I FSK 921/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-19
NSApodatkoweWysokansa
VATodliczenie VATinfrastrukturagminaStrefa Aktywności Gospodarczejinterpretacja podatkowaczynności opodatkowanenieruchomości

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdzając prawo gminy do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę Strefy Aktywności Gospodarczej, uznając je za związane z przyszłą sprzedażą i dzierżawą nieruchomości.

Sprawa dotyczyła prawa gminy do odliczenia VAT naliczonego od wydatków na budowę infrastruktury (drogi, kanalizacja, energetyka) w Strefie Aktywności Gospodarczej. Dyrektor KIS kwestionował to prawo, twierdząc, że gmina nie działa jako podatnik VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację organu, a NSA w wyroku z 19 października 2023 r. oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd uznał, że wydatki te są niezbędne do uatrakcyjnienia nieruchomości i sprzedaży lub dzierżawy, co stanowi czynności opodatkowane VAT, a zatem gmina ma prawo do odliczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2023 r. oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Opolu, który uchylił indywidualną interpretację podatkową. Spór dotyczył prawa gminy do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na budowę infrastruktury (drogi wewnętrzne, chodniki, zjazdy, kanalizacja deszczowa i energetyczna) w ramach tworzenia Strefy Aktywności Gospodarczej. Dyrektor KIS argumentował, że gmina w tym zakresie nie działa jako podatnik VAT, a wydatki te nie są związane z czynnościami opodatkowanymi. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że budowa infrastruktury ma na celu zwiększenie atrakcyjności nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży lub dzierżawy, co stanowi czynności opodatkowane VAT. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że wydatki te są niezbędne do osiągnięcia przez gminę dochodu ze sprzedaży lub dzierżawy nieruchomości, a tym samym mają bezpośredni związek z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Sąd powołał się na zasadę neutralności VAT oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że nawet pośredni związek infrastruktury z czynnościami opodatkowanymi, jeśli jest niezbędny i celowy, uzasadnia prawo do odliczenia VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, gmina działa w charakterze podatnika VAT, a wydatki na infrastrukturę mają związek z czynnościami opodatkowanymi (sprzedaż i dzierżawa nieruchomości), co uzasadnia prawo do odliczenia VAT.

Uzasadnienie

Wydatki na infrastrukturę w Strefie Aktywności Gospodarczej są niezbędne do uatrakcyjnienia nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży lub dzierżawy. Skoro sprzedaż i dzierżawa nieruchomości są czynnościami opodatkowanymi VAT, a infrastruktura jest niezbędna do ich wykonania i osiągnięcia dochodu, gmina ma prawo do odliczenia VAT naliczonego od tych wydatków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 1-2 i ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa, kto jest podatnikiem VAT i kiedy działa w charakterze podatnika.

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, gdy towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 90

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dyrektywa 112 art. 1 § 2

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Dotyczy zasady neutralności podatku VAT.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki na infrastrukturę w Strefie Aktywności Gospodarczej są niezbędne do uatrakcyjnienia nieruchomości i zwiększenia ich wartości przy sprzedaży lub dzierżawie. Sprzedaż i dzierżawa nieruchomości stanowią czynności opodatkowane VAT. Gmina, ponosząc te wydatki w celu osiągnięcia dochodu, działa jako podatnik VAT. Istnieje związek między wydatkami na infrastrukturę a wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Odrzucone argumenty

Gmina w zakresie budowy infrastruktury nie działa w charakterze podatnika VAT. Wydatki na infrastrukturę nie mają związku z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi VAT.

Godne uwagi sformułowania

Gmina konkuruje w tym zakresie z licznymi innymi podmiotami (prywatnymi i publicznymi), które również posiadają tereny inwestycyjne i dążą do ich wydzierżawiania i/lub sprzedaży. Cała infrastruktura w Strefie jest/będzie wykorzystywana po zakończeniu inwestycji przez nabywców/dzierżawców działek i że każdy wydatek ponoszony w ramach tworzenia Strefy ma na celu zwiększenie atrakcyjności terenów. Wydarzenia będą służyć Gminie do wykonywania odpłatnych, podlegających opodatkowaniu VAT czynności w zakresie sprzedaży oraz dzierżawy nieruchomości na terenie Strefy. Celem podejmowanych działań było uatrakcyjnienie działek poprzez zapewnienie właściwej infrastruktury, a w konsekwencji osiągnięcie dochodu i to na możliwie najwyższym poziomie.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do odliczenia VAT przez jednostki samorządu terytorialnego od wydatków na infrastrukturę służącą komercyjnej sprzedaży lub dzierżawie nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia Strefy Aktywności Gospodarczej i sprzedaży/dzierżawy uzbrojonych działek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego dla jednostek samorządu terytorialnego – możliwości odliczania VAT od inwestycji w infrastrukturę, co ma bezpośrednie przełożenie na finanse publiczne i rozwój gospodarczy.

Gmina odliczy VAT od budowy dróg? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla inwestycji samorządowych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 921/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak
Dominik Mączyński /sprawozdawca/
Marek Kołaczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Op 333/20 - Wyrok WSA w Opolu z 2021-02-11
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 106
art. 15 ust. 1-2 i ust. 6, art. 86 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński (spr.), Protokolant Szymon Czerwiński, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Op 333/20 w sprawie ze skargi Gminy N. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 października 2020 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.476.2020.3.JS w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Skarga kasacyjna.
1.1. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 8 kwietnia 2021 r., wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 lutego 2021 r., I SA/Op 333/20. Wyrokiem tym Sąd pierwszej instancji uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 października 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
1.2. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 15 ust. 1-2 i ust. 6 w zw. z art. 86 ust. 1 w zw. z art. 90 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106, z późn. zm.; dalej: ustawa o PTU) oraz w zw. z art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej; (dalej: dyrektywa 112) (zasada neutralności), poprzez uznanie, że Gmina w zakresie wydatków wskazanych w pkt B-D ponoszonych w związku z realizacją Inwestycji, w części dotyczącej budowy dróg wewnętrznych, chodników, zjazdów z dróg, krawężników, ścieżki rowerowej, budowy i przebudowy infrastruktury energetycznej, budowy i przebudowy kanalizacji deszczowej, działa w charakterze podatnika VAT, a ww. wydatki mają związek z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, w konsekwencji czego przysługuje jej prawo do odliczenia VAT naliczonego od ww. wydatków.
1.3. Wskazując na powyższą podstawę, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz reprezentowanego przeze mnie Organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. W sprawie poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu na obecnym etapie spór dotyczy tego, czy gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków opisanych w pkt B-D wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
4.2. Zdaniem organu gmina nie ma prawa/nie będzie mieć prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących wydatków wskazanych w pytaniu 3 w pkt B-D ponoszonych w związku z realizacją inwestycji, w części dotyczącej budowy dróg wewnętrznych, chodników, zjazdów z dróg, krawężników, ścieżki rowerowej, budowy i przebudowy infrastruktury energetycznej, budowy i przebudowy kanalizacji deszczowej, a stanowisko Wnioskodawcy w tym zakresie organ uznał za nieprawidłowe. W ocenie organu gmina nie dokonuje/nie będzie dokonywać zakupów towarów i usług w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o PTU, a tym samym nie będzie działać w charakterze podatnika VAT. Stanowisko to organ podtrzymał w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu pierwszej instancji.
5.1. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o PTU, co do zasady, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zbadania wymaga zatem to, czy w okolicznościach sprawy wydatki opisane w punktach B-D na budowę dróg wewnętrznych, chodników, zjazdów z dróg, krawężników, ścieżki rowerowej, budowę i przebudowę infrastruktury energetycznej, w tym budowę i przebudowę linii średniego napięcia, niskiego napięcia, kanalizacji teletechnicznej oraz budowę i przebudowę kanalizacji deszczowej, na wskazanym obszarze wykorzystywane są/będą do wykonywania czynności opodatkowanych.
5.2. Charakter związku między nabyciem towarów i usług oraz wykonywaniem czynności opodatkowanych nie został przez ustawodawcę dookreślony w sposób jednoznaczny. W art. 86 ust. 1 ustawy o PTU wskazano bowiem, że warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest to, by towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
5.3. Jak wynika z przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, Gmina ponosiła wydatki inwestycyjne na stworzenie Strefy Aktywności Gospodarczej, mając zamiar sukcesywnie sprzedawać działki niezabudowane oraz odpłatnie udostępniać na podstawie umowy dzierżawy działki wraz z posadowionymi na nich budynkami znajdujące się na terenie Strefy. Jej działania skoncentrowane zostały na stworzeniu jak najbardziej atrakcyjnych warunków do prowadzenia na terenie Strefy działalności gospodarczej oraz na zapewnieniu niezbędnej do tego infrastruktury celem zwiększenia popytu na nieruchomości gminne i osiągnięcia jak najwyższej ceny z ich sprzedaży. Realizowana inwestycja ma wpływ na wystąpienie oraz zakres wykonywanych czynności opodatkowanych VAT. Uzbrojone działki są bowiem bardziej atrakcyjne dla potencjalnych nabywców. Uzbrojenie Strefy umożliwi Gminie pozyskanie nabywców nieruchomości, tj. wykonanie czynności opodatkowanych VAT i rozliczenie VAT należnego. Bez tych wydatków byłoby to de facto niemożliwe. Gmina konkuruje w tym zakresie z licznymi innymi podmiotami (prywatnymi i publicznymi), które również posiadają tereny inwestycyjne i dążą do ich wydzierżawiania i/lub sprzedaży.
5.4. W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych, rację ma Sąd pierwszej instancji, że jest związek pomiędzy wydatkami na realizację inwestycji z czynnościami opodatkowanymi. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej gmina podkreślała, że nie ponosiłaby tych wydatków, gdyby nie zamiar wykonywania na terenie Strefy czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
5.5. Trafnie zauważył też Sąd pierwszej instancji, że budowa dróg wewnętrznych, chodników, zjazdów z dróg, krawężników, ścieżki rowerowej będzie mieć niewątpliwie wpływ na atrakcyjność oferowanych do sprzedaży czy wydzierżawienia nieruchomości, zapewni dobrą komunikację wewnątrz Strefy, jak również wpłynie na odpowiednie połączenie Strefy z drogami zewnętrznymi. Jest rzeczą oczywistą, że przedsiębiorcom zależy na prowadzeniu działalności w jak najbardziej atrakcyjnej lokalizacji, a ta atrakcyjność uzależniona jest od jej skomunikowania, co w konsekwencji przekłada się na oszczędność energii i czasu potrzebnego na przemieszczanie się pracowników, jak i dostawców towarów.
5.6. Także infrastruktura deszczowa i energetyczna to elementy niezbędne do prowadzenia działalności na terenie Strefy. Brak odpowiedniego dojazdu, czy podstawowych mediów czyniłby Strefę mniej atrakcyjną dla potencjalnego inwestora, który – jak słusznie wskazywała Gmina uzasadniając swoje stanowisko – wybierze teren uzbrojony, wyposażony w drogi wewnętrzne, zjazdy z dróg publicznych, oświetlenie, infrastrukturę wodno-kanalizacyjną. Ponosząc powyższe wydatki, Gmina działa jako typowy przedsiębiorca, który dąży do osiągnięcia dochodu i to na możliwie najwyższym poziomie. W rezultacie dokonywane przez Gminę wydatki na realizację inwestycji mają związek z dokonywanymi przez Gminę opodatkowanymi czynnościami (sprzedaż i dzierżawa nieruchomości), gdyż po pierwsze uzbrojone grunty inwestycyjne są dla potencjalnych inwestorów bardziej atrakcyjne, a po drugie mają wpływ na osiągane ceny ze sprzedaży czy wysokość czynszu dzierżawnego, a to z kolei przekłada się także na wysokość podatku należnego.
5.7. Nie można zgodzić się z Autorem skargi kasacyjnej, że w zakresie budowy infrastruktury wskazanej w pkt B-D gmina nie będzie działać w charakterze podatnika VAT. Należy bowiem podkreślić, że cała infrastruktura w Strefie jest/będzie wykorzystywana po zakończeniu inwestycji przez nabywców/dzierżawców działek i że każdy wydatek ponoszony w ramach tworzenia Strefy ma na celu zwiększenie atrakcyjności terenów. Cała infrastruktura drogowa, sanitarna, deszczowa, energetyczna to elementy niezbędne do prowadzenia działalności na terenie Strefy. Wydatki będą służyć Gminie do wykonywania odpłatnych, podlegających opodatkowaniu VAT czynności w zakresie sprzedaży oraz dzierżawy nieruchomości na terenie Strefy. Celem podejmowanych działań było uatrakcyjnienie działek poprzez zapewnienie właściwej infrastruktury, a w konsekwencji osiągnięcie dochodu i to na możliwie najwyższym poziomie.
5.8. Prezentowany przez Sąd pierwszej instancji pogląd znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 3 września 2019 r., I FSK 592/19 NSA zauważył, że prawo do odliczenia może również przysługiwać, nawet w sytuacji, gdy brak jest bezpośredniego związku między wykonaniem danej infrastruktury (przebudowa układu drogowego, wydzielenie dróg rowerowych, stworzenie parkingów i stojaków rowerowych) a czynnościami opodatkowanymi, lecz jednocześnie jej wykonanie jest niezbędne i celowe dla wykonania infrastruktury służącej bezpośrednio czynnościom opodatkowanym (do świadczenia usług transportu publicznego), zaś obie części zadania inwestycyjnego składają się na funkcjonalną całość.
5.9. W rezultacie rację ma Sąd pierwszej instancji, że prawo do odliczenia podatku winno przysługiwać podatnikowi zwłaszcza, w sytuacji gdy istniej związek pomiędzy zakupem towarów i usług na realizację infrastruktury drogowej, deszczowej, energetycznej, sanitarnej a wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu. Trafnie ocenił też Sąd pierwszej instancji, że decydujący jest cel, który przyświecał tej inwestycji, a zatem umożliwienie wykonania czynności opodatkowanych w postaci sprzedaży, dzierżawy nieruchomości na terenie Strefy. Całość inwestycji służy w tym przypadku celowi komercyjnemu, a bez jej realizacji Gmina nie mogłaby osiągnąć odpowiednio wysokiego dochodu ze sprzedaży czy dzierżawy działek. Tym samym prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji, że skarżącej przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków określonych w punktach B-D.
5.10. Nie zasługują więc na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. 15 ust. 1- 2 i ust. 6 w zw. z art. 86 ust. 1 w zw. z art. 90 ustawy o PTU w zw. z art. 1 ust. 2 dyrektywy 112.
6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – orzekł, jak w sentencji wyroku.
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Dominik Mączyński Marek Kołaczek Arkadiusz Cudak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI