacza, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego, jako niezasadne, nie mogły zostać uwzględnione.
3.11. W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Elżbieta Olechniewicz Sylwester Marciniak Roman Wiatrowski
sędzia WSA (del.) sędzia NSA sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI