I FSK 922/19

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-19
NSApodatkoweŚredniansa
zawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnapodatek VATKRSniezawisłość sędziowskaETPCzpostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie podatku VAT, uznając brak związku między wnioskiem a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy.

Spółka w upadłości wniosła o zawieszenie postępowania przed NSA, powołując się na wyrok pilotażowy ETPCz dotyczący KRS oraz zapowiedzi zmian legislacyjnych. Argumentowała, że sędzia wyznaczony do sprawy został powołany z naruszeniem standardów niezawisłości. NSA oddalił wniosek, stwierdzając brak prejudycjalnego związku między wskazanymi okolicznościami a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy podatkowej oraz wskazując, że instytucja zawieszenia nie służy do podważania składu orzekającego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek spółki K. sp.j. w upadłości o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wniosła o zawieszenie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując na wyrok pilotażowy ETPCz w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, uchwałę Sejmu dotyczącą KRS oraz zapowiedzi zmian legislacyjnych. Głównym argumentem było powołanie sędziego NSA Mariusza Goleckiego na wniosek organu ukształtowanego w trybie naruszającym standardy niezawisłości i bezstronności. Spółka argumentowała, że te okoliczności uzasadniają zawieszenie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając go za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wymaga istnienia związku prejudycjalnego między rozstrzygnięciem sprawy a innym postępowaniem. W ocenie NSA, wskazane przez spółkę okoliczności, w tym wątpliwości co do legitymacji sędziego, nie miały charakteru prejudycjalnego dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Sąd zaznaczył, że instytucja zawieszenia postępowania nie może być wykorzystywana do kwestionowania zarządzeń o ustaleniu składu orzekającego ani postanowień oddalających wnioski o wyłączenie sędziego czy zbadanie jego niezawisłości. W związku z tym, wniosek o zawieszenie postępowania został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie uzasadniają zawieszenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest wymaganego przez art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. związku prejudycjalnego między wskazanymi przez stronę okolicznościami a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy podatkowej. Instytucja zawieszenia postępowania nie może służyć do podważania składu orzekającego ani postanowień oddalających wnioski o wyłączenie sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. Celowość zawieszenia pozostawiona jest ocenie sądu, która nie może być dowolna. Kluczowe jest istnienie związku prejudycjalnego, gdzie wynik innego postępowania ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zawieszonej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 131

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak związku prejudycjalnego między okolicznościami podniesionymi przez wnioskodawcę a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Instytucja zawieszenia postępowania nie służy do podważania składu orzekającego ani postanowień sądu w przedmiocie wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Okoliczności związane z powołaniem sędziego NSA (naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności) oraz wyrok pilotażowy ETPCz uzasadniają zawieszenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

instytucja zawieszenia postępowania nie może służyć do podważania zarządzeń Przewodniczącego Wydziału NSA, którym został ustalony skład orzekający rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania w sytuacjach podważania niezawisłości sędziowskiej oraz relacji między prawem krajowym a orzecznictwem ETPCz w kontekście KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością i niezawisłością sędziowską, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Czy problemy z KRS mogą zatrzymać postępowanie podatkowe? NSA odpowiada.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 922/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2212/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-04-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zawieszenie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. sp.j. w upadłości z siedzibą w W. o zwieszenie postępowania ze skargi kasacyjnej K. sp. j. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2212/17 w sprawie ze skargi K. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia oddalić wniosek o zawieszenie postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 29 stycznia 2024 r. K. sp. j. w upadłości z siedzibą w W. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
K. sp. j. w upadłości z siedzibą w W. (dalej: "spółka") wskazała, że wnosi o zawieszenie postępowania na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z wydanym przez Europejski Trybunał Praw Człowieka wyrokiem pilotażowym z 23 listopada 2023 r. w sprawie 50849/21 Wałęsa p-ko Polsce; uchwałą Sejmu RP z 20 grudnia 2023 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego w kontekście pozycji ustrojowej oraz funkcji Krajowej Rady Sądownictwa w demokratycznym państwie prawnym (M.P. z 2023r. poz. 1457); w związku ze stanowiskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z pisma z 8 stycznia 2024 r., w związku z zapowiedzią Ministra Sprawiedliwości z 12 stycznia 2024 r., iż w najbliższym czasie zostanie przedłożony do Sejmu projekt ustawy nowelizujący Krajową Radę Sądownictwa, który ma przywrócić zgodność tego organu z Konstytucja RP (projekt ustawy na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości), albowiem biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, w chwili obecnej występują uzasadnione wątpliwości co do posiadania legitymacji formalnej przez sędziego NSA Mariusza Goleckiego do orzekania na stanowisku sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, gdyż sędzia NSA Mariusz Golecki został powołany przez Prezydenta RP na urząd sędziego NSA 15 lutego 2021 r. na podstawie uchwały KRS z 22 lipca 2020 r., a zatem został on powołany na wniosek organu ukształtowanego w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, w sposób naruszający standardy niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a wydany pilotażowy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. wyznaczył władzom polskim okres, w jakim mają zostać podjęte działania w celu usunięcia naruszeń Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zakresie odnoszącym się do Krajowej Rady Sądownictwa i po upływie wyznaczonego terminu Trybunał Strasburski zajmie stanowisko w zakresie działań podjętych przez stronę polską, które to działania są już podejmowane przez polskie władze ustawodawcze, jak i wykonawcze, co w pełni uzasadnia zawieszenie toczącego się postępowania.
Po rozpoznaniu wniosku o zwieszenie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należało oddalić.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Sprawiedliwości. Zauważyć należy, że celowość podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania na podstawie cytowanego przepisu pozostawiona została ocenie Sądu. Uznanie to nie może być dowolne. Obowiązkiem Sądu jest bowiem rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie bądź odmowę zawieszenia postępowania w sprawie.
Spełniając zaakcentowany obowiązek Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi istnieć związek tego rodzaju, iż wynik tego drugiego, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy, rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por.: uwagi S. Dmowski do art. 177 Kpc, będącego odpowiednikiem analizowanego tu przepisu [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. prof. K. Piaseckiego, Wyd. C. H. Beck W-wa 1996 r., str. 578-579). Dlatego kluczowe w tym przepisie jest, na co zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu uchwały z 24 listopada 2008 r., sygn. II FPS 4/08 (publ. w ONSAiWSA 2009/4/62, POP 2009/1/29, ZNSA 2009/2/136, Prok.i Pr.-wkł. 2009/5/55, OSP 2009/7-8/82), słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P - Ż, s. 1231). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem, a nie np. o wpływ wynikający z autorytetu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi więc o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Tylko wówczas zawieszenie postępowania może okazać się konieczne (B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 1, Warszawa 2008, s. 206).
W rozpatrywanej sprawie brak jest wymaganego art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. związku między wskazanymi przez spółkę okolicznościami, a rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r. O wpływie postępowania prejudycjalnego na wynik zawieszonego postępowania decydować będzie jego zakres przedmiotowy. Wniosek o zawieszenie nie został oparty, jak tego wymaga art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. na związku między rozstrzygnięciami merytorycznymi, mającymi ze sobą związek w dwóch odrębnych postępowaniach, a na okoliczności, że do składu orzekającego został wyznaczony sędzia, który w ocenie spółki powinien zostać wyłączony od orzekania. Tymczasem instytucja zawieszenia postępowania nie może służyć do podważania zarządzeń Przewodniczącego Wydziału NSA, którym został ustalony skład orzekający, a także postanowień tego Sądu, którym oddalono wniosek spółki o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Mariusz Goleckiego (postanowienie z 22 maja 2023 r.) oraz odrzucono wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Mariusza Goleckiego (postanowienie z 24 października 2023 r.). Wskazane przez spółkę okoliczności, w żaden sposób nie wpływają na możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 131 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI