I FSK 896/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie odliczenia podatku VAT od zakupu okien, uznając, że prawo do odliczenia nie powstało w maju 2000 r., mimo późniejszego montażu.
Spółka L. Sp. z o.o. kwestionowała decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za maj 2000 r., domagając się prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury za okna. Spółka argumentowała, że towar otrzymała i mogła go rozliczyć dopiero w maju 2000 r. z uwagi na montaż. Sądy obu instancji uznały jednak, że faktura została ujęta w rejestrze zakupu w grudniu 1999 r., a koszt budowy z nią związany poniesiono w styczniu 2000 r., co uprawniało do odliczenia w styczniu lub lutym 2000 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając błędy formalne w jej zarzutach.
Sprawa dotyczyła sporu o prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT przez Spółkę L. Sp. z o.o. od faktury za zakup okien PCV. Spółka domagała się odliczenia w maju 2000 r., argumentując, że towar otrzymała i mogła go rozliczyć dopiero w tym miesiącu z uwagi na montaż. Organy podatkowe i sądy niższych instancji uznały, że faktura została ujęta w rejestrze zakupu w grudniu 1999 r., a koszt budowy z nią związany poniesiono w styczniu 2000 r., co uprawniało do odliczenia podatku naliczonego w styczniu lub lutym 2000 r. Brak odliczenia w tym terminie skutkował utratą tego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, wskazując na formalne błędy w jej uzasadnieniu. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna być skierowana przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, a nie przeciwko decyzjom organów podatkowych, oraz że zarzuty muszą dotyczyć przepisów stosowanych przez sąd. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego w miesiącu późniejszym, jeśli faktura została ujęta w rejestrze zakupu w poprzednim miesiącu, a koszt budowy z nią związany poniesiono w jeszcze wcześniejszym okresie, co uprawniało do odliczenia w styczniu lub lutym 2000 r. Brak odliczenia w ustawowym terminie skutkuje utratą tego prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro faktura została ujęta w rejestrze zakupu w grudniu 1999 r., a koszt budowy z nią związany poniesiono w styczniu 2000 r., to podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego w styczniu lub lutym 2000 r. Twierdzenie o otrzymaniu towaru i możliwości odliczenia dopiero w maju 2000 r. z powodu montażu nie zostało poparte dowodami i stało w sprzeczności z dokumentacją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
u.p.t.u. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 3b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § ust. 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § ust. 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. art. § 6 § ust. 2
u.p.t.u. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 3b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw kasacyjnych. Zarzuty skargi kasacyjnej są chybione, ponieważ dotyczą naruszeń przepisów przez organy podatkowe, a nie przez sąd pierwszej instancji. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej są bezzasadne, gdyż sąd pierwszej instancji nie stosował tych przepisów.
Odrzucone argumenty
Spółka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT w maju 2000 r. z uwagi na późniejszy montaż okien. Organy podatkowe nie uwzględniły dowodów na późniejsze otrzymanie towaru i montaż. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, oddalając skargę mimo naruszeń przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej przez organy.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Autor skargi podnosząc wyżej wymieniony zarzut bezpodstawnie wskazał na naruszenie przepisów postępowania, zamiast powoływać się na naruszenie przepisów prawa materialnego. Decyzje zostały pod względem legalności (zgodności z prawem) skontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i nie można w skardze kasacyjnej występować z zarzutami skierowanymi pod adresem organów podatkowych. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne.
Skład orzekający
Edmund Łój
przewodniczący
Krzysztof Stanik
członek
Przemysław Dumana
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu odliczenia podatku naliczonego VAT oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2000 roku. Kluczowe znaczenie ma interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na praktyczne zagadnienia związane z odliczaniem VAT i terminami, a także ze względu na analizę formalnych wymogów skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Kiedy można odliczyć VAT od faktury za okna? Kluczowa data to nie montaż, a ujęcie w rejestrze!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 896/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Edmund Łój /przewodniczący/ Krzysztof Stanik Przemysław Dumana /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Wr 1118/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-04-13 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184, art. 204 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Edmund Łój Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Dumana (sprawozdawca) Sędzia NSA Krzysztof Stanik Protokolant Karol Olton po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółki L. Spółka z o. o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wr 1118/03 w sprawie ze skargi Spółki L. Spółka z o. o. w K. na decyzję Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2000 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Spółki L. Spółka z o. o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu kwotę 450 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2005 roku, sygn. akt I SA/Wr 1118/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Spółki L. Sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2000 roku. Z ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd wynika, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...], nr [...], którą organ ten określił Spółce za maj 2000 roku zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 139,00 złotych, zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 3.517,00 złotych wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.963,20 złotych oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 1.055,00 złotych. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji, powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, stwierdził, iż strona w deklaracji VAT-7 za maj 2000 roku wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek w kwocie 3.378,00 złotych, a powinna wykazać nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty do urzędu skarbowego w kwocie 139,00 złotych. Wskazując na przepis art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stwierdził, iż strona zaewidencjonowała w maju 2000 roku i pomniejszyła podatek należny o naliczony zawarty w fakturze zakupu VAT z dnia 22 grudnia 1999 roku, nr FV007600/12/99 wystawionej przez firmę T. za okna PCV, która to faktura, według istniejącej na niej adnotacji, wpłynęła do strony w dniu 5 stycznia 2000 roku, w rejestrze zakupu wpisana została w grudniu 1999 roku, lecz nie przyjęto jej do rozliczenia za ten miesiąc. Wobec powyższego odmówiono Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury w kwocie 3.517,00 złotych i ustalono, w związku z naruszeniem art. 27 ust. 8 ustawy, dodatkowe zobowiązanie podatkowe. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 120, art. 122 i art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami). Podniosła, że organ nie uwzględnił jej wyjaśnień, bowiem sprowadzenie i końcowy odbiór towaru (okien) nastąpił dopiero 30 maja 2000 roku, w związku z tym na podstawie art. 19 ust. 3a ustawy o VAT obniżenie kwoty podatku należnego mogło nastąpić dopiero po otrzymaniu w pełni usługi towaru, co nastąpiło w maju 2000 roku, a więc wcześniejsze odliczenie byłoby sprzeczne z art. 2 i art. 19 ust. 3a ustawy oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji wskazał, iż skoro strona otrzymała przedmiotową fakturę w dniu 5 stycznia 2000 roku, a w rejestrze ujęła ją jeszcze w grudniu 1999 roku, to mogła odliczyć podatek naliczony w miesiącach styczniu lub lutym 2000 roku, a skoro tego nie uczyniła, to na mocy art. 19 ust. 3b ustawy podatkowej pozbawiła się prawa do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury. Podniósł, że z w/w faktury wynika, że przedmiotem sprzedaży były okna PCV, zaś dekretem znajdującym się na tej fakturze wynikającą z niej kwotą obciążono koszty budowy P. realizowanej przez stronę na zlecenie Urzędu Miasta w Kłodzku w styczniu 2000 roku. Gdyby okna dostarczone były w okresie późniejszym, wartość faktury musiałaby zostać zaewidencjonowana na koncie "materiały w drodze". Strona nie przedłożyła umowy z firmą T., z której wynikałoby, że przedmiotem świadczenia tej firmy na rzecz strony jest także montaż sprzedanych okien. Wskazał też, iż argument, że transakcja z firmą T. obejmowała również montaż okien podniesiono dopiero na etapie postępowania odwoławczego, natomiast w toku postępowania przed organem pierwszej instancji Spółka wyjaśniała, że przyjęła przedmiotową fakturę do rozliczenia w maju, bowiem uważała, że może ją rozliczyć do końca okresu bilansowego trwającego u niej do 31 maja 2000 roku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka ponowiła dotychczasową argumentację, wnosząc o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku uznał, że skarga na przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług normuje przepis art. 19 ustawy o podatku VAT. Podstawowe znaczenie ma ust. 1 tego przepisu, który stanowi, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, formułując w ten sposób podstawową zasadę obowiązującą w podatku od towarów i usług - zasadę neutralności tego podatku dla podatnika, wyrazem której jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Dalsze przepisy stanowią konsekwencję tej zasady, normując tryb postępowania służącego do ustalenia podatku naliczonego, pobór podatku (tryb realizacji zobowiązania podatkowego), a także zwrot podatku. Przepis art. 19 poza ograniczeniem czasowym obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartym w art. 19 ust. 3 ustawy, wprowadza także ograniczenia dodatkowe w postaci jakby warunku "zawieszającego", bowiem ust. 3a tego artykułu stanowi, że "obniżenie kwoty podatku należnego, o której mowa w ust. 1 i 3, nie może nastąpić jednak wcześniej, niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi, albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku raty) podlegającej opodatkowaniu". Odniesienie przez ustawodawcę do otrzymania towaru powiązane jest z wydaniem towaru przez sprzedawcę stanowiącym, w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 ustawy, pierwotny moment powstania obowiązku podatkowego. Prawo nabywcy do obniżenia podatku należnego nie powstaje nigdy przed powstaniem zobowiązania podatkowego po stronie sprzedawcy, powstaje ono i może być realizowane w sposób określony w art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3a, gdy zostanie skonkretyzowane zobowiązanie podatkowe sprzedawcy - nabywca otrzyma fakturę, jednakże nie wcześniej w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi (...), a zatem po wykonaniu umowy. Następnie Sąd podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka otrzymała przedmiotową fakturę dotyczącą zakupu okien PCV, której wartość wliczyła w koszty budowy P. realizowanej w styczniu 2000 roku. Prawidłowo zatem przyjęły organy podatkowe, że skoro wartość faktury wliczono w realizowaną w styczniu 2000 roku budowę, przyjąć należało, że towar, którego dostawę udokumentowano przedmiotową fakturą, strona skarżąca otrzymała w styczniu 2000 roku, co uprawniało ją do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury w miesiącu styczniu lub lutym 2000 roku (art. 19 ust. 3a ustawy VAT). Twierdzenie zaś Spółki, iż otrzymanie przez nią towaru nastąpiło dopiero w maju 2000 roku wraz z częściowym montażem zakupionych okien, co uprawniało ją, zgodnie z art. 19 ust. 3a ustawy, do odliczenia podatku naliczonego dopiero w maju 2000 roku, co też strona skarżąca uczyniła, nie zostało przez nią poparte żadnymi dowodami, a przede wszystkim stoi w sprzeczności z fakturą dokumentującą zakup przedmiotowych okien oraz złożonym w toku postępowania wyjaśnieniem, że uważała, iż przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego do końca okresu bilansowego trwającego u strony do dnia 31 maja 2000 roku. Ze znajdującej się w aktach faktury wynika, że obejmuje ona jedynie sprzedaż okien. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, nie zażądała od organów podatków przeprowadzenia dowodów, które służyłyby poparciu jej tezy, iż otrzymanie zakupionych okien nastąpiło dopiero w maju 2000 roku. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazując na treść art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej podkreślił, że nie można przypisywać organom podatkowym zaniedbań w zakresie gromadzenia materiału dowodowego w sytuacji, gdy posiadana przez stronę skarżącą faktura i towarzyszące jej okoliczności nie budziły wątpliwości co do terminu realizacji przez Spółkę jej uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury, tym bardziej wobec powołanego wyżej oświadczenia strony dotyczącego realizacji przez nią prawa do odliczenia w miesiącu maju 2000 roku. Sąd nie podzielił natomiast wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska organu drugiej instancji odwołującego się do przepisu art. 19 ust. 3b ustawy, jako pozbawiającego stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z błędnym odliczeniem, wskazując w tym zakresie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 roku (sygn. akt SK 33/03 OTK-A 2004/9/94). W skardze kasacyjnej Spółka L., działając przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym, zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), a polegające na tym, że Sąd oddalił skargę z naruszeniem przepisów art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., mimo że doszło do naruszenia : - przepisów art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3b, art. 27 ust. 4 i 8 ustawy o podatku o towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, - przepisów art. 120, art. 122 oraz 180 Ordynacji podatkowej. Wskazując na powyższe podstawy pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zgodnie z przedstawionym wyliczeniem. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów pełnomocnik wskazał, iż organy podatkowe nie uwzględniły, mimo posiadanych dowodów, że strona skarżąca otrzymała sporną fakturę dopiero w dniu 5 stycznia 2000 roku, przy czym "zgodnie z przyjętymi zwyczajami w obrocie" dostawca miał obowiązek częściowego montażu tych okien i do chwili ich zamontowania, mimo wystawienia faktury VAT, był nadal ich właścicielem. Do wykonania całości przedmiotu umowy doszło dopiero w maju 2000 roku, a zatem w myśl przepisu art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, dopiero w miesiącu maju Spółka mogła dokonać jej rozliczenia w deklaracji VAT. Natomiast brak umowy pisemnej oraz nie wyszczególnienie na fakturze VAT obowiązku wykonania montażu okien obligował organ podatkowy do przeprowadzenia dowodu na powyższą okoliczność u wystawcy faktury. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł, że skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu podatkowego co do meritum sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami - zwaną dalej p.p.s.a.) skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Oznacza to, że należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis (przepisy) prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Z kolei przepis art. 174 p.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne : - naruszenie (przez wsa) prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), - naruszenie (przez wsa) przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2001 roku, sygn. akt I CKN 102/99 - niepubl.). Naruszenie prawa materialnego może stanowić podstawę kasacji, jeżeli pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy. Wywodzący się z niej zarzut naruszenia konkretnego przepisu może doprowadzić do uwzględnienia kasacji, gdy miało ono wpływ na rozstrzygnięcie, to jest jeśli na skutek błędnej wykładni lub niewłaściwego jego zastosowania zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 roku, sygn. akt II CKN 727/99 - niepubl.). Naruszenie przepisów postępowania może mieć taką samą postać, jak naruszenie prawa materialnego. Stanowi ono jednak podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy. Związek ten nie musi być realny, wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. W literaturze zgodnie przyjmuje się, że wystarczy iż skarżący uprawdopodobni istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania. Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym wyżej przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.) Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 roku, sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36) Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Należy przy tym podkreślić, iż przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie skargę oparto wyłącznie o podstawę określoną w pkt 2 art. 174 ustawy z 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - nazywanej dalej "p.p.s.a.", tj. o zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tych ramach autor skargi kasacyjnej powołał zarzuty naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1, poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi pomimo naruszenia : - przepisów art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3b, art. 27 ust. 4 i 8 ustawy o podatku o towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, - przepisów art. 120, art. 122 oraz 180 Ordynacji podatkowej. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie przez organy podatkowe art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3b, art. 27 ust. 4 i 8 ustawy o podatku o towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Po pierwsze należy stwierdzić, iż autor skargi podnosząc wyżej wymieniony zarzut bezpodstawnie wskazał na naruszenie przepisów postępowania, zamiast powoływać się na naruszenie przepisów prawa materialnego. Po drugie, nawet gdyby przyjąć, iż autor skargi zarzucił naruszenie prawa materialnego, to i tak nie wskazał on czy naruszenie to dotyczy błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Po trzecie wreszcie zarzuty jakie przedstawia profesjonalny pełnomocnik sporządzający skargę kasacyjną (stąd w tych sprawach obowiązuje tzw. przymus adwokacki) muszą przede wszystkim dotyczyć wyroku a nie decyzji. Decyzje zostały pod względem legalności (zgodności z prawem) skontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i nie można w skardze kasacyjnej występować z zarzutami skierowanymi pod adresem organów podatkowych. Tak natomiast jest w niniejszej sprawie. Ogólnikowe wywody zamieszczone w skardze kasacyjnej nie odnoszą się w ogóle do postępowania przed sądem pierwszej instancji. Wskazując bowiem na rzekome naruszenie prawa przez Sąd pełnomocnik skarżącego pisze : "organy podatkowe nie uwzględniły ...". Jest to przykład niezrozumienia zasad jakie wynikają z przepisu powołanego w skardze kasacyjnej czyli z art. 174 p.p.s.a. Skarga kasacyjna winna kierować zarzuty - jak już wyżej wspomniano - pod adresem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny natomiast jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawy w jej granicach. Nie ma więc możliwości sprawdzenia czy zaskarżony wyrok został wydany w zgodności z prawem skoro zarzuty skargi kierowane są do decyzji podatkowej. Bezzasadny jest również zarzut skargi polegający na naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 120, art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie stanowiskiem podstawą zarzutów kasacyjnych może być naruszenie wyłącznie takich przepisów, które stosował albo miał zastosować Sąd. Tezę tą potwierdzają zwłaszcza poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 31 maja 2004 roku, sygn. FSK 103/04, w którym stwierdzono wprost, że "zarzuty stanowiące podstawy kasacyjne, jako skierowane przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, formułowane muszą być z odniesieniem do przepisów zastosowanych przez ten sąd" (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 rok, str. 541). Poglądy zbieżne z powyższym odnaleźć także można w wyroku tegoż Sądu z dnia 14 kwietnia 2004 roku, sygn. FSK 121/04, w którym zauważono, że "skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa ... zastosowanego przez Sąd" (ONSAiWSA z 2004 roku, nr 1, poz. 11). Tym samym więc, jak przesądzono w tym orzeczeniu, wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu nie stosowanego czyni zgłoszony zarzut nieskutecznym. Podobną wypowiedź odnaleźć także można w wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2004 roku, sygn. FSK 73/04 gdzie nadmieniono, że w ramach podstaw skargi kasacyjnej "skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy" (Monitor Prawniczy z 2004 roku, nr 14, str. 632). Pamiętając o powyższych poglądach zauważyć trzeba w tym miejscu, że Sąd I instancji przywołanych wyżej przepisów procedury podatkowej ani nie stosował ani też nie miał do tego jakichkolwiek podstaw prawnych. Zasadniczo nie miał także podstaw prawnych do ustalania stanu faktycznego sprawy i rozpatrywania w tym celu całokształtu zebranego materiału dowodowego. Nie taki bowiem jest zakres kognicji tegoż Sądu, która, mając na względzie treść art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sprowadza się w istocie rzeczy do kontroli legalności zaskarżonych aktów i czynności administracyjnych, która między innymi obejmuje ocenę prawidłowości gromadzenia i analizy dowodów poprzedzających ich podjęcie. Skoro więc wskazane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej nie mogły znaleźć zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym to też Sąd I instancji nie mógł im uchybić przy podejmowaniu zaskarżonego wyroku, co czyni przedmiotowy zarzut bezskutecznym. Z tych też względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu między stronami kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI