Orzeczenie · 2025-09-17

I FSK 85/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-09-17
NSApodatkoweWysokawsa
VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówstawka 0%należyta starannośćdowody dostarczeniaprzedawnieniepostępowanie karne skarbowekontrahenci zagraniczniprawo unijne

Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania stawki 0% VAT na wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (warzyw) na rzecz węgierskich kontrahentów (firm B. i C.) przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ uznał, że kontrahenci nie byli rzeczywistymi odbiorcami towaru, a dokumentacja nie potwierdzała dostarczenia towarów, co skutkowało zakwestionowaniem stawki 0% i opodatkowaniem dostawy stawką krajową. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 42 ust. 1 ustawy o VAT oraz dyrektywy 2006/112/WE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez NSA, ponownie rozpoznał sprawę. Sąd uznał, że podatnik przedstawił wystarczające dowody na wywóz i dostarczenie towarów, takie jak wyciągi bankowe potwierdzające płatności od węgierskich kontrahentów, numery EKAER dla każdej dostawy oraz faktury spedycyjne. Sąd podkreślił, że organy nie kwestionowały samego faktu wywozu towarów z Polski na Węgry, a jedynie poprawność dokumentacji i rzekomą nierzetelność kontrahentów. Sąd uznał, że posiadanie ważnych numerów VAT UE przez kontrahentów, długoletnia współpraca i płatności dokonywane przelewami bankowymi świadczą o przejrzystości transakcji. Dodatkowo, sąd uznał zarzut przedawnienia za bezzasadny, stwierdzając, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie znaczenia formalnej dokumentacji dla zastosowania stawki 0% VAT w WDT, interpretacja pojęcia należytej staranności kupieckiej oraz zasady dotyczące instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w kontekście przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i dowodowych, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych dowodów przedstawionych przez podatnika.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik zachował prawo do zastosowania stawki 0% VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, pomimo wątpliwości co do rzeczywistej działalności kontrahentów i odbioru towaru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik wykazał dowody na wywóz i dostarczenie towarów, które formalnie odpowiadają wymogom ustawy, a wątpliwości co do kontrahentów nie wykluczają zastosowania stawki 0% przy odpowiedniej dokumentacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatnik przedstawił wystarczające dowody (płatności, numery EKAER, faktury spedycyjne), które potwierdzają wywóz i dostarczenie towarów, a organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że kontrahenci nie byli rzeczywistymi odbiorcami lub że podatnik nie dochował należytej staranności.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny i miało na celu jedynie przedłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego; jego późne wszczęcie było uzasadnione zasadą legalizmu, a zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na wolę realizacji celów tego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd analizując chronologię działań, w tym przedstawienie zarzutów, zawieszenie i umorzenie dochodzenia, uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Wskazano na zasadę legalizmu oraz na fakt, że materiał dowodowy był systematycznie uzupełniany.

Czy w przypadku wątpliwości co do kontrahenta, podatnik dochował należytej staranności kupieckiej przy weryfikacji jego statusu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w okolicznościach sprawy, posiadanie ważnych numerów VAT UE przez kontrahentów, długoletnia współpraca, płatności przelewami oraz posiadanie numerów EKAER dla transportów świadczą o dochowaniu należytej staranności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie ważnych numerów VAT UE, płatności przelewami, numery EKAER oraz długoletnia współpraca z kontrahentami, nawet jeśli ich status uległ zmianie, świadczą o dochowaniu należytej staranności, zwłaszcza gdy nie było wcześniejszych zastrzeżeń co do rzetelności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi.

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Warunkiem zastosowania stawki 0% jest posiadanie dowodów na wywóz i dostarczenie towarów do nabywcy w innym państwie członkowskim.

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa 5-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przykładowe dowody potwierdzające wywóz i dostarczenie towarów, takie jak dokumenty przewozowe.

u.p.t.u. art. 42 § 11

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pozwala na uzupełnienie dokumentacji innymi dowodami, wskazując na otwarty katalog dowodów.

o.p. art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa przypadki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w tym wszczęcie postępowania karnego skarbowego.

o.p. art. 70 § c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik przedstawił wystarczające dowody na wywóz i dostarczenie towarów, spełniając wymogi formalne dla stawki 0% VAT. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego i nie służyło jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia. • Podatnik dochował należytej staranności kupieckiej, co potwierdzają posiadane przez kontrahentów numery VAT UE, płatności przelewami i numery EKAER.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie uznały, że kontrahenci nie byli rzeczywistymi odbiorcami towaru i nie było podstaw do zastosowania stawki 0% VAT. • Organy podatkowe błędnie oceniły brak należytej staranności kupieckiej po stronie podatnika.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • tzw. instrumentalne wszczęcie postępowania karnego lub karnego skarbowego nie wywołuje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia • dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie jest konieczne wszczęcie postępowania karnoskarbowego ad personam. • Podatnik udokumentował sporne transakcje wewnątrzwspólnotowe w sposób przynajmniej formalnie odpowiadający wymogom opisanym w art.42 ust.1 pkt.1-3, art.42 ust.3 i art.42 ust. 11 ustawy o VAT.

Skład orzekający

Cezary Koziński

przewodniczący

Bożena Kasprzak

członek

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia formalnej dokumentacji dla zastosowania stawki 0% VAT w WDT, interpretacja pojęcia należytej staranności kupieckiej oraz zasady dotyczące instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w kontekście przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i dowodowych, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych dowodów przedstawionych przez podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w VAT: dowodów na WDT i przedawnienia, z elementem postępowania karnego skarbowego. Interpretacja należytej staranności i dowodów jest istotna dla wielu podatników.

VAT: Jak udowodnić wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, gdy kontrahent budzi wątpliwości?

Dane finansowe

WPS: 1 443 796,03 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst