I FSK 881/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-07-21
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługzwrot podatkuTAX FREEstawka 0%sfałszowane dokumentydyrektywa UEokres przedakcesyjnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie VAT za styczeń 2003 r., uznając, że nie można zastosować przepisów VI Dyrektywy UE do okresu przedakcesyjnego, a sfałszowane dokumenty TAX FREE nie uprawniają do stawki 0%.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą VAT za styczeń 2003 r. Spółka kwestionowała ustalenia organów dotyczące zastosowania stawki 0% do sprzedaży z dokumentami "TAX FREE FOR TOURISTS", twierdząc, że padła ofiarą oszustwa i fałszerstwa dokumentów celnych. NSA oddalił skargę, argumentując, że przepisy VI Dyrektywy UE nie mają zastosowania do okresu przedakcesyjnego, a sfałszowane dokumenty nie spełniają wymogów ustawy o VAT z 1993 r. do zastosowania stawki 0%.

Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r. Spółka P. H.-U.-P. "G." A. B., J. B., spółka jawna w G. zastosowała stawkę 0% VAT do sprzedaży towarów, od których dokonała zwrotu podatku podróżnym na podstawie dokumentów "TAX FREE FOR TOURISTS". Organy podatkowe zakwestionowały to rozliczenie, stwierdzając, że spółka nie spełniła wymogu potwierdzenia dokumentów przez graniczny urząd celny, a pieczęcie i podpisy na nich były sfałszowane. W związku z tym sprzedaż powinna być opodatkowana stawką 7%. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 17 VI Dyrektywy Rady nr 77/388/EWG oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Argumentowała, że padła ofiarą przestępstwa i nie powinna tracić prawa do preferencyjnej stawki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy okresu sprzed akcesji Polski do UE, dlatego przepisy VI Dyrektywy nie mają bezpośredniego zastosowania. Podkreślono, że obowiązek zapewnienia zgodności z VI Dyrektywą powstał dopiero z dniem 1 maja 2004 r. NSA uznał również, że ustalenia z postępowań karnych dotyczące sfałszowania dokumentów nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ dokumenty te nie spełniały wymogów ustawy o VAT z 1993 r. do zastosowania stawki 0%.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy VI Dyrektywy nie mają bezpośredniego zastosowania do okresu przedakcesyjnego.

Uzasadnienie

Obowiązek zapewnienia zgodności krajowego prawa z VI Dyrektywą powstał formalnie z dniem 1 maja 2004 r. Niemożliwe jest bezpośrednie zastosowanie postanowień Dyrektywy do okresu sprzed tej daty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.VAT z 1993 r. art. 21d § 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 190

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy VI Dyrektywy UE nie mają zastosowania do okresu przedakcesyjnego. Sfałszowane dokumenty "TAX FREE FOR TOURISTS" nie spełniają wymogów ustawy o VAT z 1993 r. do zastosowania stawki 0%. Ustalenia z postępowań karnych dotyczące fałszerstwa dokumentów nie wpływają na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej.

Odrzucone argumenty

Możliwość zastosowania art. 17 VI Dyrektywy UE do okresu przedakcesyjnego pomimo sfałszowania dokumentów. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezgodne z rzeczywistością przedstawienie stanu sprawy (skarżący dysponował dokumentami mającymi cechy autentyczności).

Godne uwagi sformułowania

Do zdarzeń mających wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r. nie mają zatem zastosowania przepisy VI Dyrektywy Rady nr 77/388/EWG. Niemożliwe jest bezpośrednie zastosowanie postanowień VI Dyrektywy do okresu przedakcesyjnego i decyzji wydanej pod rządami ustawy o VAT z 1993 r. Dokumenty zakwestionowane przez organy nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 21d ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. i w konsekwencji nie stanowią podstawy do stosowania stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0%.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Jan Rudowski

członek

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów VI Dyrektywy UE w kontekście okresu przedakcesyjnego oraz wymogów formalnych dla zastosowania stawki 0% VAT przy sprzedaży \"TAX FREE\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży z dokumentami "TAX FREE" w okresie przedakcesyjnym i konkretnych wymogów ustawy o VAT z 1993 r. Orzeczenie podkreśla brak możliwości bezpośredniego stosowania dyrektyw UE do okresu sprzed implementacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT i stosowania prawa UE, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak istotne są formalne wymogi i jak prawo UE może być ograniczone w stosowaniu do okresów przedakcesyjnych.

VAT i "TAX FREE": Czy można było zastosować stawkę 0% na dokumentach z pieczątką oszusta?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 881/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/
Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Gl 713/07 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-11-27
I FSK 713/07 - Wyrok NSA z 2008-06-25
I SA/Kr 549/04 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-12-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1 art. 17
Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia WSA (del.) Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. H.-U.-P. "G." A. B., J. B., spółka jawna w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 713/07 w sprawie ze skargi P. H.-U.-P. "G." A. B., J. B., spółka jawna w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 713/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. oddalił skargę P.H.U.P "G." sp. j. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r.
Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że przeprowadzona kontrola podatkowa wykazała szereg nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r. Ustalono, że skarżąca zastosowała stawkę 0% podatku VAT do sprzedaży towarów, od których dokonała na podstawie dokumentów "TAX FREE FOR TURISTS" zwrotu podatku podróżnym. Jednakże z ustaleń organu pierwszej instancji wynikało, że spółka nie spełniła wymogu, o którym mowa w art. 21d ust.1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r., bowiem wymienione dokumenty nie zostały potwierdzone przez graniczny urząd celny, a zatem firma G. nie nabyła prawa do zastosowania 0% stawki podatku VAT i winna niniejszą sprzedaż opodatkować wg stawki obowiązującej w kraju, czyli 7%.
Powyższe nieprawidłowości doprowadziły do zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Tym samym organ pierwszej instancji dokonał zmiany rozliczenia w podatku od towarów i usług.
Na tę decyzję strona wniosła odwołanie.
W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania decyzji organu pierwszej instancji i tym samym utrzymał ją w mocy.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Spółki G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 190, art. 191, art. 210 § 1 i art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła, że w toku postępowania organy nie dążyły do ustalenia prawdy obiektywnej, ale do podważenia realności zdarzenia gospodarczego dokonanego przez podatnika. W toku postępowania organy naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów, wszelkie niejasności co do stanu faktycznego i prawnego rozstrzygnęły na niekorzyść podatnika, co świadczyło o ich fiskalnym działaniu. Skarżąca podniosła, że zeznania prof. J. R., złożone w trakcie ponownego postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji, a dotyczące stwierdzenia tego świadka, iż swoją opinię na temat opracowania A. Ł. przygotował wyłącznie dla celów marketingowych, nie wiedząc, że zostanie ona użyta w postępowaniu podatkowym, nie może mieć znaczenia dla merytorycznej oceny tego dowodu. Skarżąca stwierdziła, że organ powołując w charakterze biegłego dr S. C. nie zadbał o to, aby wyznaczony biegły był specjalistą w tej dziedzinie, w której ma wydać opinię. Organ nie dokonał, wobec rozbieżnych opinii biegłych, prób weryfikacji formułowanych przez ich twierdzeń i ocen.
Wskazując na motywy oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko i argumenty organów podatkowych. W ocenie Sądu nie został spełniony warunek z art. 21d ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. Przedmiotowe dokumenty "TAX FREE FOR TOURISTS" nie zostały bowiem potwierdzone przez graniczny urząd celny. Pieczęcie służbowe, jak i podpisy osób uprawnionych, widniejące na tych dokumentach były sfałszowane. Zatem nie ulegało wątpliwości, iż Spółka nie nabyła prawa do zastosowania 0% stawki podatku VAT i winna niniejszą sprzedaż opodatkować wg stawki obowiązującej w kraju, tj. 7%.
Na powyższe orzeczenie spółka złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o jego uchylenie i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego art. 17 VI Dyrektywy Rady nr 77/388/EWG z dnia 17 maja 1997 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej i ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej przez Dyrektywę Rady nr 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995r. poprzez niezbadanie możliwości jej zastosowania pomimo tego, że już przy rozpoznaniu po raz pierwszy sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach jasnym było w oparciu o przedstawione przez podatnika dokumenty, że padł on ofiarą przestępstwa, a jego kontrahenci przedłożyli mu sfałszowane dokumenty celne, o czym podatnik nie wiedział i w dalszym toku postępowania karnego miał on nadany status pokrzywdzonego. W takiej z sytuacji zgodnie z powołanymi wyżej unormowaniami skarżący nie powinien tracić prawa do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT albowiem jego kontrahent dopuścił się oszustwa i fałszerstwa dokumentów, o czym skarżący nie wiedział i nie powinien był wiedzieć w świetle towarzyszących okoliczności;
2) naruszenie prawa procesowego przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym tj. stwierdzenie, że skarżący nie otrzymał dokumentów "TAX FREE FOR TOURISTS", podczas gdy w rzeczywistości dysponował on takimi dokumentami mającymi wszelkie cechy autentyczności, a to, że później okazało się, że były one sfałszowane nie zmieniało bazowego faktu w świetle, którego istniała możliwość zastosowania przepisów, o których mowa w zarzucie nr 1;
Nie sporządzono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r., a zatem okresu sprzed akcesji Polski do Unii Europejskiej. Do zdarzeń mających wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r. nie mają zatem zastosowania przepisy VI Dyrektywy Rady nr 77/388/EWG z dnia 17 maja 1997 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej i ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. UrzUEL. 1977.145.1). Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt FSK 779/2004, (dostępny w systemie LexPolonica nr 1050347), poprawność bądź kompletność transpozycji postanowień VI Dyrektywy VAT należy oceniać w stosunku do ustawy o VAT z 2004 r., gdyż dopiero pod jej rządami z dniem 1 maja 2004 r. powstał formalny obowiązek zapewnienia zgodności postanowień polskiego aktu prawnego transponującego postanowienia VI Dyrektywy do krajowego porządku prawnego państwa członkowskiego. Niemożliwe jest bezpośrednie zastosowanie postanowień VI Dyrektywy do okresu przedakcesyjnego i decyzji wydanej pod rządami ustawy o VAT z 1993 r.
Dopiero z dniem 1 maja 2004 r. powstał formalny obowiązek zapewnienia zgodności postanowień polskiego aktu prawnego transponującego postanowienia VI Dyrektywy do krajowego porządku prawnego Państwa Członkowskiego. Niezasadne z tych względów są przedstawione przez autora skargi kasacyjnej poglądy o możliwości bezpośredniego zastosowania postanowień VI Dyrektywy do okresu przedakcesyjnego i decyzji wydanej pod rządami ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. 1993 r. Nr 11 poz. 50, ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny, biorąc powyższe pod uwagę za bezzasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej przedstawione w pkt 1, a odnoszący się do naruszenia art. 17 VI Dyrektywy VAT.
Z powyższych względów nieuzasadnionym jest także zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym tj. stwierdzenie, że skarżący nie otrzymał dokumentów "TAX FREE FOR TOURISTS", podczas gdy w rzeczywistości dysponował on takimi dokumentami mającymi wszelkie cechy autentyczności, a to, że później okazało się, że były one sfałszowane nie zmieniało bazowego faktu w świetle, którego istniała możliwość zastosowania przepisów, o których mowa w zarzucie nr 1 (art. 17 VI Dyrektywy – przyp. Sądu). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. powiązano zatem z art. 17 VI Dyrektywy VAT, co czyni powyższy zarzut niezasadnym. Jak wspomniano powyżej, brak jest możliwości bezpośredniego zastosowania postanowień VI Dyrektywy do okresu przedakcesyjnego i decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Na marginesie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podziela pogląd Sądu I instancji, iż ustalenia dokonane w postępowaniach karnych, w zakresie sfałszowania dokumentów TAX FREE FOR TOURIST nie mają wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Dokumenty zakwestionowane przez organy nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 21d ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. i w konsekwencji nie stanowią podstawy do stosowania stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0%.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.