Orzeczenie · 2025-11-06

I FSK 895/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-06
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATnależyta starannośćdobra wiaraoszustwo podatkowekaruzela podatkowakontrahentfakturypostępowanie podatkowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług. Spór dotyczył prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez firmy 4. Sp. z o.o. i Z. Sp. z o.o., które organy podatkowe uznały za nierzeczywiste transakcje od podmiotów działających w ramach oszustwa podatkowego. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, kwestionując sposób prowadzenia postępowania i ocenę dowodów przez organy, a także uznając, że zarzuty dotyczące braku dobrej wiary podatnika były nieprzekonujące. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że organy podatkowe wykazały, iż dostawcy nie mogli świadczyć usług wyszczególnionych na fakturach, a podatnik nie wykazał należycie, że towar pochodził od wskazanych podmiotów. NSA uznał, że podatnik nie dochował należytej staranności kupieckiej, nie weryfikował kontrahentów, a transakcje nawiązano z inicjatywy dostawców. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE w zakresie dobrej wiary i zwalczania oszustw podatkowych, wskazując, że podatnik mógł być świadomy ryzyka związanego z niesformalizowanymi transakcjami. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę podatnika i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT w kontekście należytej staranności, dobrej wiary i ryzyka oszustw podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnik dochował należytej staranności kupieckiej przy nabyciu towarów od kontrahentów, których transakcje zostały zakwestionowane przez organy podatkowe jako nierzeczywiste?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie dochował należytej staranności kupieckiej, nie weryfikował kontrahentów i nie działał w dobrej wierze, co uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Podatnik nie podjął żadnych prób weryfikacji dostawców, transakcje nawiązano z inicjatywy kontrahentów, a podatnik nie wykazał, skąd pochodził towar ani czy dostawcy posiadali odpowiednią infrastrukturę. Brak formalizacji relacji i kontroli kontrahentów, w kontekście ostrzeżeń o oszustwach karuzelowych, świadczy o braku należytej staranności.

Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących transakcje, które uznały za nierzeczywiste?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ podatnik nie wykazał, że towar pochodził od wskazanych wystawców faktur i nie dochował należytej staranności.

Uzasadnienie

Organy wykazały, że dostawcy nie mogli świadczyć usług wyszczególnionych na fakturach, a podatnik nie wykazał należycie pochodzenia towaru. Brak należytej staranności podatnika uzasadniał zakwestionowanie prawa do odliczenia VAT.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok uchylono w całości, a skargę oddalono.

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Warunki powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Okoliczności wyłączające prawo do obniżenia kwoty podatku należnego lub zwrotu różnicy podatku.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

lit. a - faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe wykazały, że dostawcy nie mogli świadczyć usług wyszczególnionych na fakturach. • Podatnik nie wykazał należycie, że towar faktycznie pochodził od podmiotów wskazanych jako wystawcy spornych faktur. • Podatnik nie dochował należytej staranności kupieckiej, nie weryfikował kontrahentów i nie działał w dobrej wierze. • Ryzyko związane z niesformalizowanymi transakcjami i ostrzeżenia o oszustwach karuzelowych były znane.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco kwestii rzeczywistości dostaw. • Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzuty dotyczące braku dobrej wiary Skarżącego są nieprzekonujące i nadmiernie rygorystyczne.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał należycie, by towar ten faktycznie pochodził od podmiotów wskazanych jako wystawcy spornych faktur • nie można twierdzić, że działał w dobrej wierze • nie dawały podstaw do twierdzenia o zachowaniu przez Skarżącego kryteriów 'sumienności kupieckiej' • brak aktywności Skarżącego w zakresie weryfikacji kontrahentów uzasadniał przyjęcie tezy o braku należytej staranności

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Dominik Mączyński

członek

Marek Kołaczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT w kontekście należytej staranności, dobrej wiary i ryzyka oszustw podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od nieuczciwych kontrahentów i podkreśla znaczenie należytej staranności, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców.

Czy Twoja firma jest bezpieczna przed oszustwami VAT? NSA wyjaśnia, co to znaczy 'należyta staranność'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst