I FSK 872/20

I FSK 872/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący/
Roman Wiatrowski
Sylwester Golec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Rz 878/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2020-02-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6, art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1508
art. 311
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w R. (obecnie: H. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w R.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 878/19 w sprawie ze skargi B. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 8 października 2019 r., nr 1801.IOV-1.4103.58.2019 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, lipiec i sierpień 2013 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok w całości, 2) odrzucić skargę, 3) zarządzić zwrot ze środków Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz H. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w R. kwoty 2 000 (słownie: dwa tysiące) złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
1. Postępowanie podatkowe i przed sądem pierwszej instancji.
1.1. Spółka Akcyjna B. złożyła do Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, lipiec i sierpień 2017 r.
1.2. 31 grudnia 2018 r. w stosunku do B. S.A. zostało wydane postanowienie o otwarciu postępowania sanacyjnego.
1.3. 10 stycznia 2019 r. Zarządca Masy Sanacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji udzielił pełnomocnictwa doradcy podatkowemu M. M. W pełnomocnictwie tym jako mocodawcę wskazano B. S.A. w restrukturyzacji. Wskazano także, że obejmuje ono umocowanie do podejmowania wszelkich czynności związanych z reprezentowaniem B. przed organami obu instancji i sądami administracyjnymi w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, lipiec i sierpień 2017 r.
1.4. Organ pierwszej instancji wydał decyzję wymiarową z 14 lutego 2019 r., którą częściowo uwzględnił wniosek spółki o stwierdzenie nadpłaty. 8 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w stosunku do B. S.A. w restrukturyzacji wydał decyzję, którą utrzymał w mocy ww. decyzję.
1.5. Na decyzję tę M. M., pismem z 13 listopada 2019 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze w oznaczeniu strony skarżącej wskazano B. S.A. w restrukturyzacji. W petitum skargi zawarto oświadczenie, według którego skarga została wniesiona w imieniu i na rzecz B. S.A. w restrukturyzacji. Do skargi, po wezwaniu przez sąd, dołączone zostało opisane powyżej pełnomocnictwo z 10 stycznia 2019 r.
1.6. Wyrokiem z 11 lutego 2020 r., sygn. I SA/Rz 878/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Pismem z 26 marca 2020 r. M. M., pełnomocnik B. S.A. w restrukturyzacji, wniosła skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi sądu pierwszej instancji zarzucono naruszenie:
- art. 145 § 1pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 191, 187 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) dalej powoływanej jako O.p.;
- art. art. 145 § 1pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez oddalenie skargi na decyzję, która została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust. 1, 2 i 6, 41 ust. 1 i 2 i art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku pod towarów i usług (t.j. Dz. U. Z 2020 r., poz. 106 ze zm.) dalej powoływanej jako ustawa o VAT; art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i art. 75 § 4a i 4b O.p.; 3a ust. 3 TUE w zw. z art. 220 TWE i art. 2 Traktatu Akcesyjnego;
- art. 145 § 1pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 210 § 4 O.p. przez oddalenie skargi na decyzję, której uzasadnienie nie wskazywało w sposób precyzyjny dowodów potwierdzających okoliczności przyjęte za podstawę faktyczną decyzji oraz nie odnosiło się do wszystkich istotnych zagadnień prawnych występujących w sprawie;
- art. 3 § 1 w zw. z art. .151 P.p.s.a. i art. 141 § 1 P.p.s.a. przez nieodniesienie się przez sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.
2.2. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust. 1, 2 i 6, 41 ust. 1 i 2 i art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT; art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i art. 75 § 4a i 4b O.p.; 3a ust. 3 TUE w zw. z art. 220 TWE i art. 2 Traktatu Akcesyjnego.
2.3. W związku z tymi zarzutami wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
2.4. Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2.5. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo z 22 lutego 2024 r. zawiadamiające o ukończeniu w dniu 13 czerwca 2023 r. postępowania restrukturyzacyjnego, prowadzonego w stosunku do B. S.A. Pismem tym zawiadomiono też o zmianie nazwy spółki oraz o ustanowieniu przez spółkę nowego pełnomocnika.
2.6. Pismem z 5 marca 2024 r. pełnomocnik spółki podniósł, że :
- zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną, co oznacza że w sprawie wystąpiła przesłanka nieważności zaskarżonej decyzji, która jest określona w art. 247 § pkt 2 O.p.;
- w sprawie wystąpiła określona w art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przesłanka nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, gdyż pełnomocnictwo udzielone 10 stycznia 2019 r. upoważniało do działania w imieniu B. S.A. w restrukturyzacji; z uwagi na to, że spółka z chwilą rozpoczęcia postępowania restrukturyzacyjnego utraciła przymiot strony postępowań prowadzonych z jej udziałem i nie mogła być reprezentowana w tych postępowaniach przez pełnomocnika ustanowionego na mocy ww. pełnomocnictwa; stroną tych postępowań stał się zarządca masy sanacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji; skutkiem tego pełnomocnik w postępowaniu podatkowym prowadzonym w niniejszej sprawie mógł działać tylko w imieniu zarządcy masy sanacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji;
- w sprawie wystąpiła też określona w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. przesłanka nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, gdyż wskutek występowania w sprawie pełnomocnika w osobie M. M., która reprezentowała B. S.A. w restrukturyzacji, możliwości działania w sprawie został pozbawiony zarządca masy sanacyjnej, który był jedynym podmiotem mogącym występować w charakterze strony w sprawach dotyczących składników majątku wchodzących w skład masy sanacyjnej ww. spółki.
3. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie zważył, co następuje:
3.1. 3.1. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, wskazano przy tym, że od zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 183 § 1 P.p.s.a., istnieją odstępstwa. Jedno z nich przewidziane zostało w art. 189 P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Ustalenie zatem, że istniały przesłanki do odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji, zobowiązuje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi. Oceny wystąpienia przesłanek odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej. Powyższe wynika z punktu pierwszego powołanej uchwały, w którym wskazano, że w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy, polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1147/16).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka do zastosowania przepisu art. 189 P.p.s.a.
3.2. W rozpoznanej sprawie dla jej oceny istotne znaczenie ma okoliczność wydania, w grudniu 2018 r., w stosunku do B. S.A. postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego. W myśl art. 189 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1508 ze zm.) dalej powoływanej jako P.r., dzień wydania postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego jest dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Postanowienie to jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania (art. 288 ust. 2 w związku z art. 234 ust. 1 P.r.). W postanowieniu o otwarciu postępowania sanacyjnego zostaje powołany zarządca (art. 51 P.r.). Z chwilą otwarcia postępowania sanacyjnego dłużnik - co do zasady - traci na rzecz zarządcy prawo zarządzania i rozporządzania majątkiem stanowiącym masę sanacyjną (art. 288 ust. 2 i 3, art. 294 i art. 323 ust. 1 P.r.), aczkolwiek nadal pozostaje jego formalnym właścicielem. Otwarcie postępowania sanacyjnego powoduje również wygaśnięcie prokury oraz innych pełnomocnictw udzielonych przez dłużnika. Zarządca może w toku postępowania sanacyjnego udzielać pełnomocnictw, w tym prokury (art. 293 P.r.).
3.3. Zgodnie natomiast z treścią art. 311 ust. 1 P.r. postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Stosownie do art. 53 P.r. postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Zarządca - podobnie jak wykonawca testamentu, kurator spadku oraz syndyk masy upadłości - jest tzw. stroną zastępczą. Zasady zastępowania dłużnika przez syndyka i zarządcę sanacyjnego w danym postępowaniu są przy tym takie same (por. art. 144 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm.) i art. 311 ust. 1 i 2p. r.), a zatem orzecznictwo i stanowisko doktryny dotyczące funkcji syndyka mogą być w pełni wykorzystane przy wyjaśnianiu roli zarządcy w postępowaniu sanacyjnym (por. S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, 2016 r., s. 1274-1275). Warto w związku z tym przywołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt III CSK 244/08 (publ. LEX nr 523687), w uzasadnieniu którego wyjaśniono, że "podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony".
3.4. W doktrynie natomiast podnosi się, że w toczącym się postępowaniu sądowym lub administracyjnym syndyk jest stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), w znaczeniu materialnym natomiast stroną jest sam dłużnik (zob. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka masy upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 45). Z przepisów art. 53 i art. 311 P.r. wynika, że taka sama reguła obowiązuje w stosunku do zarządcy masy sanacyjnej i dłużnika w postępowaniu sanacyjnym. Na podstawie tych przepisów zarządca masy sanacyjnej jest stroną w postępowaniach dotyczących masy, gdyż jest wyłącznym podmiotem, któremu przysługuje legitymacja procesowa. Zarządca podobnie jak syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym ( procesowym), co skutkuje koniecznością jego udziału w postępowaniu i możliwością swobodnego działania we własnym imieniu. Tak określone uprawnienie nie powoduje jednak, że następuje zmiana strony w znaczeniu materialnym, gdyż pomimo otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dłużnik nie traci tego przymiotu. Dłużnik pozostaje podmiotem stosunku prawnego, którego dotyczy spór. Zarządca w postępowaniu, które tego sporu dotyczy podobnie jak syndyk działa na rzecz dłużnika, który został pozbawiony legitymacji procesowej (zob. A. Jakubecki komentarz do art.144 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, LEX) Oznacza to, że postępowania dotyczące składników majątku wchodzących w skład masy sanacyjnej mogą być prowadzony wyłącznie z inicjatywy lub przeciwko zarządcy masy sanacyjnej a zapadłe w tych postępowaniach rozstrzygnięcia o charakterze materialnoprawnym powinny być skierowane do dłużnika w postępowaniu restrukturyzacyjnym i to on powinien być oznaczony w tenorze sentencji tych orzeczeń jako podmiot, któremu przysługują uprawnienia materialnoprawne lub, który obciążają obowiązki materialnoprawne, objęte rozstrzygnięciem. Dotyczy to również decyzji administracyjnych dotyczących składników majątku wchodzących w skład masy sanacyjnej (zob. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 25 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1986/18 i WSA w Gdańsku z 13.03. 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 483/21 prawomocny oraz wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSK 505/21; zob. też (por. A. Hrycaj [w:] Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, wyd. II, red. P. Filipiak, LEX/el. 2020, art. 311, pkt 13).
3.5. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowym, administracyjnym, sądowoadministracyjnym i przed sądami polubownymi dotyczącym masy sanacyjnej, w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej), nie oznacza, iż dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 P.p.s.a.), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w charakterze strony w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej.
3.6. W świetle powyższych wniosków należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja w zawartym w jej sentencji tenorze rozstrzygnięcia i w oznaczeniu strony wskazuje B. S.A w restrukturyzacji. Zatem należało uznać, że decyzja ta rozstrzyga w zakresie obowiązków i uprawnień materialnoprawnych właściwie oznaczonego podmiotu będącego podmiotem tych obowiązków i uprawnień (strona materialnoprawna).
3.7. W świetle powyższych wniosków należało też stwierdzić, że skargę na tę decyzję mógł wnieść tylko i wyłącznie zarządca masy sanacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji, który jako podmiot działający stosownie do art. 53 P. r., w imieniu własnym i na rachunek dłużnika powinien w petitum skargi zostać oznaczony jako zarządca masy sanacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji. W przypadku wniesienia skargi przez pełnomocnika, do skargi powinno zostać dołączone pełnomocnictwo zawierające umocowanie do wniesienia skargi, udzielone przez zarządcę masy sanacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji, uprawniające pełnomocnika do działania w imieniu tegoż zarządcy a nie dłużnika, który nie miał uprawnień procesowych. Wniosek ten wynika wprost z art. 53 i 311 P. r., skoro na podstawie tych przepisów zarządca masy sanacyjnej jest jedynym podmiotem mogącym występować w charakterze strony w postępowaniach dotyczących masy sanacyjnej, to tylko on może udzielić pełnomocnictwa do działania w jego imieniu w tych postępowaniach.
3.8. Skarga, która w niniejszej sprawie została wniesiona do WSA w Rzeszowie jest skargą, którą wniosła B. S.A. w restrukturyzacji a nie zarządca masy sanacyjnej tej spółki. Z treści petitum tej skargi wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że jest to skarga, w której podmiotem skarżącym jest B. S.A. w restrukturyzacji reprezentowana przez pełnomocnika M. M. Także treść pełnomocnictwa udzielonego przez zarządcę masy sanacyjnej B. S.A. w restrukturyzacji wskazuje wyraźnie, że celem udzielenia tego pełnomocnictwa było m.in. wniesienie skargi na ww. decyzję z 8 października 2019 r. w imieniu tej spółki a nie zarządcy masy sanacyjnej. Świadczą o tym wskazanie ww. spółki jako mocodawcy jak i opisany na wstępie zakres pełnomocnictwa.
3.9. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga do sądu pierwszej instancji była niedopuszczalna, gdyż w charakterze strony skarżącej działała ww. spółka, która nie miała legitymacji procesowej. Z uwagi na bezwzględny charakter art. 311 P. r. jedynym podmiotem, który mógł w niniejszej sprawie wnieść skargę był zarządca masy sanacyjnej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna niedopuszczalności skargi, która nie mogła zostać usunięta tak, jak brak zdolności procesowej wskazany w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skarga ta, jako niedopuszczalna z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5 P.p.s.a., podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
3.10. Skoro w niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna niedopuszczalności skargi, która nie mogła zostać usunięta na wezwanie sądu, to za niezasadne należy uznać twierdzenia pełnomocnika skarżącej spółki, według których sąd pierwszej instancji po wniesieniu przez pełnomocnika skargi w imieniu ww. spółki w restrukturyzacji, powinien był wezwać zarządcę masy sanacyjnej ww. spółki do dołączenia do skargi pełnomocnictwa udzielonego do działania w imieniu tego zarządcy. Gdyby sąd postąpił w ten sposób to nawet, gdyby zarządca wypełnił takie wezwanie, to nie zmieniłoby to okoliczności, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w imieniu B. S.A. w restrukturyzacji a nie w imieniu zarządcy. W takiej sytuacji skarga nadal wskazywałaby jako skarżącego, w imieniu którego wniesiono skargę, podmiot pozbawiony legitymacji procesowej. Okoliczności tej nie mogłoby zmienić późniejsze udzielenie przez zarządcę masy sanacyjnej prawidłowego pełnomocnictwa M. M.
3.11. Skoro w niniejszej sprawie skarga była niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu bez spełnienia dodatkowych warunków, to na wynik niniejszej sprawy nie mogły mieć wpływu podniesione przez pełnomocnika spółki twierdzenia, według których w sprawie doszło do nieważności postępowania z przyczyn wskazanych w art. 183 § 2 pkt 2 i 5 P.p.s.a. Jak wskazano w powołanej powyżej uchwale NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09 przepis art. 189 P.p.s.a. jest regulacją kompletną i wyczerpującą. Jeżeli zaistnieją przesłanki wskazane w tym przepisie, a więc podstawy dla odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, przepis ten nie daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu żadnego wyboru, poza wydaniem postanowienia uchylającego wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzucającego skargę, bądź umarzającego postępowanie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, art. 189 P.p.s.a. nie odwołuje się do przesłanek nieważności postępowania przewidzianych w art. 183 § 2 P.p.s.a. W uchwale tej wskazano też, że w przypadku zbiegu podstaw do zastosowania art. 189 i art. 183 § 2 P.p.s.a. priorytet ma zastosowanie art. 189 P.p.s.a., gdyż przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, w której postępowanie przed sądem administracyjnym w ogóle nie mogło się toczyć. Z rozważań zwartych w powołanej uchwale wynika, że nie należy badać przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, gdy w sprawie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 189 P.p.s.a. W takiej sytuacji rozważanie, czy doszło do wady nieważności postępowania, która stosownie do art. 185 § 1 P.p.s.a. skutkuje uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, jest pozbawione sensu ze względów ekonomiki procesowej, gdyż z uwagi na niedopuszczalność skargi w sprawie musi wystąpić skutek o wiele dalej idący w postaci odrzucenia skargi.
3.12. W świetle powyższych wniosków bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy są podniesione przez pełnomocnika spółki twierdzenia odnośnie wystąpienia wady nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na skierowanie jej do podmiotu niebędącego stroną (art. 247 § 1 pkt 5 O.p.). Nieważność postępowania administracyjnego stanowi wadę, która obliguje sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i stwierdzenia w wyroku nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie takie może zapaść, gdy wniesiona w sprawie skarga do sądu jest dopuszczalna i na jej podstawie może toczyć się postępowania sądowoadministracyjne. Wobec tego w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu z powodu jej niedopuszczalności, rozważanie wady nieważności zaskarżonej decyzji jest niecelowe, gdyż w sprawie i tak nie może zapaść orzeczenia oparte na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i odrzucił skargę.
Orzekając o kosztach postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że uchylenie wyroku nie było skutkiem uwzględnienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 203 P.p.s.a., stąd nie zaistniała przesłanka do rozstrzygnięcia zawartego w tejże skardze kasacyjnej wniosku o zwrot kosztów postępowania, wskazana w art. 209 P.p.s.a. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił o zwrocie na rzecz skarżącej spółki uiszczonego wpisu od skargi.