Orzeczenie · 2019-05-27

I FSK 828/17

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-05-27
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonypodatek należnynieważność decyzjirażące naruszenie prawapostępowanie podatkowedowodydokumentacja podatkowaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L.L. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora UKS odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji VAT. Podatnik zarzucał rażące naruszenie prawa, w tym art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących gromadzenia dowodów (art. 122, 187 § 1 O.p.). WSA uznał, że kwestionowana decyzja nie jest obarczona wadą nieważności, ponieważ ewentualne naruszenia prawa nie miały charakteru rażącego. Podkreślono, że materiał dowodowy był wystarczający, a podatnik, mimo dwukrotnego wezwania, nie przedłożył wymaganej dokumentacji. Organ nie miał obowiązku z urzędu poszukiwać dowodów korzystnych dla podatnika. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (lakoniczne uzasadnienie) ani przepisów materialnoprawnych. Podkreślono, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajne i nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy. Brak przedstawienia przez podatnika dokumentacji VAT mimo wezwań organu uniemożliwił uwzględnienie podatku naliczonego i nie stanowił rażącego naruszenia przepisów o prawdzie obiektywnej czy gromadzeniu dowodów. NSA wskazał, że rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości i sprzeczności z prawem, a w tej sprawie podatnik sam pozbawił się możliwości uwzględnienia podatku naliczonego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście obowiązku przedstawienia dokumentacji przez podatnika w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy podatnika z organem i nieprzedstawienia dokumentów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak przedstawienia przez podatnika dokumentacji podatkowej mimo wezwań organu, skutkujący niemożnością uwzględnienia podatku naliczonego, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak przedstawienia dokumentacji przez podatnika, mimo dwukrotnego wezwania, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, gdyż podatnik sam pozbawił się możliwości uwzględnienia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajne i nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy. Brak dowodów wynika z winy podatnika, który nie współpracował z organem. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości i sprzeczności z prawem, czego w tej sytuacji nie stwierdzono.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne i ogólnikowe, naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi formalne, przedstawiając stan sprawy, zarzuty, stanowiska stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że z uzasadnienia wynikał stan faktyczny, sąd ocenił zarzuty skargi, odniósł się do stanowisk stron i wyjaśnił podstawę prawną. Kontrola instancyjna była możliwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną L.L. od wyroku WSA w Gdańsku.

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rażące naruszenie prawa jako przesłanka nieważności decyzji wymaga oczywistości naruszenia i wywołania skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Brak przedstawienia dokumentacji przez podatnika nie jest rażącym naruszeniem.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Kwota podatku naliczonego wynika z faktur otrzymanych przez podatnika.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia może stanowić podstawę zarzutu kasacyjnego.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej - organ obowiązany jest podejmować niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ obowiązany jest przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego z urzędu.

O.p. art. 285a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący kontroli podatkowej, który nie miał zastosowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez przyjęcie, że nie nastąpiło rażące naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. • Naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez przyjęcie, że nie nastąpiło rażące naruszenie art. 180, art. 285a § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 122 O.p. w toku postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, toczy się bowiem w ramach przesłanek określonych w art. 247 § 1 O.p. i nie może prowadzić do ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty oraz badania na nowo zarzutów strony. • Dla zaistnienia wady nieważności musiałaby ona tkwić w samej decyzji, wynikać z zestawienia jej z danym przepisem prawa. • Podatek od towarów i usług jest podatkiem fakturowym. • W razie wszczęcia postępowania podatkowego w celu sprawdzenia prawidłowości danych wynikających ze złożonej przez podatnika deklaracji podatkowej podatnik powinien umożliwić organowi sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w deklaracji, w tym także zasadności i prawidłowości odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów i usług. • Nieprzedstawienie na żądanie organu dokumentacji, w tym faktur potwierdzających nabycie towarów i usług, z których wynika podatek naliczony skutkuje tym, że organ nie ma możliwości i podstaw prawnych do uwzględnienia w rozliczeniu podatnika podatku naliczonego. • O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia. • Za rażące naruszenie prawa można więc uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych w stopniu powodującym istotne ograniczenia uprawnień strony w postępowaniu, jednak z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania. […]

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Maria Dożynkiewicz

sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście obowiązku przedstawienia dokumentacji przez podatnika w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy podatnika z organem i nieprzedstawienia dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania podatkowego i interpretację rażącego naruszenia prawa, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych.

Podatnik nie dostarczył dokumentów i dziwi się, że nie dostał zwrotu VAT? NSA wyjaśnia, co to jest 'rażące naruszenie prawa'.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst