Orzeczenie · 2025-02-26

I FSK 873/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-02-26

NSApodatkoweŚredniansa

udział w postępowaniuinteres społecznyorganizacja społecznaochrona praw podatnikaOrdynacja podatkowaVATskarga kasacyjnaNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił postanowienie organu odmawiające dopuszczenia Fundacji P. do udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym VAT spółki F. S.A. Fundacja argumentowała, że jej cele statutowe, obejmujące wspieranie ochrony praw podatnika i współpracę między interesariuszami, uzasadniają jej udział na podstawie art. 133a Ordynacji podatkowej. WSA przychylił się do tego stanowiska, uznając, że pojęcie 'interes społeczny' nie powinno być ograniczane i że udział fundacji mógł przyczynić się do lepszego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza w kontekście ochrony wolności działalności gospodarczej. NSA jednak uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że ogólne cele statutowe fundacji, polegające na identyfikowaniu i eliminowaniu nieprawidłowości w systemie podatkowym poprzez współpracę różnych podmiotów, nie były wystarczającym uzasadnieniem do jej dopuszczenia do udziału w indywidualnym postępowaniu podatkowym dotyczącym konkretnego podatnika. NSA podkreślił, że fundacja nie wykazała, w jaki sposób jej bezpośredni udział w tej konkretnej sprawie byłby niezbędny do realizacji jej celów, zwłaszcza że spółka była reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników. W konsekwencji NSA oddalił skargę fundacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja art. 133a Ordynacji podatkowej w kontekście dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniach podatkowych, gdzie kluczowe jest wykazanie konkretnego interesu i związku z celami statutowymi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organizacja powołuje się na ogólne cele statutowe. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy organizacja wykaże bardziej bezpośredni i konkretny związek z przedmiotem postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ogólne cele statutowe organizacji społecznej, dotyczące ochrony praw podatników i wspierania współpracy między interesariuszami, uzasadniają jej dopuszczenie do udziału w indywidualnym postępowaniu podatkowym na podstawie art. 133a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ogólne cele statutowe organizacji społecznej nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do jej dopuszczenia do udziału w indywidualnym postępowaniu podatkowym, jeśli nie wykaże ona konkretnego związku między tymi celami a specyfiką danej sprawy oraz nie udowodni, że jej udział jest niezbędny do realizacji tych celów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że cele fundacji miały charakter ogólny i nie wykazała ona, w jaki sposób jej udział w konkretnej sprawie podatkowej spółki F. S.A. byłby niezbędny do ich realizacji, zwłaszcza że spółka była profesjonalnie reprezentowana. Udział w postępowaniu nie był bezpośrednio powiązany z identyfikowaniem ogólnych zagrożeń dla praworządności.

Jak należy interpretować pojęcie 'interes społeczny' w kontekście dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniach podatkowych?

Odpowiedź sądu

Interes społeczny, w kontekście art. 133a Ordynacji podatkowej, nie powinien być ograniczany do interesu samej organizacji, ale powinien służyć ochronie wartości wspólnych. Jednakże, organizacja musi wykazać, że jej udział w konkretnym postępowaniu jest uzasadniony i może przyczynić się do prawidłowego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

WSA interpretował 'interes społeczny' szeroko, wskazując na ochronę wolności działalności gospodarczej. NSA natomiast skoncentrował się na braku wykazania przez fundację konkretnego związku jej udziału z realizacją celów statutowych w indywidualnej sprawie, co podważyło zasadność dopuszczenia jej do postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga Fundacji P. oddalona.

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 133a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sąd kasacyjny uznał, że art. 133a § 1 O.p. nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, jeśli organizacja nie wykaże konkretnego uzasadnienia swojego udziału w indywidualnej sprawie podatkowej.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c