I FSK 84/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-19
NSApodatkoweŚredniansa
VATsprzedaż złomutowar używanyzwolnienie z VATpodatek od czynności cywilnoprawnychczęstotliwość sprzedażyinterpretacja przepisów

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania VAT sprzedaży złomu, uznając, że sprzedaż była częstotliwa i nie spełniała warunków zwolnienia dla towarów używanych.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży złomu przez osobę fizyczną. Skarżący twierdził, że sprzedaż powinna być zwolniona jako sprzedaż towarów używanych lub opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sprzedaż złomu miała charakter częstotliwy, a okres jego posiadania nie spełniał wymogu sześciu miesięcy do zastosowania zwolnienia dla towarów używanych. Sąd podkreślił również, że podatek VAT i podatek od czynności cywilnoprawnych to odrębne zobowiązania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stanisława K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczące podatku od towarów i usług za okres od lutego do sierpnia 2001 r. Organy podatkowe uznały, że skarżący, sprzedając złom w sposób częstotliwy, działał jako podatnik VAT, a sprzedaż nie podlegała zwolnieniu dla towarów używanych, ponieważ okres posiadania złomu nie przekroczył sześciu miesięcy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących towarów używanych oraz podwójne opodatkowanie (VAT i PCC). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia prawa procesowego były nieuzasadnione, ponieważ skarżący błędnie powołał się na przepisy Ordynacji podatkowej zamiast Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W kwestii prawa materialnego, NSA potwierdził, że sprzedaż złomu miała charakter częstotliwy, co czyniło skarżącego podatnikiem VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Podkreślono, że sprzedaż towarów używanych jest zwolniona tylko wtedy, gdy okres ich używania przez sprzedawcę wynosi co najmniej sześć miesięcy, co w tej sprawie nie miało miejsca. Sąd odrzucił również argument o podwójnym opodatkowaniu, wskazując, że VAT i PCC to odrębne daniny publiczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż złomu w okolicznościach wskazujących na zamiar jej wykonywania w sposób częstotliwy podlega opodatkowaniu VAT, nawet jeśli została wykonana jednorazowo lub rzecz została w tym celu nabyta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ilość sprzedawanego złomu i częstotliwość transakcji wskazują na zamiar wykonywania sprzedaży w sposób częstotliwy, co czyni sprzedawcę podatnikiem VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, niezależnie od tego, czy sprzedaż jest związana z działalnością gospodarczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u.

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50).

u.p.c.c.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959).

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 4 § pkt 7 lit. b

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.c.c. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.t.u. art. 27 § ust. 8 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 10 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 13a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § par. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 128

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § par. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 199

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § par. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § par. 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż złomu miała charakter częstotliwy, co czyniło skarżącego podatnikiem VAT. Okres posiadania złomu przez skarżącego nie spełniał wymogu sześciu miesięcy do zastosowania zwolnienia dla towarów używanych. Uiszczenie podatku od czynności cywilnoprawnych przez nabywcę nie wyklucza obowiązku zapłaty VAT.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż złomu powinna być zwolniona z VAT jako sprzedaż towaru używanego. Podwójne opodatkowanie tej samej czynności (VAT i PCC). Naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Podatnik, nabywając rzecz jako używaną przez okres ponad sześć miesięcy, a następnie dokonując jej sprzedaży po upływie np. dwóch miesięcy, musi tę sprzedaż opodatkować, gdyż nie upłynął jeszcze ustawowy termin sześciu miesięcy. Nie znajduje podstawy prawnej w przepisach prawa pogląd, jakoby uiszczenie opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej sprzedaży towaru miałoby wykluczać obowiązek w podatku VAT, powstający wskutek sprzedaży tegoż towaru.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Juliusz Antosik

przewodniczący

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT sprzedaży towarów nabytych w celu odsprzedaży, definicji towaru używanego oraz odrębności VAT i PCC."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 2001-2003 i specyficznej sytuacji sprzedaży złomu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po zmianach w przepisach VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT i odróżnienia go od PCC, a także interpretacji pojęcia 'towaru używanego', co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych prowadzących sprzedaż.

VAT czy PCC? Kiedy sprzedaż złomu podlega opodatkowaniu i czy można mówić o 'towarze używanym'?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 84/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /sprawozdawca/
Juliusz Antosik /przewodniczący/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1936/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-09-14
I SA/Łd 1935/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-09-14
I SA/Łd 1938/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-09-14
I SA/Łd 1939/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-09-14
I SA/Łd 1940/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-09-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 7 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2000 nr 86 poz 959
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Tezy
1. Podatnik, nabywając rzecz jako używaną przez okres ponad sześć miesięcy, a następnie dokonując jej sprzedaży po upływie np. dwóch miesięcy, musi tę sprzedaż opodatkować, gdyż nie upłynął jeszcze ustawowy termin sześciu miesięcy.
2. Nie znajduje podstawy prawnej w przepisach prawa pogląd, jakoby uiszczenie opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej sprzedaży towaru miałoby wykluczać obowiązek w podatku VAT, powstający wskutek sprzedaży tegoż towaru.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Juliusz Antosik, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.), Protokolant Jan Jaworski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. skargi kasacyjnej Stanisława K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 września 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 1935-1940/03 w sprawie ze skargi Stanisława K. na sześć decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 21 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2001 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Stanisława K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 1.800 /słownie: jeden tysiąc osiemset/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sygn. akt FSK 84 /05
UZASANIEDNIE
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2004 r., I SA/Łd 1935-1940/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Stanisława K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 21 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2001 r.
Jak wynika z akt sprawy, że Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zaskarżone odwołaniem decyzje podzielając zawarte w nich ustalenia i wnioski. Stwierdziła, że Stanisław K. począwszy od lutego 2001 r. dokonywał we własnym imieniu i na własny rachunek czynności sprzedaży złomu w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Działania podatnika polegające na zbieraniu złomu porzuconego lub od znajomych oraz sprzedawanie go w okresie czasu kilku miesięcy od lutego do sierpnia 2001 r. wskazują, że podatnik działał w sposób planowy, zamierzony, dokonywał sprzedaży złomu wielokrotnie, nabywał złom w celu dalszej odsprzedaży. Zdaniem Izby organ I instancji nie naruszył art. 14 ust. 6 lub 7 ustawy o VAT, bowiem przed lutym 2001 r. podatnik nie wykonywał czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a przed dokonaniem pierwszej takiej czynności nie złożył oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku. Dlatego opodatkowaniu podlegał obrót poczynając od pierwszej transakcji sprzedaży. Podstawą określenia zobowiązania podatkowego w tych sprawach jest art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT. Mimo, że organ I instancji nie powołał się na ten przepis, to kwoty zobowiązań zostały wyliczone prawidłowo, a ich określenie nastąpiło na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o VAT, co nie jest sprzeczne z art. 27 ust. 8 pkt 2 tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego nie jest też błędem powołanie się w zaskarżonej decyzji na art. 13a ust. 1 ustawy o VAT. Wobec powyższego od dnia 1 września 2003 r. organem właściwym w sprawie wszelkich decyzji w przedmiocie zobowiązań w podatku VAT, także za okresy wcześniejsze, jest naczelnik urzędu skarbowego.
Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje wcześniej zajęte stanowisko.
2. Rozpoznając wniesioną skargę Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona bowiem organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w niej przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu dającym podstawę do uchylenia decyzji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd zaznaczył, że podstawą prawidłowego zastosowania przepisów podatkowych jest wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych aspektów sprawy i ustalenie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistością. Podkreślono, że wbrew podniesionym zarzutom istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione w stopniu dostatecznym. Wskazano, że podstawą do ustaleń faktycznych były wyjaśnienia samego podatnika złożone do protokołu kontroli oraz dokumentacja księgowa Spółki "D.". Nie jest przedmiotem sporu, iż skarżący w ustalonych przez organ podatkowy okresach sprzedawał tej spółce złom, jak też ilość zawartych transakcji i wartość obrotu z nich wynikająca. Zdaniem Sądu I instancji w decyzjach prawidłowo wskazano, iż podstawą opodatkowania wykonywanych przez podatnika czynności są art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Skarżący niewątpliwie dokonywał sprzedaży towarów, a okoliczności, w jakich się to odbywało analizowane przez organy podatkowe uprawniały do wniosku, że nie była to czynność jednorazowa, lecz podatnik działał z zamiarem ich wielokrotnego powtarzania i faktycznie czynności te powtarzał. Także niekwestionowana łączna wartość obrotu wskazuje na znaczny zakres działalności. Dla możliwości opodatkowania skarżącego podatkiem VAT w zakresie czynności obrotu złomem nie ma znaczenia fakt nie zgłoszenia przez niego prowadzenia działalności gospodarczej w tym względzie, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega między innymi sprzedaż towarów niezależnie od tego czy jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Z przepisu tego nie wynika też, aby miał on zastosowanie tylko do sprzedaży takich towarów, które sprzedający uprzednio nabył jedynie w tym celu. Ważne jest natomiast, aby była to sprzedaż towarów przez podmiot mający siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium RP wykonywana we własnym imieniu i na własny rachunek w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania sprzedaży w sposób częstotliwy.
Podkreślono również, że w sprawie tej nie znajduje zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Sprzedawany przez skarżącego złom nie mógł być traktowany jako towar przez niego używany. Skarżący nawet nie określił na czym miałoby polegać używanie przez niego złomu. Zwolnienie dotyczy sytuacji polegających na używaniu towaru, a nie tylko jego posiadaniu. W związku z tym przesłuchiwanie Jana Kępy lub sąsiadów skarżącego na okoliczność daty wejścia przez skarżącego w posiadanie złomu było, w ocenie Sądu, bezcelowe.
Zdaniem Sądu bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 212 Ordynacji podatkowej, a jego sformułowanie tego zarzutu jest nieporozumieniem. Organy podatkowe były oczywiście związane wydanymi przez siebie decyzjami podatkowymi w podatku VAT od chwili ich doręczenia podatnikowi i w związku z tym nie zmieniały ich treści ani formy. Możliwe też było wydanie przedmiotowych decyzji mimo wcześniejszego wymierzenia i pobrania od kontrahenta skarżącego podatku od czynności cywilnoprawnych, bowiem z żadnego przepisu ustawy o VAT zakaz taki nie wynika. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał podstawę prawną obliczenia podatku i podstawę zastosowania stawki podatkowej.
3. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił:
1/. Naruszenie przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/,
2/. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w związku z rozszerzającą interpretacją:
- art. 4 pkt 7 lit. "b" związku z nie uznaniem spełnienia warunków na podstawie których, za towar używany uznaję się pozostałe towary, których okres używania przez podatnika dokonującego ich sprzedaży, wyniósł co najmniej pół roku,
- art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z interpretacją definicji wykonywania sprzedaży rzeczy używanych w sposób częstotliwy,
- art. 7 ust. 1 pkt 5 - w związku z nie uznaniem spełnienia warunków na podstawie, których zwalnia się od podatku sprzedaż towarów używanych pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
3/ Naruszenie przepisów postępowania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, tj. w szczególności:
- art. 120 - zasady praworządności,
- art. 121 - zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
- art. 122 - zasady dochodzenia prawdy obiektywnej,
- art. 123 par. 1 - zasady zapewnienia stronie czynnego udziału,
- art. 124 - zasady przekonywania,
- art. 128 - zasady trwałości decyzji administracyjnych poprzez podwójne opodatkowanie tych samych czynności: podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86 poz. 959 ze zm./ oraz podatkiem od towarów i usług na podstawie ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.
- art. 180 - zasady zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jak również wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności,
- art. 187 par. 1 - zasady zupełności postępowania dowodowego, które to naruszenia miały zasadniczy wpływ na wynik sprawy,
- 199 - zasady ponowienia przesłuchania Stanisława K. w charakterze strony, po wszczęciu postępowania podatkowego, w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności,
- art. 210 par. 1 - zasady prawidłowej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji,
- art. 210 par. 4 - zasady pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący w sposób obszerny przedstawił stan faktyczny sprawy jak również stanowisko zajęte przez organy podatkowe. Skarżący podkreślił, że organy poza skupieniem się na udowodnieniu Stanisława K. jako stronie wykonywaniu czynności w sposób częstotliwy nie używaniu towaru, a tylko jego posiadaniu, pominęły najważniejsze okoliczności, tj. wyjaśnienie źródła pochodzenia złomu, nie odliczenie podatku naliczonego od rzeczy ruchomych z których powstał złom, nie potraktowanie Stanisława K. jako strony, pominięcie wniosku o przesłuchanie świadków między innymi sąsiadów Stanisława K.
W zakresie zwolnienia dotyczącego towarów używanych w świetle ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług strona skarżąca podniosła, że warunkiem uprawniającym do zastosowania zwolnienia przedmiotowego było istnienie takiej sytuacji, kiedy towarom innym niż budynki, budowle lub ich części przysługiwał status "towarów używanych" w rozumieniu ustawy o VAT, jeżeli podatnik, który dokonał ich sprzedaży, uprzednio używał je co najmniej przez pół roku. Przepis ten dotyczył rzeczy ruchomych, w związku z czym prawo do korzystania ze zwolnienia przedmiotowego zostało uzależnione od spełnienia innego warunku niż w przypadku nieruchomości budynkowych. Drugim warunkiem uprawniającym do zastosowania zwolnienia przedmiotowego było istnienie takiej sytuacji, w której sprzedawcy nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w momencie zakupu towarów sprzedawanych jako towary używane. Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w momencie zakupu towarów mogła wynikać między innymi z powodu nabycia towarów przed dniem 5 lipca 1993 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o podatku od towarów i usług.
Źródłem pochodzenia sprzedanego złomu w większości był jego odzysk z różnych ruchomych rzeczy. Zatem do dokonanej transakcji sprzedaży złomu, należało w ocenie skarżącego, zastosować zwolnienie z podatku od towarów usług. Przepis art. 4 pkt 7 ustawy, zwalniający podatnika od obowiązku zapłaty podatku, stanowi, że towarami używanymi są w rozumieniu ustawy:
- gdy okres ich używania wyniósł co najmniej pół roku,
- w przypadku budynków i budowli co najmniej 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę.
Podniesiono, że na tle tego przepisu wątpliwości budzi pojęcie "używania" zastosowane do towaru używanego przez okres co najmniej pół roku, tzn. czy chodzi tu o władztwo faktyczne /bezpośrednie i fizyczne władztwo nad rzeczą/, czy też w pojęciu tym mieści się również korzystanie z rzeczy w szerszym znaczeniu np. sensie prawnym. Podniesiono, że ustawodawca chcąc, żeby pojęcie "używania" rozciągało się na korzystanie z rzeczy w sensie prawnym - uczynił to w ustawie jednoznacznie, to jest w art. 7 ust. 1 pkt 5, w części końcowej w stosunku do nieruchomości.
Zaznaczono, że obowiązkiem organu podatkowego - wynikającym z art. 122, art. 187 par. 1 oraz art. 199 Ordynacji podatkowej - było przesłuchać osoby, między innymi w celu zweryfikowania zeznań Strony i świadka, jak również w celu ustalenia źródła pochodzenia złomu i potwierdzenia lub wyeliminowania używania w ramach korzystania z rzeczy przez okres przynajmniej pół roku. Zdaniem, skarżącego organ Podatkowy nie zebrał żadnego materiału w tym zakresie, a przesłuchania Strony i świadków, mogłoby okazać się pomocne w określeniu czasu używania rzeczy ruchomych, z których uzyskano złom i w tym celu organy podatkowe powinny również zwrócić się o wskazanie źródła jego pochodzenia przede wszystkim do strony, a także rozważyć uzupełnienie w tym zakresie o zeznania wskazanego świadka i przeprowadzenie ewentualnie innych czynności.
Skarżący w kolejnym zarzucie odniósł się do kwestii wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług. Zaznaczono, że umowy sprzedaży podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a w przypadku gdy płatnikami są nabywcy rzeczy przeznaczonych do dalszego przerobu lub odsprzedaży - z chwilą wypłacenia należności, co wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86 poz. 959 ze zm./. Nabywca rzeczy do przerobu lub odsprzedaży jest więc równocześnie płatnikiem zobowiązanym do pobrania i wpłacenia podatku na rachunek urzędu skarbowego właściwego na siedzibę płatnika - art. 10 ust. 3a ww. ustawy. Płatnik jest zobowiązany uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnych lub wypłacenie należności od uprzedniego zapłacenia tego podatku, stosownie do art. 10 ust. 3 tej ustawy. Podkreślono, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad pobory podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 108 poz. 1153 ze zm./ nabywca rzeczy ruchomych przeznaczonych do przerobu lub sprzedaży jako płatnik pobiera gotówką lub bezgotówkowo - przy wpłacie za nabyte rzeczy i przekazuje go w terminie 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrał podatek - par. 4 ust. 1 pkt 5. Jest ponadto zobligowany zamieszczać na dokumentach stwierdzających dokonanie czynności cywilnoprawnej adnotację o pobraniu podatku, ze wskazaniem kwoty podatku i pozycji rejestru, pod którą została wpisana - par. 6 ust. 2 ww. rozporządzenia
do niniejszej skargi. Przeprowadzenie przez (...) Urząd Skarbowy w C. czynności kontrolnych w zakresie uiszczania podatku od ww. czynności cywilnoprawnych przez S.C. "D.", potwierdziło prawidłowość dokonania przez tą Spółkę samowymiaru tego podatku, zatem te same czynności nie mogą być ponownie opodatkowane podatkiem od towarów i usług. W wyniku zaniedbania obowiązków wynikających z ustawy o VAT, doszło z powodu naruszenia przez organ podatkowy, obowiązku określonego w art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, tj. wymierzenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku VAT od sprzedaży złomu, pomimo, iż organ ten dysponował danymi, że S.C. "D." dokonała samoobliczenia i wpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, bowiem w lutym 2002 roku, dokonał tzw. kontroli krzyżowej transakcji pomiędzy S. K. a S.C. "D." na zlecenie (...) Urzędu Skarbowego w C. (...) Urząd Skarbowy w C., w wyniku kontroli nie stwierdził podstawy do nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od przedmiotowych transakcji.
Skarżący zaznaczył, że interpretacja przepisów ustawy o podatku VAT zmierza, aby faktycznie opodatkowane były zaistniałe zdarzenia gospodarcze objęte tym podatkiem i eliminuje podwójne opodatkowanie tych samych czynności.
W dalszej części skargi kasacyjnej skarżący, skupił się na uzasadnieniu zarzutów dotyczących procedury podatkowej tj. art. 120-122, 123 par. 1, 124, 128, 180, 187 par. 1, 199, 210 par. 1, 210 par. 4. W jego ocenie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - poprzez utrzymanie w mocy orzeczeń organów podatkowych, w których nastąpiło naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy - rażąco naruszył prawo, sanując naruszenie prawa przez organy podatkowe i z tego względu należy uznać, że ani organy podatkowe, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zebrały i nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego istotnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję:
Skarga kasacyjna z braku uzasadnionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie - postępowania administracyjnego i wydanych w nim orzeczeń. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2004 r. GSK 10/04 - Monitor Prawniczy 2004 nr 9 str. 392/.
Kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego /art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej oparł zarzuty na naruszeniu przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego. Autor skargi kasacyjnej w zarzucie dotyczącym przepisów postępowania wskazał na naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
W wyroku z dnia 1 czerwca 2004 r. GSK 73/04 /Monitor Prawniczy 2004 nr 14 str. 632/ Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi błędnie powołał się na naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, bez wskazania naruszenia przez Sąd I instancji ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. W związku z tym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia szeregu zasad postępowania podatkowego ze względu na brak odniesienia się do konkretnych naruszeń przepisów sądowoadministracyjnych nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do zarzutów opartych na naruszeniu przepisów prawa materialnego w pierwszej kolejności należy zastanowić się nad ewentualnym naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Zgodnie z tym przepisem podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1993 r. o VAT nie zawęża zatem podmiotowego zakresu opodatkowania tylko do działalności gospodarczej. Podatek od towarów i usług dotyczy wykonywania czynności wymienionych w art. 2 ustawy o VAT, przy czym nie ma żadnego znaczenia to, czy są one związane z wykonywaniem działalności gospodarczej podatnika, czy też nie /por. wyrok NSA z 16 lutego 2000 r. I SA/Lu 1256/98 /Lex nr 42906/. Biorąc pod uwagę ilość sprzedawanego złomu i jego częstotliwość organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że podatnik był w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnikiem tego podatku.
Również zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 5 i art. 4 pkt 7 lit. "b" ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie zasługuje na uwzględnienie. Pierwszy z tych przepisów zwalniał z podatku od towarów i usług sprzedaż towarów używanych, także darowizny tych towarów, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony; zwolnienie dotyczy również używanych budynków, budowli i ich części będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Definicję towarów używanych ustawodawca zawarł art. 4 pkt 7 ustawy o VAT. Przez towary używane - rozumie się przez to:
a/ budynki, budowle i ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat,
b/ pozostałe towary, których okres używania przez podatnika dokonującego ich sprzedaży wyniósł co najmniej pół roku.
W wyroku z dnia 17 grudnia 1999 r. III SA 8227/98 /Lex nr 40710/ Naczelny Sąd Wyraził pogląd, że definicja towarów używanych została zamieszczona w art. 4 pkt 7 ustawy z 1993 r. o VAT i zaliczono do nich towary, których okres używania wyniósł co najmniej pół roku. Oznacza to, że ich sprzedaż po krótszym okresie używania uniemożliwia zastosowanie tego zwolnienia. W odniesieniu do rzeczy ruchomych termin półroczny biegnie od momentu ich nabycia przez podatnika. Termin ten odnosi się do każdorazowego nabycia towaru. Oznacza to, że podatnik nabywając rzecz jako używaną przez okres ponad sześć miesięcy, a następnie dokonując jej sprzedaży po upływie np. dwóch miesięcy, musi tę sprzedaż opodatkować, gdyż nie upłynął jeszcze ustawowy termin sześciu miesięcy.
W rozpatrywanej sprawie z niepodważonego stanu faktycznego wynika, iż okres zgromadzenia a następnie sprzedaży przez podatnika złomu nie przekroczył 6 miesięcy. A zatem brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji naruszył ww. przepisy prawa materialnego.
Także powoływanie przez autora skargi kasacyjnej na fakt uiszczenia opłaty od czynności cywilnoprawnej przez nabywcę złomu nie może być uznane za skuteczny zarzut. Nie znajduje bowiem podstawy prawnej w przepisach prawa pogląd, jakoby uiszczenie opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej sprzedaży towaru miałoby wykluczać obowiązek w podatku VAT, powstający wskutek sprzedaży tegoż towaru /por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2000 r. I SA/Wr 934/97 /Lex nr 42911/.
Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną oddalono. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia treść art. 204 pkt 1 cyt. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI