I FSK 863/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-05-21
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonypodatek należnyodliczenie podatkumoment otrzymania fakturyOrdynacja podatkowaprawo UEpostępowanie podatkowekontrola podatkowaskarżący kasacyjny

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organy podatkowe błędnie ustaliły moment otrzymania faktur VAT, co wpłynęło na prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Sprawa dotyczyła sporu o moment otrzymania faktur VAT przez Firmę Handlową "B." i wynikające z tego prawo do odliczenia podatku naliczonego w lutym 2007 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę spółki, uznając, że faktury otrzymano w marcu 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy podatkowe oparły się na domniemaniach, a nie na konkretnych dowodach dotyczących daty otrzymania faktur, naruszając tym samym przepisy postępowania.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Firmy Handlowej "B." spółki jawnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Spór koncentrował się wokół podatku od towarów i usług za luty 2007 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur otrzymanych od firmy N. P. SA, argumentując, że faktury te, choć wystawione w lutym 2007 r., zostały faktycznie otrzymane przez spółkę w marcu 2007 r. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, uznając, że prawo do odliczenia powstaje w momencie otrzymania faktury, a dowody wskazują na późniejsze otrzymanie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że stan faktyczny przyjęty przez WSA nie znalazł pełnego oparcia w materiale dowodowym, ponieważ organy podatkowe oparły się na domniemaniach dotyczących daty otrzymania faktur, zamiast na konkretnych dowodach. Podkreślono, że księgi podatkowe prowadzone rzetelnie stanowią dowód tego, co wynika z ich zapisów, a ich odrzucenie wymaga obalenia domniemania zgodności z prawdą, co nie nastąpiło. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Przepis ten jest zgodny z prawem wspólnotowym.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT jest zgodny z prawem UE, a prawo do odliczenia powstaje z chwilą otrzymania faktury. NSA zakwestionował jednak sposób ustalenia przez organy podatkowe momentu otrzymania faktury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na konkretnych dowodach, a nie domniemaniach.

u.p.t.u. art. 86 § 10

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, w tym przedstawienia stanu sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie wyroku.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Katalog dowodów w postępowaniu podatkowym.

Ordynacja podatkowa art. 193 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe oparły się na domniemaniach, a nie na konkretnych dowodach dotyczących daty otrzymania faktur. Stan faktyczny przyjęty przez WSA nie miał pełnego oparcia w materiale dowodowym. Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe i WSA.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące zgodności art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT z prawem UE. Argumenty WSA dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

wydanie przez organy podatkowe decyzji w oparciu o domniemanie, a nie konkretne dowody księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów nie została w niniejszym postępowaniu wykluczona możliwość, że faktura została wysłana w dniu jej wystawienia i doręczona w dniu następnym

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący

Maria Dożynkiewicz

członek

Jan Zając

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie momentu otrzymania faktury VAT i jego wpływu na prawo do odliczenia podatku naliczonego, a także wymogi dowodowe w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania daty otrzymania faktury wysłanej listem zwykłym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego dla podatników VAT zagadnienia momentu odliczenia podatku naliczonego, a orzeczenie NSA podkreśla znaczenie dowodów i unikanie domniemań w postępowaniu podatkowym.

Kiedy faktycznie otrzymałeś fakturę? NSA wyjaśnia kluczowe zasady odliczania VAT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 863/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Zając /sprawozdawca/
Marek Kołaczek /przewodniczący/
Maria Dożynkiewicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Lu 670/08 - Wyrok WSA w Lublinie z 2009-01-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 122, art. 181, art. 193 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Jan Zając (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Firmy Handlowej "B." [...] spółki jawnej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 670/08 w sprawie ze skargi Firmy Handlowej "B." [...] spółki jawnej w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2007 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za ten miesiąc 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz Firmy Handlowej "B." [...] spółki jawnej w L. kwotę 3613 zł (słownie: trzy tysiące sześćset trzynaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 670/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę F. H. "B." R. B., P. R. spółki jawnej w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 15 września 2008 r., Nr (...)w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2007 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za ten miesiąc.
W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy.
Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 7 lutego 2008 r. określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za luty 2007 r. w wysokości 68.916 zł oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za luty 2007 r. w kwocie 18.742 zł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w toku przeprowadzonej na podstawie upoważnienia z dnia 2 kwietnia 2007 r. oraz z dnia 2 października 2007 r. kontroli podatkowej w zakresie rozliczenia z budżetem podatku od towarów i usług za luty 2007 r. ustalono, iż spółka dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu kosmetyków i artykułów toaletowych od firmy N. P. SA na podstawie faktur VAT wystawionych w lutym 2007 r.
W trakcie postępowania podatkowego ustalono, Iż spółka zaewidencjonowała powyższe faktury w rejestrze zakupów za luty 2007 r., tymczasem jak wynikało z zebranego materiału dowodowego, spółka otrzymała powyższe faktury w marcu 2007 r., w związku z czym podatek należny powinien być pomniejszony o kwotę wynikającego z nich podatku naliczonego w rozliczeniu za ten okres rozliczeniowy. Mając na uwadze powyższe nieprawidłowości, decyzją z dnia 7 lutego 2008 r. organ podatkowy pierwszej instancji określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za luty 2007 r. w wysokości 68.916 zł oraz na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w kwocie 18.742 zł.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wskazał, że zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: ustawa o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż podatnik w dniu złożenia deklaracji był w posiadaniu faktur, gdyż organ podatkowy w zaskarżonej decyzji nie pozbawił spółki prawa do odliczenia wynikającego ze spornych faktur podatku naliczonego, a jedynie zakwestionował okres, za który takiego odliczenia dokonano. Organ odwoławczy argumentował ponadto, że nie ma podstaw, aby podzielić zasadność stanowiska spółki, iż przepisy krajowe dotyczące momentu odliczenia podatku naliczonego przez podatnika są sprzeczne z przepisami dyrektyw unijnych i naruszają zasadę neutralności podatku VAT.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono również, że pismem z dnia 9 lipca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. zwrócił się do N. P. W. U. S. w P. o ponowne przeprowadzenie w "N." P. S.A. czynności sprawdzających w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym dotyczącym odwołania z dnia 26 lutego 2008 r. Z protokołu przeprowadzonych w dniu 4 sierpnia 2008 r. czynności sprawdzających wynikało m.in., iż zgodnie z przyjętą w "N." wewnętrzną procedurą, sporne faktury zostały wysłane odbiorcy, tj. skarżącej spółce listem zwykłym następnego dnia po ich wystawieniu. Tryb wysyłki wynikał z wewnętrznych procedur funkcjonujących w firmie "N.". Odnośnie zatem zarzutu strony, iż protokół podjętych przez organ I instancji czynności sprawdzających z dnia 7 maja 2007 r. nie stanowi dowodu w niniejszej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, iż wydając niniejszą decyzję oparł się na protokole przeprowadzonych w dniu 4 sierpnia 2008 r. w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym czynności sprawdzających, zatem bez naruszenia przepisu art. 274c ustawy Ordynacja podatkowa. Czynności te jedynie potwierdzają wcześniejsze ustalenia organów podatkowych. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy pierwszej instancji nie oparł bowiem rozstrzygnięcia na domniemaniu jakoby przedmiotowe faktury zostały doręczone skarżącej spółce w marcu 2007 r., lecz na zebranym w sprawie materiale dowodowym, na podstawie którego można stwierdzić, iż niemożliwe było otrzymanie przez skarżącą spółkę w dniu 28 lutego 2007 r. faktur nadanych przez "N." Polska S.A. w tym samym dniu listem zwykłym w P.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 181 i 193, art. 210 § 4, art. 233 § 2 w zw. z art. 124 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej.
Po zbadaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Sąd I instancji uznał, że analiza dowodów zebranych i przeprowadzonych w sprawie, wbrew zarzutom skargi i zawartej w niej argumentacji nie daje podstaw, aby kwestionować zasadność stanowiska organów podatkowych.
W tym względzie za punkt wyjścia Sąd wskazał art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, z którego wynika, że prawo do obniżenia podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. Sąd podkreślił przy tym, że wbrew argumentacji skargi, przepis ten nie pozostaje w kolizji z prawem wspólnotowym. Z art. 167, art. 168 i art. 178 Dyrektywy Rady z 28 listopada 2006 r. 2006/112/WE (art. 17 i art. 18 VI Dyrektywy Rady), wynika, że prawo do odliczenia podatku powstaje u podatnika z chwilą powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy, przy czym art. 178 Dyrektywy 2006/112/WE określa warunki, od spełnienia których uzależnione jest prawo podatnika do skorzystania z prawa do odliczenia. Z przepisów tych wynika, że w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, podatnik musi posiadać fakturę. Zdaniem Sądu w konsekwencji stwierdzić należy, że momentem, począwszy od którego możliwe jest skorzystanie z prawa do odliczenia, jest moment otrzymania faktury. Konfrontując przywołane przepisy prawa wspólnotowego z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT brak jest zdaniem Sądu podstaw, aby wywodzić o braku ich korespondencji treściowej, a w konsekwencji o niezgodności przepisu prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Prawo do odliczenia podatku może być zrealizowane w sytuacji gdy podatnik otrzyma fakturę, a usługa nią udokumentowana jest wykonana, co nie narusza tym zasady neutralności systemu VAT.
Za niezasadne Sąd I instancji uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Zdaniem Sądu I instancji dokonując oceny zebranych dowodów organy podatkowe prawidłowo wywiodły, iż zważywszy na wynikające z nich okoliczności w postaci: wystawienia przedmiotowych faktur w dniu 27 lutego 2007 r.; wysłania ich skarżącej spółce, zgodnie z obowiązującą w N. P. S.A. wewnętrzną procedurą, pocztą dnia następnego po ich wystawieniu listem zwykłym, a nie przesyłką "priorytetową"; czasu realizacji przez operatora pocztowego przesyłek listowych zwykłych (nie ma możliwości dostarczenia listu zwykłego w terminie jego wysyłki), przy równoczesnym stwierdzeniu okoliczności nie prowadzenia przez N. P. S.A. dziennika korespondencji dla listów zwykłych i nie dysponowania przez nią innymi dowodami potwierdzającymi sposób czy też datę dostarczenia skarżącej spółce przedmiotowych faktur oraz nie dysponowania przez skarżącą spółkę żadnym dowodem potwierdzającym sposób i datę otrzymania przedmiotowych faktur w miesiącu lutym 2007 r., skarżąca przedmiotowych faktur nie mogła otrzymać w lutym 2007 r., a w konsekwencji realizując prawo do odliczenia podatku naliczonego, w zaistniałej sytuacji uczyniła to za wcześnie, tj. z naruszeniem art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, albowiem mogła to uczynić dopiero za okres rozliczeniowy obejmujący marzec.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie Sąd uznał za kompletny i zupełny oraz prawidłowo oceniony. Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 ordynacji podatkowej. W tym też kontekście za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Nie dość bowiem, że tak w warstwie prawnej, jak i zwłaszcza faktycznej, uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć zgodne są ze standardem określonym art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, to również realizują podstawowe funkcje przypisywane decyzji administracyjnej. W tym względzie Sąd zauważył, że wbrew argumentacji i zarzutom skargi, kwestia oceny wiarygodności prowadzonych ksiąg podatkowych nie była przedmiotem żadnych ocen i wniosków organów podatkowych. W przedmiotowej sprawie było to zbędne, albowiem istota rzeczy, jak wyżej już to podkreślono, sprowadzała się w niej do ustalenia okoliczności w postaci momentu otrzymania przez skarżącą spółkę faktur, a w konsekwencji ustalenia na tej podstawie momentu, począwszy od którego skarżąca spółka mogła skorzystać z przysługującego jej prawa do odliczenia podatku naliczonego za określony okres rozliczeniowy. W związku z powyższym, za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 181 i art. 193 Ordynacji podatkowej.
Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu argumentacja organów podatkowych w zakresie odnoszącym się do momentu otrzymania przez skarżącą przedmiotowych faktur nie operowała domniemaniami, a z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, że organy podatkowe podejmowały w sprawie, z urzędu i z własnej inicjatywy, niezbędne działania zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Jednocześnie Sąd podkreślił, że obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie może skutkować obciążeniem ich nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy podatnik nawet nie sygnalizował istnienia innych dowodów.
Końcowo za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 233 § 2 w związku z art. 127 Ordynacji podatkowej i w rezultacie art. 123 § 1 tej ustawy. Sąd zauważył, że z art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej wyraźnie wynika, że zasadą jest merytoryczne orzekanie w sprawie wyjątkiem zaś, jak stanowi § 2 art. 233, jest możliwość wydania decyzji kasacyjnej, co uzależnione jest ponadto ziszczeniem się warunku w postaci konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Zarzut skargi, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nie przeprowadzono żadnych istotnych dowodów, nie może uzasadniać twierdzenia o wadliwości zaskarżonej decyzji - nie jest on zasadny również z tego powodu, że jak wyżej już wskazano, organ I instancji występował zarówno do operatora pocztowego, jak i N. P. S.A. o istotne dla rozstrzygnięcia sprawy informacje odnoszące się do okoliczności momentu otrzymania przez skarżącą spółkę przedmiotowych faktur. Sąd podkreślił, że w postępowaniu odwoławczym zasadą jest orzekanie co do istoty sprawy. Realizując w tym postępowaniu przypisane mu funkcje orzecznicze organ odwoławczy nie jest pozbawiony kompetencji do dokonywania ustaleń faktycznych, wyjaśniania wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy też przeprowadzania dowodów. Przeciwnie jest to jego obowiązek, determinowany, przyjętym modelem dwuinstancyjności postępowania, w ramach którego jest on instancją merytoryczną.
Brak zasadności zarzutu naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, abstrahując od wyżej przywołanych już argumentów, potwierdziło w ocenie Sądu I instancji również to, że jak wynika z akt sprawy, w realizacji obowiązku wynikającego ze wskazanego przepisu, przed wydaniem decyzji umożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącej spółki.
Wyrok Sądu I instancji zaskarżono w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zarzucono mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) w związku zastosowaniem art. 151 p.p.s.a. wyrażające się w tym, iż Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Uznać zatem należy, że kontrola działalności organów podatkowych została dokonana w sposób niewystarczający i ułomny, a oparte na błędnym stanie faktycznym rozstrzygnięcie Sądu nie może zostać zdaniem strony uznane za zgodne z prawem. Tym samym naruszono art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu wyroku znajdującego się w aktach sprawy rejestru VAT, który to rejestr VAT został również zignorowany przez organy podatkowe, a miał decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszono art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie,
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak ze strony Sądu rzetelnego przedstawienia stanu sprawy. Sąd bowiem uznał, że ustalenia organów podatkowych w zakresie stanu faktycznego zostały dokonane w sposób zgodny z art. 122 Ordynacji podatkowej. Oparte na błędnym stanie faktycznym rozstrzygnięcie Sądu nie może zostać uznane za zgodne z prawem,
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy organy podatkowe zaniechały oceny ewidencji zakupu VAT jako dowodu w sprawie wbrew art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Brak stosownego uzasadnienia decyzji uniemożliwił stronie czynne uczestnictwo w prowadzonym postępowaniu podatkowym,
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia naruszenia przepisów postępowania podatkowego jakich w toku postępowania dopuściły się organy podatkowe, a mianowicie naruszenia art. 191 i art. 193 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, zwłaszcza w zakresie nieuwzględnienia, a przez to odmowy dania wiarygodności ewidencji VAT. Odmowa ta odbyła się z rażącym naruszeniem art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej.
Skarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się tym uznaniem Sądu, iż Spółce nie przysługiwało odliczenie podatku ze spornych faktur w rozliczeniu za luty 2007 r., a dopiero w rozliczeniu za marzec 2007 r. Odbyło się to w sytuacji gdy zgodnie z rzetelną i niewadliwą ewidencją zakupu VAT faktury Spółka otrzymała 28 lutego 2007 roku.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, jako naruszającego przepisy postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie wpłynęła.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut.
Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Zasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż stan faktyczny przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajduje pełnego oparcia w zebranym materiale dowodowym.
Zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, (...) oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
W myśl natomiast art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej, księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Czyli, pomimo, że art. 181 Ordynacji podatkowej nadaje równą moc dowodową wszystkim dowodom w nim wymienionym, to z treści art. 193 § 3 wynika, że księgi podatkowe mają szczególny walor. Tą szczególną moc dowodową ksiąg podatkowych, należy interpretować jako zakaz określania w postępowaniu podatkowym elementów mających wpływ na wysokość podatku, bez uprzedniego stwierdzenia w sposób uregulowany prawem prowadzenia ksiąg w sposób nierzetelny lub wadliwy, które w danej sprawie objęte były zakresem prawnopodatkowego stanu faktycznego, a które zgodnie z przepisami prawa powinny być zaewidencjonowane w księgach zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. W piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż badanie ksiąg podatkowych stanowi istotną czynność postępowania. Odrzucenie księgi jako dowodu wymaga obalenia domniemania jej zgodności z prawdą, przy czym jego ciężar spoczywa na organie podatkowym.
Jak wynika z akt postępowania podatkowego, organ nie uznał ksiąg prowadzonych przez podatnika za nierzetelne czy wadliwe w całości ani w jakimkolwiek zakresie.
Również powołane przez organy pisma: spółki N. P. S.A. w P. z dnia 14 listopada 2007 r. i Centrum Usług Pocztowych Oddział Regionalny w L. z dnia 19 października 2007 r. oraz protokół z czynności sprawdzających sporządzony przez Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w P. z dnia 4 sierpnia 2008 r. nie świadczą, bezspornie o doręczeniu skarżącej spółce faktur z dnia 27 lutego 2007 r. najwcześniej w dniu 1 marca 2007 r.
Jak wynika bowiem z pisma N. P. S.A. z dnia 14 listopada 2007 r., wszystkie faktury wystawione przez tą spółkę są wysyłane do odbiorców w dniu ich wystawienia bądź w dniu następnym. Za wysyłkę faktur odpowiedzialna jest Kancelaria spółki. Z pisma Centrum Usług Pocztowych Oddział Regionalny w Lublinie z dnia 19 października 2007 r. wynika natomiast, że nie ma możliwości dostarczenia listu zwykłego w dniu jego wysyłki oraz jaki jest tryb dostarczania przesyłek priorytetowych. Z pisma tego nie wynika natomiast, że nie ma możliwości dostarczenia listu zwykłego w dniu następnym od jego wysyłki. Zatem zgodzić się należy ze stanowiskiem strony skarżącej, że nie została w niniejszym postępowaniu wykluczona możliwość, że faktura została wysłana w dniu jej wystawienia i doręczona w dniu następnym.
Nie zmienia takiego rozumowania treść protokołu sporządzonego przez Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w P. z dnia 4 sierpnia 2008 r., gdyż jego ustalenia oparte zostały na wyjaśnieniach głównej księgowej spółki N., a nie pracownika Kancelarii, która odpowiada za doręczanie faktur. Wyjaśnienia księgowej ponadto również wskazują na wewnętrzne procedury funkcjonujące w spółce, a które podane zostały w cytowanym piśmie z dnia 14 listopada 2007 r.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że wydanie przez organy podatkowe decyzji w oparciu o domniemanie, a nie konkretne dowody, z których wynikałby termin otrzymania faktury przez F. H. "B." R. B., P. R. sp. j. w L., dokonane zostało z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej, co stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia przedwczesne jest rozpoznawanie zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI