I FSK 822/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-20
NSApodatkoweWysokansa
podatek od towarów i usługVATJPK_FAsamofakturowanieinterpretacja podatkowaOrdynacja podatkowaodpowiedzialność karna skarbowaprawo materialneNSA

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie organu interpretacyjnego, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji obowiązku składania JPK_FA była niezasadna.

Spółka złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą obowiązku wykazywania faktur w strukturze JPK_FA w ramach mechanizmu samofakturowania. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że kwestia ta nie dotyczy materialnego prawa podatkowego i nie podlega ochronie interpretacji. WSA podtrzymał to stanowisko. NSA uchylił wyrok WSA i postanowienie organu, stwierdzając, że obowiązek składania JPK_FA jest przepisem materialnego prawa podatkowego, a interpretacja w tym zakresie pełni funkcję gwarancyjną, również w kontekście odpowiedzialności karnej skarbowej.

Spółka N. S.A. wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie obowiązku wykazywania faktur wystawianych w ramach mechanizmu samofakturowania w strukturze JPK_FA. Spółka argumentowała, że nie jest sprzedawcą w tych transakcjach, a jedynie dokonuje czynności technicznej, w związku z czym nie powinna być zobowiązana do wykazywania tych faktur w JPK_FA. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że kwestia ta dotyczy przepisów proceduralnych, a nie materialnego prawa podatkowego, co wyklucza zastosowanie ochrony wynikającej z interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu interpretacyjnego. Sąd uznał, że obowiązek składania JPK_FA, wynikający z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT i art. 82 § 1b Ordynacji podatkowej, ma charakter materialnoprawny. W związku z tym, interpretacja w tym zakresie mogłaby pełnić funkcję gwarancyjną, chroniąc podatnika również przed odpowiedzialnością karną skarbową w przypadku naruszenia tego obowiązku. NSA stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania była niezasadna, a sprawa została dostatecznie wyjaśniona, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania była niezasadna.

Uzasadnienie

Obowiązek składania JPK_FA, wynikający z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT i art. 82 § 1b Ordynacji podatkowej, ma charakter materialnoprawny. Interpretacja w tym zakresie pełni funkcję gwarancyjną, chroniąc podatnika również przed odpowiedzialnością karną skarbową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

O.p. art. 82 § 1b

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193a § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193a § 2

Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 109 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 14b § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14k § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 106d

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.k.s. art. 80 § 1

Kodeks karny skarbowy

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek składania JPK_FA ma charakter materialnoprawny. Interpretacja indywidualna w zakresie obowiązku składania JPK_FA pełni funkcję gwarancyjną, również w kontekście odpowiedzialności karnej skarbowej. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji była niezasadna.

Odrzucone argumenty

Kwestia obowiązku wykazywania faktur w JPK_FA w ramach samofakturowania nie dotyczy materialnego prawa podatkowego i nie podlega ochronie interpretacji. Interpretacja w tym zakresie nie pełni funkcji gwarancyjnej.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek składania JPK_FA jest przepisem materialnego prawa podatkowego interpretacja w tym zakresie pełni funkcję gwarancyjną nie ma racji sąd pierwszej instancji i Dyrektor KIS twierdząc, że interpretacja, o której wydanie skarżąca wnosiła nie spełniłaby żadnej funkcji gwarancyjnej.

Skład orzekający

Sylwester Golec

przewodniczący sprawozdawca

Marek Olejnik

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku składania JPK_FA jako przepisu materialnego prawa podatkowego i funkcji gwarancyjnej interpretacji indywidualnej w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samofakturowania i obowiązku JPK_FA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego obowiązku sprawozdawczego (JPK_FA) i możliwości uzyskania ochrony prawnej poprzez interpretację indywidualną, co jest istotne dla wielu podatników.

JPK_FA i samofakturowanie: NSA wyjaśnia, kiedy interpretacja chroni przed karą skarbową.

Dane finansowe

WPS: 1054 PLN

Sektor

IT/technologie

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 822/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Mączyński
Marek Olejnik
Sylwester Golec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Po 669/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-12-09
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz postanowienie organu II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 14b § 1, art. 14k § 3, art. 82 § 1b, art. 193a § 1 i § 2, art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 106
art. 109 ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant asystent sędziego Łukasz Trzpiot, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Po 669/20 w sprawie ze skargi N. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 sierpnia 2020 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.175.2020.2.AKR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 sierpnia 2020 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.175.2020.2.AKR, 3) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz N. S.A. z siedzibą w P. kwotę 1.054 (słownie: tysiąc pięćdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt i SA/Po 669/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę N. S.A. w P. (skarżąca spółka) na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dyrektor KIS) z dnia 12 sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego (wyrok z uzasadnieniem dostępny jest w internetowej bazie orzeczeń CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
1.2. W wyroku sąd przedstawił następujące okoliczności:
Skarżąca spółka wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług oraz Ordynacji podatkowej w zakresie ustalenia, czy spółka będzie zobowiązana do wykazywania w strukturze JPK_FA faktur wystawianych w imieniu i na rzecz podwykonawców.
Przedstawiając zdarzenie przyszłe spółka wskazała, że jest polskim rezydentem podatkowym, działającym w branży programistycznej. Jest czynnym podatnikiem VAT, który specjalizuje się w tworzeniu oprogramowania. Spółka korzysta z usług podwykonawców. Obecnie podwykonawcy oraz podwykonawcy zagraniczni za świadczone usługi wystawiają faktury na rzecz spółki. Spółka w celu usprawnienia współpracy z tymi podmiotami jest w trakcie wprowadzania systemu tzw. samofakturowania, czyli możliwości wystawiania faktur VAT, faktur zaliczkowych, faktur korygujących i duplikatów faktur w imieniu i na rzecz podwykonawców przez spółkę, zgodnie z art. 106d ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.; dalej: ustawa o VAT). Spółka zamierza wprowadzić odpowiednią procedurę zatwierdzania poszczególnych faktur. W ramach procedury podwykonawcy akceptować będą wystawione przez spółkę faktury w ustalony w procedurze sposób. Spółka otrzymała pozytywną interpretację indywidualną w zakresie możliwości stosowania samofakturowania.
W związku z tak opisanym stanem faktycznym skarżąca zapytała, czy w przedstawionej sytuacji będzie zobowiązana do wykazywania faktur w strukturze JPK_FA?
Zdaniem skarżącej nie będzie ona zobowiązana do wykazywania faktur w strukturze JPK_FA. Spółka zaznaczyła, że kwestię obowiązku przekazywania JPK_FA reguluje art. 193a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) dalej powoływanej jako O.p. Podkreśliła, że w strukturze logicznej JPK_FA wykazuje się wyłącznie faktury sprzedaży. Oznacza to, że to podatnik powinien być podmiotem składającym JPK_FA. Biorąc zaś pod uwagę, że w JPK_FA wykazywana jest wyłącznie sprzedaż, to przez podatnika należy rozumieć sprzedawcę (nawet w przypadku gdy faktura jest wystawiana przez inny podmiot w ramach mechanizmu samofakturowania). Nabywca nie jest podmiotem właściwym do składania JPK_FA z uwagi na fakt, że nie jest sprzedawcą (pomimo tego że jest faktycznym wystawcą faktury) - transakcja stanowi dla niego nabycie, nie zaś sprzedaż. Samofakturowanie jest jedynie czynnością techniczną i nie wpływa na zmianę statusu nabywcy. W ocenie spółki, z uwagi na fakt, że nie jest ona sprzedawcą lecz dokonuje jedynie czynności technicznej w postaci wystawienia faktur, nie będzie ona zobowiązana do wykazywania faktur w strukturze JPK_FA. Spółka może w ramach dobrych relacji z kontrahentami przekazać im plik odpowiadający strukturze JPK_FA na potrzeby ewentualnej kontroli u podwykonawców, nie jest to jednak jej obowiązek. Jednocześnie spółka, powołując się na art. 14b § 1O.p., wskazała że wydanie wnioskowanej interpretacji będzie wywierać wpływ na jej sytuację prawnopodatkową.
1.3. Organ wydał postanowienie z 16 lipca 2020 r., którym na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Dyrektor KIS wskazał, że zakres informacji podlegających przekazaniu ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formacie jednolitego pliku kontrolnego dotyczy w istocie kompetencji proceduralnych organu podatkowego w zakresie kontroli lub czynności sprawdzających. W tym też zakresie nie mogą mieć zastosowania skutki ochronne przewidziane w przepisach regulujących instytucję interpretacji indywidualnej, ponieważ ochrona wynikająca z zastosowania się do interpretacji dotyczy generalnie skutków podatkowych (materialnych). Tym samym, mając na uwadze art. 14k § 1 O.p. nie można, zdaniem organu, zasadnie mówić o możliwości zastosowania się podatnika do przepisów regulujących postępowanie kontrolne organu podatkowego oraz regulujących kwestie techniczne związane z przekazywaniem ewidencji do organu podatkowego. Natomiast w przepisach art. 14k § 3, art. 14l, art. 14m § 2, § 3 i § 4, art. 14n i art. 14p O.p., stanowiących wyjaśnienie i wykonanie zasady "nieszkodzenia" w związku z zastosowaniem się do interpretacji, określone zostały skutki ochronne w zakresie materialnego prawa podatkowego. Gdyby została wydana interpretacja, o którą wniosła skarżąca spółka, to byłaby ona pozbawiona funkcji ochronnej i gwarancyjnej przewidzianej w ww. przepisach, gdyż nie odnosiłaby się do powstania jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego u wnioskodawcy.
Skarżąca spółka wiosła zażalenia na powołane postanowienie. Postanowieniem z 12 sierpnia 2020 r. organ utrzymał w mocy to postanowienie.
1.4. Skarżąca spółka wniosła skargę na postanowienie z 12 sierpnia 2020 r. zarzucając naruszenie :
- art. 14b § 1, art. 3 i art. 165a O.p. w zw. z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, art. 82 § 1b i art. 193a O.p. przez utrzymanie w mocy postanowienia z 16 lipca 2020 r. i uznanie, że przedmiotem zapytania nie są przepisy prawa a interpretacja nie pełniłaby funkcji ochronnej;
- art. 14k § 3 O.p. w zw. z art. 80 § 1 k.k.s. przez nieuwzględnienie, że interpretacja pełniłaby funkcję ochronną w sprawie, która może skutkować odpowiedzialnością karną skarbową;
- art. 14h w zw. z art. 120 oraz art. 121 § 1O.p., polegające na prowadzeniu postępowania z naruszeniem zasady stanowiącej o prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych przez nieuwzględnienie stanowiska sądów administracyjnych, wydanie rozstrzygnięcia w sposób odmienny niż w przypadku innych podmiotów w tożsamej sytuacji prawnopodatkowej i odmowę wszczęcia postępowania w zakresie pytania zadanego we wniosku oraz usiłowanie uchylenia się od ustawowego obowiązku wydania interpretacji.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
1.5. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt i SA/Po 669/20 stwierdził, że przedmiotem pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego mogą być przepisy prawa podatkowego, o których mowa w art. 3 pkt 2 O.p. Zdaniem sądu przedmiotem oceny prawnej w formie interpretacji indywidualnych mogą być tylko takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, a więc które dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu ( wyrok WSA w Łodzi z 16 stycznia 2014 r., III SA/Łd 924/13; publ. CBOSA). Z przepisów art. 14k § 1 i § 3, art. 14l, art. 14m, art. 14n i art. 14p O.p. wynika zasada nieszkodzenia, która nie ma zastosowania do przepisów prawa procesowego. Sąd podkreślił, że w literaturze prezentowany jest pogląd, że zastosowanie się do indywidualnej interpretacji prawa podatkowego wywołuje skutek ochronny wyłącznie w zakresie materialnego prawa podatkowego (por. Jacek Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2013 r., s. 57). Gdyby przedmiotem interpretacji urzędowych mogły być także przepisy procesowe ustawodawca przewidziałby odpowiadającą im sferę ochrony prawnej. Ewentualne zastosowanie się do interpretacji dotyczącej stosowania prawa regulującego procesowe działania organów podatkowych oraz procesowe działania strony postępowania podatkowego, mogłoby mieć wpływ tylko na ocenę zgodności z prawem decyzji bądź postanowienia organu podatkowego, której nie można utożsamiać z obowiązkiem zapłaty podatku i odsetek od zaległości podatkowej. (por. wyrok NSA z: 1 kwietnia 2014 r., II FSK 892/12; 16 kwietnia 2019 r., II FSK 1351/17).
Sąd stwierdził, że wskazany w art. 14b § 3 O.p. opisany przez wnioskodawcę stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) nie jest opisem sytuacji procesowej, w której sporne może być zastosowanie określonych przepisów normujących postępowanie podatkowe, a w szczególności postępowanie dowodowe. Celem postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej jest dokonanie oceny prawnej przez organ podatkowy zaprezentowanej przez wnioskodawcę własnej oceny prawnej przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub proponowanego zdarzenia przyszłego, a nie przesądzenie - przez rozstrzygnięcie - sytuacji prawnopodatkowej podatnika składającego taki wniosek (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r., II FSK 1351/17; CBOSA).
W wyroku wskazano też, że oceniając, czy dany przepis prawa podatkowego może podlegać interpretacji indywidualnej należy mieć na względzie okoliczność, że wraz z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej wnioskodawca powinien złożyć oświadczenie (warunek konieczny), że elementy stanu faktycznego nie są przedmiotem toczącego się postępowania, ani że nie rozstrzygnięto sprawy co do istoty (art. 14b § 4 O.p.). W tym kontekście istotna jest zatem zarówno możliwość zastosowania się do interpretacji indywidualnej i w efekcie funkcja ochronna w zobowiązaniu podatkowym, jak i możliwość złożenia skutecznego oświadczenia, co do warunku koniecznego, o którym mowa w art. 14b § 4O.p. Zatem, ta okoliczność także potwierdza, że przedmiotem interpretacji indywidualnej mogą być tylko przepisy prawa podatkowego, które spełniają łącznie wskazane warunki odnoszące się do zobowiązania podatkowego wnioskodawcy.
Sąd wskazał, że treść wniosku skarżącej spółki o wydanie interpretacji indywidualnej nie obejmuje konkretnego stanu faktycznego i jego odniesienia do mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, z których wnikałyby zobowiązania podatkowe wnioskodawcy. Wyrażone we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego stanowisko skarżącej zmierza do uzyskania indywidualnej interpretacji art. 82 § 1bO.p., który w zakresie informacji o przesyłanej ewidencji odwołuje się do art. 109 ust. 3 ustawy o VAT oraz w zakresie struktury logicznej i zakresu przesyłanych danych do art. 193a O.p. Przepis art. 82 § 1b O.p. ma charakter materialnoprawny, albowiem nakłada na podatnika obowiązek złożenia informacji opisanej w tym przepisie. Nie oznacza to jednak, że Dyrektor KIS jest zobowiązany do jego interpretacji w ramach wniosku o wydanie interpretacj, gdyż regulacja ta nie wywołuje żadnych konsekwencji w sferze stosunków prawnopodatkowych wnioskodawcy. Przepis ten dotyczy w istocie kompetencji proceduralnych danego organu podatkowego. Obowiązek dostarczenia informacji nie wywołuje żadnych skutków w sferze własnościowej podmiotu zobowiązanego mimo, że stanowi jeden z obowiązków publicznoprawnych. Jak wskazał NSA w orzeczeniu z 12 września 2008 r. (sygn. akt II FSK 999/08; CBOSA) przepis art. 82 O.p., chociaż zamieszczony w dziale III Ordynacji podatkowej - Zobowiązania podatkowe w istocie dotyczy postępowania podatkowego. Nie ma on charakteru materialnego, który kształtowałby prawa i obowiązki podmiotu dostarczającego przedmiotowych informacji. Ponadto okoliczność złożenia, czy też nie, informacji przewidzianych w art. 82 § 1b O.p. w żadnym stopniu nie wywołuje u strony skutków prawnych na gruncie szeroko rozumianego prawa podatkowego, tj. nie wpłynie na wysokość zobowiązań podatkowych ani moment ich powstania, na sposób oraz termin rozliczenia podatków ani na żadne inne prawa i obowiązki w sferze prawa podatkowego.
Argumentacje tę wspiera k.k.s., który penalizuje niezłożenie wymaganej informacji, ale nie przewiduje (tak jak i ustawa o VAT) sankcji w zakresie prawa podatkowego materialnego. Zaniechanie przez spółkę lub niezłożenie przez nią wymaganej informacji podatkowej może bowiem spowodować odpowiedzialność karną za przestępstwo lub za wykroczenie skarbowe na podstawie art. 80 § 1-4 k.k.s. tj. za niezłożenie informacji, a nie jej odpowiedzialność podatkową materialną.
Odnosząc się natomiast do dodatkowej sankcji, o której mowa w art. 109 ustawy o VAT sąd wskazał, że przepisy do których odnosi się spółka w skardze (art. 109 ust. 3b-3k u.p.t.u.) nie obowiązywały ani w dacie złożenia wniosku (19 maja 2020 r.), ani w dniu wydania zaskarżonego postanowienia (12 sierpnia 2020 r.) a także w dacie wydania postanowienia go poprzedzającego (16 lipca 2020 r.).
Sąd stwierdził, że mająca na uwadze powyższe wnioski należało stwierdzić, że na podstawie art. 14h O.p. organ podatkowy zasadnie zastosował dyspozycję art. 165a O.p. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
2.2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, poprzez naruszenie art. 109 ust. 3 ustawy o VAT zw. z art. 82 § Ib i art. 14b O.p. i uznanie, że przedmiotowe przepisy nie stanowią przepisów prawa materialnego.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, a w konsekwencji nieprawidłowe oddalenie skargi;
- art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie doszło do istotnych naruszeń następujących przepisów:
a) art. 14b § 1, art. 3 i art. 165a O.p. w zw. z art. 109 ust. 3 ustawy VAT, art. 82 § 1b i art. 193a O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku z 12 maja 2020 r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie pytania dotyczącego obowiązku wykazywania faktur w strukturze JPK_FA, wystawianych w ramach mechanizmu samofakturowania i uznanie, iż przedmiotem zapytania nie są przepisy prawa materialnego, zaś interpretacja nie pełniłaby funkcji ochronnej;
b) art. 14k § 3 O.p. w zw. z art. 80 § 1 k.k.s. przez nieuwzględnienie, iż interpretacja pełniłaby funkcję ochronną w sprawie, która może skutkować odpowiedzialnością karną skarbową;
c) art. 14h w zw. z art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p., polegające na prowadzeniu postępowania z naruszeniem zasady stanowiącej o prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez nieuwzględnienie stanowiska sądów administracyjnych, wydanie rozstrzygnięcia w sposób odmienny niż w przypadku innych podmiotów w tożsamej sytuacji prawno-podatkowej i odmowę wszczęcia postępowania w zakresie pytania zadanego we wniosku oraz usiłowanie uchylenia się od obowiązku ustawowego wydania interpretacji, w szczególności w sytuacji, gdy organ podatkowy wydaje interpretacje indywidualne w sprawach JPK;
- art. 151 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do oddalenia skargi.
Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go przedającego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
2.2. Organ wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w granicach wyznaczonych zarzutami i wnioskami zawartym w skardze kasacyjnej (art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.) biorąc pod uwagę z urzędu przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.) stwierdził, że skarga kasacyjna jest zasadna.
Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; publ. CBOSA).
3.2. Występujący w niniejszej sprawie problem dotyczycący zgodności z prawem odmowy wszczęcia przez Dyrektora KIS postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, a mianowicie czy organ interpretacyjny miał obowiązek merytorycznie rozpoznać wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie obowiązku sprawozdawczego dotyczącego JPK, czy był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p., był już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 2345/18; z 1 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1277/19 i z 16 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 2164/19 (wyrok dostępne w bazie CBOSA) Zapatrywania i wywody tam wyrażone w pełni podzielono w sprawie niniejszej.
3.3. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie doszło do istotnych naruszeń: art. 14b § 1, art. 3 oraz art. 165a O.p. w zw. z art. 109 ust. 3 ustawy VAT, art. 82 § 1b i art. 193a O.p.
Prawidłowe jest stanowisko skarżącej spółki odnośnie charakteru norm wynikających z art. 82 § 1b i art. 193a § 1 i § 2 O.p. oraz art. 109 ust. 3 ustawy VAT Zasadne jest stanowisko skarżącej spółki, według którego art. 109 ust. 3 ustawy o VAT stanowi o obowiązku podatnika, a zatem jest przepisem materialnego prawa podatkowego, którego wykładni i oceny zastosowania w stanie faktycznym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji domaga się skarżąca spółka. Ten obowiązek podatnika wynika wprost z prawa, nie zależy od żądania organu podatkowego. Powyższe dotyczy również obowiązków związanych z tzw. jednolitym plikiem kontrolnym (JPK_VAT), czyli zestawem informacji o zakupach i sprzedaży, który wynika z ewidencji VAT przedsiębiorcy za dany okres. Podatnik VAT winien go bowiem, co do zasady, przesłać na podstawie obowiązku wynikającego z przytoczonego powyżej art. 82 § 1b O.p. wyłącznie w wersji elektronicznej do 25 dnia miesiąca za miesiąc poprzedni, nawet jeśli podatnik rozlicza się kwartalnie. JPK_VAT posiada określony układ i format, wynikające z odesłania do brzmienia art. 193a § 2 O.p. Złożenie powyższego JPK_VAT nie jest zależne od żądania organu, wynika wprost z przepisów powszechnie obowiązującego prawa i jest obowiązkiem podatnika.
3.4. Także odwołanie się strony skarżącej do regulacji zawartych w art. 14k § 3 O.p. w zw. z art. 80 § 1 k.k.s. wskazuje na to, że strona skarżąca ma racje twierdząc, że zagadnienie, które było przedmiotem złożonego w niniejszej sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczyło obowiązków, których naruszenie mogło spowodować odpowiedzialność karną skarbową. Strona skarżąca wniosła o wydanie interpretacji dotyczącej obowiązku składania informacji JPK, który jest ustanowiony przepisami prawa podatkowego. Brak wykonania tego obowiązku mógł zostać uznany przez organy dochodzenia za czyn określony w art. 80 § 1 k.k.s., który podlega sankcji karnej określonej tym przepisem. W świetle art. 14k § 3 O.p. dysponowanie przez skarżącą spółkę pozytywną dla niej interpretacją stwierdzającą, że skarżąca spółka nie ma obowiązku składania JPK w opisanym powyżej zakresie, spełniałoby w stosunku do skarżącej spółki funkcje gwarancyjną w zakresie odpowiedzialności karnej. Zatem interpretacja, której wydania żądała skarżąca spółka, pełniłaby funkcje gwarancyjną w zakresie karnoprawnym i byłaby to gwarancja o charakterze materialnoprawnym. Oznacza to, że nie ma racji sąd pierwszej instancji i Dyrektor KIS twierdząc, że interpretacja, o której wydanie skarżąca wnosiła nie spełniłaby żadnej funkcji gwarancyjnej.
3.5. Należało więc przyznać rację skarżącej spółce, że sporne regulacje obejmują swoim zakresem obowiązki materialnoprawne nałożone z mocy prawa na podatnika. Wykonywanie tych obowiązków, wbrew twierdzeniom organu i sądu pierwszej instancji, nie dotyczy żadnego konkretnego postępowania podatkowego, ani też praw i obowiązków strony w toku tego postępowania. Wobec powyższego zaskarżonym wyrokiem niesłusznie uznano za uprawnioną odmowę wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie wskazanym we wniosku strony skarżącej.
Mając na uwadze powyższe konstatacje Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną i uznawszy, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania za obydwie instancje orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę