I FSK 892/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-06-18
NSApodatkoweŚredniansa
VATzabezpieczenieskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego VAT, uznając zarzuty za niezasadne z powodu wadliwej konstrukcji skargi.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT i dokonania zabezpieczenia na majątku. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując na wadliwą konstrukcję skargi kasacyjnej, która nie spełniała wymogów formalnych, w szczególności nie wykazała istnienia istotnego wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2011-2013 oraz dokonania zabezpieczenia na majątku. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczących podstawy prawnej rozstrzygnięcia, podstawy faktycznej, zasady praworządności, zaufania do organu, ustalenia stanu faktycznego, wnikliwości postępowania, zebrania materiału dowodowego, a także naruszenie art. 33 Ordynacji podatkowej przez orzeczenie o zabezpieczeniu w braku przesłanek oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Kluczowym powodem oddalenia skargi było stwierdzenie, że została ona wadliwie skonstruowana. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna być polemiką ze stanowiskiem Sądu I instancji, a nie sporem z organem. Autor skargi nie wskazał konkretnych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miały być naruszone przez WSA, a jedynie przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, które miały być naruszone przez organ. Ponadto, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zostały odpowiednio uzasadnione, a w szczególności nie wykazano, że zarzucane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 33 Ordynacji podatkowej, wskazując, że organy mogły wykazać uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego na podstawie różnych okoliczności, a nie tylko wskazanych w ustawie jako przykładowe. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o zabezpieczenie nie dokonuje się oceny prawidłowości ustaleń organów podatkowych jako ostatecznych, a jedynie bada, czy podane okoliczności uzasadniają ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego. Zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT został uznany za niezasadny, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu o zabezpieczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna została wadliwie skonstruowana, ponieważ nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 174 i 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności nie wykazała naruszenia przepisów prawa przez Sąd I instancji ani istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna być polemiką ze stanowiskiem Sądu I instancji, a nie sporem z organem. Autor skargi nie wskazał konkretnych przepisów PPSA naruszonych przez WSA, a jedynie przepisy materialne naruszone przez organ. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zostały odpowiednio uzasadnione i nie wykazano ich istotnego wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

PPSA art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord. pod. art. 33 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 33 § § 1, 2, 3 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

PPSA art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord. pod. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna została wadliwie skonstruowana, nie spełniając wymogów formalnych PPSA. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały odpowiednio uzasadnione i nie wykazano ich istotnego wpływu na wynik sprawy. Organy podatkowe miały podstawy do zastosowania zabezpieczenia w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej. Art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie ma zastosowania w postępowaniu o zabezpieczenie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej. Naruszenie zasady praworządności (art. 120 Ord. pod.), zasady zaufania (art. 121 § 1 Ord. pod.), art. 122 Ord. pod., art. 125 § 1 Ord. pod. Naruszenie art. 187 Ord. pod. Naruszenie art. 33 § 1, 2, 3, 4 Ord. pod. przez orzeczenie o zabezpieczeniu w braku przesłanek. Naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna powinna być polemiką ze stanowiskiem Sądu, wyrażonym w zaskarżonym wyroku, ze wskazaniem błędów proceduralnych lub myślowych, których dopuścił się ów Sąd, a nie sporem z organem, który został już rozstrzygnięty w zaskarżonym wyroku. Nie wystarczy przywołanie w petitum skargi kasacyjnej przepisu, który zdaniem kasatora został naruszony, ale należy wskazać w czym skarżący upatruje tego naruszenia oraz wykazać wpływ zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. W postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia nie dokonuje się oceny prawidłowości ustaleń organów podatkowych jako ostatecznych i wiążących dla określenia zobowiązania podatkowego (...), a jedynie bada się, czy podane przez organ podatkowy okoliczności uzasadniają ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego (stan hipotetyczny).

Skład orzekający

Agnieszka Jakimowicz

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Maria Dożynkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasady stosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zakres kontroli NSA w sprawach o zabezpieczenie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej i postępowania zabezpieczającego, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do innych rodzajów spraw lub etapów postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i błędów popełnianych przez pełnomocników.

Wadliwa skarga kasacyjna pogrąża podatnika – NSA wyjaśnia, jak nie popełnić błędów w postępowaniu.

Dane finansowe

WPS: 325 936 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 892/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-06-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Jakimowicz /sprawozdawca/
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Maria Dożynkiewicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Łd 680/16 - Wyrok WSA w Łodzi z 2017-02-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 174, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 613
art. 33 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia del. WSA Agnieszka Jakimowicz (sprawozdawca), Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 680/16 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011, 2012, i 2013 r. oraz dokonania zabezpieczenia na majątku kwoty zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 680/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2016 r. o nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011, 2012 i 2013 r. oraz dokonania zabezpieczenia na majątku podatniczki kwoty tego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę.
Sąd I instancji doszedł do przekonania, że organy podatkowe właściwie zinterpretowały oraz zastosowały przepisy art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.). Przede wszystkim dysponowały dostatecznymi dowodami pozwalającymi na przyjęcie, że w toku postępowania wydana zostanie decyzja podatkowa (w trakcie czynności kontrolnych stwierdzono bowiem nieprawidłowości polegające na obniżaniu przez podatniczkę podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych) i słusznie uznały, że zachodzi uzasadniona obawa niewywiązania się przez skarżącą z zobowiązań, opierając się na takich przesłankach jak: sytuacja finansowa i stan majątku skarżącej w zestawieniu z wielkością zabezpieczonych zobowiązań, dotychczasowe problemy z dobrowolnym płaceniem zobowiązań - fakt prowadzenia egzekucji względem skarżącej na kwotę 167.132,44 zł oraz przyczyny powstania zobowiązań objętych zabezpieczeniem. Jeśli chodzi o sytuację majątkową i finansową, ustalenia co do wartości posiadanego przez skarżącą majątku (nieruchomość gruntowa – 50.000 zł i dwa samochody osobowe – 52.000 zł) nie były przez nią kwestionowane. W toku postępowania skarżąca została wezwana do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku mogącym stanowić przedmiot hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego jednak nie odpowiedziała na to wezwanie. Sąd podzielił pogląd wyrażony w skardze, że istnienie tego majątku stanowi swoiste zapewnienie, że w przypadku wymierzenia stosownych kwot zobowiązania podatkowego, majątek ten może zostać spieniężony na ten cel, niemniej jednak wobec wysokości przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami (325.936 zł), majątek ten nie gwarantuje pełnego zaspokojenia należności podatkowych. Ocena organów, że stan majątku skarżącej świadczy o uzasadnionej obawie niewykonania zobowiązań mieściła się zdaniem Sądu I instancji w granicach dopuszczalnego uznania organów. W opinii Sądu organy podatkowe dokonały też rzetelnej analizy dochodu skarżącej zarówno w okresie poprzedzającym rok 2015 r., jak i w I i II kwartale 2015 r., zasadnie wzięto również pod uwagę okoliczność prowadzenia względem skarżącej egzekucji przez komornika sądowego. Zdaniem sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że kilkuletni okres trwania postępowania egzekucyjnego podważa wiarygodność finansową skarżącej i wpływa na ocenę zdolności regulowania innych zobowiązań także publicznoprawnych.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej kasacyjnie zarzucił naruszenie:
- normy z art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej przez niepowołanie pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niepełne wskazanie podstawy faktycznej, a także normy z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, przez niewyjaśnienie pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i pominięcie wielu zasadniczych faktów wpływających na rozstrzygnięcie, jak również poprzez niewskazanie na dowody, którym organ nie dał wiary,
- zasady praworządności wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej, zasady zaufania do organu z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, normy art. 122 Ordynacji podatkowej, przez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, normy art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącej, iż postępowanie podatkowe powinno być prowadzone wnikliwie, przez nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego niemal w całym zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia,
- normy z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, w wyniku czego w sposób wadliwy ustalono stan faktyczny sprawy i przyjęto, iż skarżąca nierzetelnie i wadliwie ewidencjonowała transakcje VAT, nie dokumentując rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych,
- art 33 § 1, art. 33 § 2, art. 33 § 3 oraz art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej przez orzeczenie o zabezpieczeniu w braku przesłanek zabezpieczenia, w szczególności powoływaniu się na fakty niemające potwierdzenia w stanie faktycznym w sytuacji, gdy podatnik uregulował swoje zobowiązania,
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie.
W świetle powyższych zarzutów wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnych, wstrzymanie egzekucji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej jednak nie występuje.
Z uwagi na sposób zredagowania i uzasadnienia będącego przedmiotem rozpoznania środka odwoławczego w pierwszym rzędzie trzeba przypomnieć, że granice rozpoznania skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z unormowań art. 174 i art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie konkretnych przepisów, które miały być zaskarżonym wyrokiem naruszone. Stosownie do treści art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej musi zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, w czym strona skarżąca kasacyjnie dopatruje się naruszenia przez Sąd I instancji każdej wskazanej normy prawnej.
Z powyższego wynika zatem, że autor skargi kasacyjnej obowiązany jest do wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez Sąd zaskarżonym wyrokiem, przy czym w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego należy podać, czy wadliwość jest wynikiem błędnej wykładni, czy też niewłaściwego jego zastosowania, czy ewentualnie skutkiem obydwu tych przyczyn oraz uzasadnić taki zarzut. Natomiast w przypadku naruszenia przepisów postępowania również należy wskazać te przepisy, umotywować zarzut i wykazać, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny władny jest bowiem badać sprawę jedynie z punktu widzenia prawidłowo sformułowanej podstawy kasacyjnej i zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem nie może się domyślać, ani dociekać zamiaru jej autora, jak również wnioskować kierunku zaskarżenia, czyli ustalać intencji strony skarżącej – a więc tego, czego strona skarżąca oczekuje od Sądu.
Z przytoczonych względów, których wyrazem jest m.in. przymus sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalistę, tj. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego oraz ścisłe wymogi formalne, skarga kasacyjna winna być sporządzona fachowo i rzetelnie, m.in. w sposób jasno precyzujący zarzuty i ich uzasadnienie, ponieważ NSA nie jest ani władny, ani uprawniony do poszukiwania zaskarżonych przepisów, intencji i motywów, jakimi kierował się autor skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej sporządzając skargę kasacyjną wadliwie skonstruował podstawę kasacyjną. Wskazał bowiem wyłącznie naruszone jego zdaniem przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od towarów i usług, nie wiążąc ich z żadnym przepisem Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy tymczasem przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną jest zgodnie z art. 173 § 1 cyt. ustawy orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydając rozstrzygnięcie w sprawie opiera się i proceduje zgodnie z przepisami tej właśnie ustawy. Treść przepisów Ordynacji podatkowej, czy też ustaw materialnoprawnych jest oczywiście przez Sąd badana, ale wyłącznie w ramach kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez organ. Innymi słowy, sąd administracyjny samodzielnie nie stosuje tych przepisów lecz bada, czy organ w prawidłowy sposób przepisy te zastosował. Poprawnie skonstruowana skarga kasacyjna nie może zatem – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - ograniczać się do wskazania przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku od towarów i usług, które zdaniem strony naruszył organ, przedmiotem kontroli kasacyjnej nie jest bowiem decyzja organu lecz wyrok sądowy, na mocy którego dana decyzja została uchylona lub skarga oddalona. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez ten Sąd. Tymczasem w niniejszej sprawie, autor skargi zarówno w treści zarzutów, jak i całego uzasadnienia skupił się wyłącznie na wadliwości kwestionowanej przez siebie decyzji, nawet pośrednio nie nawiązując do poprawności rozumowania WSA w Łodzi wyrażonego w zaskarżonym wyroku. Skarga kasacyjna powinna być natomiast nade wszystko polemiką ze stanowiskiem Sądu, wyrażonym w zaskarżonym wyroku, ze wskazaniem błędów proceduralnych lub myślowych, których dopuścił się ów Sąd, a nie sporem z organem, który został już rozstrzygnięty w zaskarżonym wyroku.
Ponadto, jak wyżej zaakcentowano, prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie, na co wskazuje treść przepisu art. 176 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W realiach niniejszej sprawy fachowy pełnomocnik formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 Ordynacji podatkowej w istocie ich nie uzasadnia. Nie wystarczy bowiem w tej materii samo przytoczenie treści przedmiotowych przepisów, krótkie ich omówienie w kontekście orzecznictwa sądów administracyjnych i ogólnikowe postawienie tez o " bezprecedensowym naruszeniu naczelnych zasad określonych w Ordynacji podatkowej", "nie przedstawieniu żadnych dowodów na okoliczność, iż skarżąca wiedziała o nieprawidłowościach w firmie kontrahenta", "nie dokonaniu wnikliwej oceny zgormadzonego materiału dowodowego", czy "przeprowadzeniu postępowania w sposób nieprawidłowy i niezgodny z naczelnymi zasadami prawa podatkowego". Co równie ważne, o skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Podkreślić więc należy, że nie wystarczy przywołanie w petitum skargi kasacyjnej przepisu, który zdaniem kasatora został naruszony, ale należy wskazać w czym skarżący upatruje tego naruszenia oraz wykazać wpływ zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, czego w niniejszej skardze kasacyjnej całkowicie zabrakło. Zwłaszcza powołanie w zarzucie kasacyjnym samodzielnie naczelnych zasad postępowania administracyjnego (art. 120 Ordynacji podatkowej statuującego zasadę legalności działania organów podatkowych, art. 121 § 1 tej ustawy odnoszącego się do zasady zaufania i informowania uczestników postępowania, art. 122 Ordynacji podatkowej i jej art. 125 § 1, w których sformułowano odpowiednio zasadę prawdy obiektywnej i zasadę szybkości postępowania) bez powiązania ich z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (w postaci choćby art. 187 § 1, art. 188, czy art. 191 Ordynacji podatkowej), które stanowią ich konkretyzację w postaci określonych obowiązków i nakazanych czynności organów w toku postępowania, wymagało wykazania, dlaczego w toku tego postępowania organy administracji publicznej dopuściły się tak kardynalnych uchybień procesowych, aby samoistnie naruszyć te przepisy (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2126/18).
Wprawdzie kasator podnosi zarzut naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej (bez wskazania, o którą dalszą jednostkę redakcyjną tego przepisu chodzi), jednakże zarzutu tego także nie uzasadnia. Stwierdza bowiem w jego ramach wyłącznie, że organ nie dopełnił obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, nie odnosi się jednak do konkretnych okoliczności sprawy i nie wskazuje jakie dowody organ pominął, a jakich nie przeprowadził.
Podobnie, wbrew jednoznacznym ustawowym wymogom przewidzianym w tym zakresie przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, jej autor nie uzasadnił zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej, przez co nie jest możliwe odniesienie się do niego w ramach kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Jeśli natomiast chodzi o zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 33 Ordynacji podatkowej, to sposób jego sformułowania wskazuje na niewłaściwą subsumcję. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, organ niezasadnie orzekł o zabezpieczeniu w sytuacji braku ziszczenia się przesłanek zabezpieczenia. W szczególności kasator zwraca uwagę na to, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek wzmianki, czy skarżąca trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, nie wskazano również czy ustalono fakt dokonywania przez podatniczkę ewentualnych czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
W tym miejscu jednak wskazać należy, że pełnomocnik skarżącej nie podważył, prawidłowej w opinii NSA, wykładni wskazanego przepisu dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd I instancji, a sprowadzającej się do stwierdzenia, że w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia należności podatkowych organy mogą wykazywać ziszczenie się przesłanek ustawowych zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków, a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne uprawdopodobniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego. Główną przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w trybie art. 33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Ustawodawca nie wyjaśnił jednak, co należy rozumieć przez "uzasadnioną obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane". Wskazał jedynie dwie szczegółowe przesłanki, które mogą taką obawę uzasadniać, a mianowicie gdy "podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Jednakże przesłanki te mają charakter jedynie przykładowy, co oznacza, że organy mogły powołać się na inne okoliczności, które w ich ocenie uzasadniały zastosowanie art. 33 Ordynacji podatkowej, a takimi okolicznościami mogły być ujawnione podczas postępowania kontrolnego fakty posługiwania się przez skarżącą w rozliczeniach podatkowych nierzetelnymi fakturami, sytuacja finansowa i stan majątku skarżącej w zestawieniu z wielkością zabezpieczonych zobowiązań i dotychczasowe problemy z dobrowolnym płaceniem zobowiązań (fakt prowadzenia egzekucji względem skarżącej na kwotę 167.132,44 zł). Wbrew zatem twierdzeniom skargi kasacyjnej, prawidłowo w sprawie wykazano istnienie przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych, co warunkowało zastosowanie zabezpieczenia w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten może być podstawą decyzji wymiarowej, nie znajduje natomiast zastosowania w postępowaniu objętym skargą w niniejszej sprawie, tj. w sprawie o zabezpieczenie. Wprawdzie, jak wskazano wyżej, jedną z okoliczności uzasadniających wystąpienie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego jest posługiwanie się przez podatnika nierzetelnymi fakturami, jednakże w takich przypadkach twierdzenia organów nie mają charakteru przesądzającego i rozstrzygającego z punktu widzenia sprawy podatkowej, gdyż organ decydując o zabezpieczeniu nie przeprowadza postępowania dowodowego w zakresie wymaganym do wydania decyzji podatkowej. Powoływane w takim przypadku okoliczności mają jedynie uwiarygodnić istnienie ryzyka nie wywiązania się z zobowiązania podatkowego. Rolą organu jest więc jedynie uprawdopodobnienie istnienia określonych zdarzeń (działań, okoliczności) na tle przesłanki zabezpieczenia. Innymi słowy, w ramach postępowania w przedmiocie zabezpieczenia nie dokonuje się oceny prawidłowości ustaleń organów podatkowych jako ostatecznych i wiążących dla określenia zobowiązania podatkowego (zadania te realizowane są w toku postępowania wymiarowego i sądowoadministracyjnego mającego za przedmiot decyzję podatkową), a jedynie bada się, czy podane przez organ podatkowy okoliczności uzasadniają ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego (stan hipotetyczny) – tak: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 308/17. Dlatego też wszelkie argumenty skarżącej o tym, że nie miała świadomości nieprawidłowości istniejących po stronie kontrahenta, a organy niezasadnie odmawiają jej prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur nie mogą odnieść zamierzonego skutku w sprawie dotyczącej zabezpieczenia, zwłaszcza, że w zaskarżonej decyzji wskazano precyzyjnie jakie konkretnie okoliczności i jakie dowody wskazują na to, że faktycznym dostawcą drewna do firmy skarżącej nie mógł być Z. K., a zatem wystawione przez niego faktury były nierzetelne pod względem podmiotowym. Skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie odniosła się do tych okoliczności. Poza tym, kwestionowanie uprawdopodobnienia istnienia zobowiązania będącego przedmiotem zabezpieczenia nie może odbywać się poprzez zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI