I FSK 815/23

I FSK 815/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita /sprawozdawca/
Artur Mudrecki /przewodniczący/
Marek Olejnik
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
I SAB/Gl 10/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-12-06
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia WSA del. Adam Nita (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Wojnarska, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.S.A. w restrukturyzacji w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Gl 10/22 w sprawie ze skargi P. S.A. w restrukturyzacji w K. na bezczynność Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. S.A. w restrukturyzacji w K. na rzecz Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Gl 10/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę P. S.A. w restrukturyzacji w K. (w dalszej części uzasadnienia określanej jako Podatnik, Spółka, Strona lub Skarżący). Przedmiotem tego pisma procesowego, inicjującego postępowanie sądowoadministracyjne była bezczynność Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. (zwanego dalej Organem podatkowym lub NUS) w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2019 r.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. 25 września 2019 r. złożono Organowi podatkowemu deklarację VAT-7 za sierpień 2019 r. Spółka wykazała w niej nadwyżkę naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym w wysokości 839.473 zł, do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni. Ustawowy termin przekazania podatku Stronie przypadał więc na 25 listopada 2019 r. Z kolei 14 listopada 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wszczął wobec Spółki kontrolę celno-skarbową. Obejmowała ona rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług, a także ustalenie zasadności zwrotu różnicy podatku w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za okres od 1 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. W związku z tym, Organ podatkowy, postanowieniem z 19 listopada 2019 r. przedłużył termin zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2019 r. do czasu przewidywanego zakończenia weryfikacji rozliczenia Podatnika, tj. do 31 marca 2020 r.
Następnie, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego wyznaczał kolejne terminy zakończenia kontroli celno – skarbowej, a NUS przedłużał terminy zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2019 r. Wreszcie, wspomniana kontrola celno – skarbowa zakończyła się wynikiem kontroli wydanym 31 grudnia 2021 r., doręczonym Stronie 6 stycznia 2022 r. W dokumencie tym przyjęto, że wysokość kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za wskazany wcześniej okres rozliczeniowy (nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) wynosi mniej niż określono w deklaracji podatkowej, bo 494.261 zł.
Podatnik nie skorygował swojej deklaracji podatkowej w terminie 14 dni od doręczenia mu wyniku kontroli. Tym samym, kontrola celno – skarbowa przekształciła się w postępowanie podatkowe. W postanowieniu z 3 lutego 2022 r. Organ podatkowy przedłużył zaś termin zwrotu nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym do czasu zakończenia postepowania podatkowego. Jak podkreślał Podatnik w skardze na bezczynność wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dniu skierowania tego pisma procesowego do Sądu I instancji nie była prowadzona żadna procedura wyjaśniająca w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. Ponadto wyartykułowano, że zwrot w kwocie 494.261 zł jest bezsporny, co wprost wynika z wyniku kontroli, datowanego na 31 grudnia 2021 r. W związku z tym, Strona wniosła zażalenie na postanowienie Organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług (z 3 lutego 2022 r.), a niezależnie od tego skierowała do Sądu I instancji skargę na bezczynność NUS.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Spółka wystąpiła o:
1) zobowiązanie NUS do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r., w wysokości 494.261 zł (kwota wskazana w wyniku kontroli) - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
2) stwierdzenie, że NUS dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie Organowi podatkowemu grzywny – na podstawie art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
4) zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania w wysokości prawem przepisanej.
Sąd I instancji oddalił skargę. W jego przekonaniu nie można mówić o bezczynności. Postępowanie podatkowe nie zostało bowiem ograniczone do kwoty zwrotu w wysokości ponad kwotę 494.261 zł. Dotyczy ono natomiast weryfikacji całości podstawy opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług.
W skardze kasacyjnej Podatnik wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
ewentualnie
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i orzeczenie o bezczynności Organu podatkowego z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny oraz zobowiązanie organu podatkowego do dokonania czynności zwrotu żądanej kwoty zwrotu podatku od towarów i usług,
3) orzeczenie o kosztach postępowania,
4) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Jednocześnie sformułowano następujące zarzuty kasacyjne:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1, § 1a i § 2 w zw. z art. 151 w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej P.p.s.a.). Zdaniem Strony nastąpiło to poprzez wadliwą kontrolę działania Organu podatkowego, wynikającą z błędnych ustaleń faktycznych Sądu I instancji i - w rezultacie - błędnej oceny prawnej okoliczności sprawy, bez powiązania z całością akt sprawy i wybiórczym podejściem do zgromadzonych w nich dowodów. Jak podkreślono, odzwierciedla to treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a popełnione uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, skutkując oddaleniem skargi bez stwierdzenia bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa oraz brakiem zobowiązania do dokonania (jak to ujęto) zwrotu materialno – technicznego nadwyżki podatku od towarów i usług i nałożenia grzywny na organ podatkowy. Według Skarżącego doszło do tego przez wzgląd na wadliwość wyroku Sądu I instancji, wynikającą z błędnego przyjęcia za kluczowe w sprawie okoliczności, skutecznych przedłużeń terminu zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. do 31 sierpnia 2022 r. oraz przekształcenia z dniem 21 marca 2022 r. zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe w związku z niezłożeniem korekty deklaracji uwzględniającej ustalenia wyniku kontroli celno-skarbowej. Tymczasem zdaniem Podatnika, okolicznością przesądzającą dla uznania zasadności sformułowanego przez niego żądania zwrotu materialno - technicznego części wykazanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w bezspornej w ocenie Strony kwocie 494.261,00 zł są ustalenia zawarte w dokumencie urzędowym, tj. wyniku kontroli celno-skarbowej. Natomiast zainicjowanie kolejnej procedury weryfikacji całości podstawy opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług, zdaniem Podatnika samo w sobie nie jest okolicznością podważającą własne ustalenia kontroli celno-skarbowej co do prawidłowości części kwoty zadeklarowanej przez Spółkę nadwyżki oraz usprawiedliwiającą bezczynność wynikającą z zaniechania materialno-technicznego zwrotu wskazanej kwoty;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego. W ocenie Skarżącego doszło do tego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Wynika ono z zanegowania możliwości częściowego zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w bezspornej kwocie 494.261,00 zł. W tym kontekście podkreślono niewłaściwie, instrumentalne, wykorzystywanie dyspozycji art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług do trwałego przedłużania terminu zwrotu podatku od towarów i usług, celem jego zaniechania.
Dodatkowo, Skarżący sformułował wniosek dowodowy. Wniósł on mianowicie o dopuszczenie, włączenie do akt i rozpoznanie dowodu z postanowienia NUS z 3 lutego 2023 r. w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. do 31 sierpnia 2023 r. Okolicznością, która miałaby być w ten sposób dowodzona było zaś instrumentalne wykorzystywanie regulacji stanowiących o możliwości przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług, w celu wstrzymania zwrotu bezspornej części nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację, Organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto NUS, podobnie jak Skarżący, sformułował wniosek dowodowy. Wystąpił on bowiem o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowień Organu podatkowego z 5 sierpnia 2022 r. oraz z 3 lutego 2023 r. wraz z urzędowymi poświadczeniami ich doręczenia. W ten sposób miałaby zostać udowodniona okoliczność skutecznego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2019 r. w wysokości 839.473 zł do przewidywanego czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatkowego Strony.
Ostatnią, istotną okolicznością zaistniałą w sprawie było skierowanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocniczkę procesową Organu podatkowego pisma datowanego na 31 sierpnia 2023 r. W dokumencie tym poinformowano o wydaniu decyzji określającej kwotę nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym za sierpień 2019 r. do zwrotu na rachunek bankowy, w wysokości 548.499,00 zł. Jak przy tym podkreślił NUS, należność ta wraz z jej oprocentowaniem, 8 sierpnia 2023 r. została przekazana na rachunek bankowy Spółki. Ponadto, Organ podatkowy podtrzymał wszystkie dotychczas formułowane przez siebie wnioski i twierdzenia będące jego reakcją na pismo procesowe Strony, skutkujące przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Zagadnieniem spornym w przedmiotowej sprawie, które znalazło swoje odzwierciedlenie w treści zarzutów kasacyjnych była kwestia tego, czy Organ podatkowy był bezczynny nie zwracając Podatnikowi nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad kwotą podatku należnego, wskazanej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w wyniku kontroli wydanym 31 grudnia 2021 r. W przekonaniu Spółki, zainicjowanie kolejnej (w stosunku do kontroli celno – skarbowej) procedury weryfikacji całości podstawy opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług, samo w sobie nie jest bowiem okolicznością podważającą własne ustalenia kontroli celno-skarbowej co do zasadności zwrotu części zadeklarowanej przez Spółkę nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym. W konsekwencji, nie usprawiedliwia to bezczynności będącej efektem braku zwrotu wskazanej kwoty. Przedstawione zapatrywanie połączono z tezą o instrumentalnym wykorzystywaniu dyspozycji art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług do trwałego przedłużania terminu zwrotu podatku od towarów i usług, celem zaniechania tej czynności.
Należy mieć na względzie, że termin "bezczynność", czy "bezczynność organu" nie został wyjaśniony w przepisach prawa podatkowego. Także w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pominięto wspomnianą kwestię definicyjną. W związku z tym, rozważania nad znaczeniem wskazanych wcześniej pojęć trzeba rozpocząć od analizy językowej. Desygnatem określenia "bezczynny" jest sformułowanie "niewykonujący celowego zajęcia", czy "nic nierobiący" (por. B. Dunaj (red.) Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1, Warszawa 1998, s. 48). Z kolei P. Dobosz definiuje bezczynność organu administracji publicznej jako niewykonanie przez ten organ kompetencji w terminie wskazanym ustawą lub w sytuacji objętej hipotezą normy (P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s . 73).
Zachowanie to wykazuje pewne podobieństwo do przewlekłości działania sprawiające, że niekiedy – w ujęciu teoretycznym – bezczynność organu klasyfikuje się jako przejaw przewlekłości postępowania. Jak bowiem stwierdza P. Dobosz, przewlekłość postępowania może przybierać trojakiego rodzaju postać: statyczną, dynamiczną oraz mieszaną (P. Dobosz, op. cit., s . 73). Do klasyfikacji tej w swoich rozważaniach nawiązuje także J.P. Tarno (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 45).
Przewlekłość statyczna jest synonimem bezczynności – wyraża się ona zanikiem jakichkolwiek działań podejmowanych przez organ administracyjny czy sądowy, po wszczęciu postępowania. Z kolei, przewlekłość dynamiczna przyjmuje formę nadczynności organu – w trakcie postępowania podejmowane są z dużym natężeniem czynności procesowe, które jednak nie przybliżają tej procedury do zakończenia. Sprowadza się ona więc do podejmowania czynności zbędnych. Natomiast postać mieszana przewlekłości przejawia się zmieniającym się natężeniem czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej. W tym wypadku bezczynność organu przeplata się z jego nadaktywnością i wykonywaniem czynności zbędnych (P. Dobosz, op. cit., s. 73 – 75).
W charakterystyczny sposób bezczynność organu ujął J. P. Tarno stwierdzając, że w przypadku jej wystąpienia i skargi na to zachowanie, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (J.P. Tarno, op. cit., s. 43). W podobny sposób bezczynność zdefiniował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjmując, iż ma ona miejsce w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Łd 9/16).
Z przedstawionymi spostrzeżeniami dotyczącymi rozumienia bezczynności należy zestawić regulację prawną materii domniemania prawnego, będącego efektem złożenia deklaracji podatkowej zawierającej tzw. samoobliczenie podatku. Ostatnią, godną wyartykułowania kwestią jest zaś materia znaczenia skutecznej modyfikacji terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do tych zagadnień, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 – zwanej dalej O.p.) w przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób wskazany w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. (potocznie jest on określany jako zaistnienie skonkretyzowanej powinności podatkowej z mocy prawa), a z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek podatnika złożenia deklaracji podatkowej przyjmuje się, że podatek wykazany w tym dokumencie jest podatkiem do zapłaty. Jednocześnie w art. 21 § 3 O.p. ustawodawca przewidział, że kwestionując wskazane samoobliczenie podatku organ podatkowy wydaje określającą (deklaratoryjną) decyzję podatkową. Ponadto, obalenie domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej może być efektem aktywności samego podatnika, składającego skuteczną korektę tego go dokumentu (por. art. 81 i nast. O.p.).
Warto przy tym zauważyć, że prawne domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej, ukształtowane w art. 21 § 2 O.p. doznaje uszczegółowienia dla celów podatku od towarów i usług. W myśl art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 – zwanej dalej u.p.t.u.) zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p.t.u., przyjmuje się bowiem w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. Rzecz jasna, także w tym przypadku obalenie domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej może być udziałem samego podatnika, dokonującego skutecznej korekty tego dokumentu na zasadach określonych we wskazywanych już przepisach ogólnego prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej).
Konfrontując przedstawione spostrzeżenia ze stanem faktycznym sprawy godzi się zauważyć, że w reakcji na otrzymany wynik kontroli (jak wiadomo, miało to miejsce 6 stycznia 2022 r.) Spółka nie zweryfikowała swojego rozliczenia podatkowego poprzez złożenie korygującej deklaracji podatkowej. W konsekwencji, utrzymało się wskazane wcześniej domniemanie prawne. Jego treścią było zaś to, że kwota nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. kształtuje się na poziomie wskazanym w deklaracji podatkowej za ten okres, czyli wynosi 839.473 zł (a nie, jak wynikało z wyniku kontroli, 494.261 zł). Już z tego powodu NUS nie mógł zwrócić Stronie kwoty wskazanej przez siebie w wyniku kontroli. Brak korekty deklaracji podatkowej sprawił bowiem, że nie istniała podstawa do takiego działania.
W dodatku, w myśl art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 422 – zwanej dalej ustawą o KAS), wobec nieskorygowania deklaracji podatkowej w terminie wskazanym w art. 82 ust. 3 ustawy o KAS zakończona kontrola celno-skarbowa przekształciła się w postępowanie podatkowe (na podstawie art. 83 ust. 3 ustawy o KAS, w zaistniałym stanie faktycznym doszło do tego z dniem doręczenia Spółce postanowienia o przekształceniu, co miało miejsce 21 marca 2022 r.). Było ono prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., a przedmiotem tej procedury było zweryfikowanie zasadności zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. w kwocie zadeklarowanej przez Spółkę. Tym samym, po upływie 14 dniowego terminu na dokonanie korekty deklaracji, liczonego od doręczenia Stronie wyniku kontroli (por. 82 ust. 3 ustawy o KAS), wskazany dokument sporządzony przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego stracił jakiekolwiek znaczenie jako podstawa do zwrotu nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad kwotą podatku należnego. Już z tego powodu nie sposób zgodzić się ze Spółką artykułującą bezczynność NUS, który powstrzymywał się od przekazania jej nadwyżki podatku, określonej w dokumencie urzędowym, jakim jest wynik kontroli.
Warto też zauważyć, że w trakcie najpierw kontroli celno - skarbowej, a następnie podczas toczącego się postępowania podatkowego, termin zwrotu podatku był modyfikowany. Przez wzgląd na zarzucaną przez Spółkę bezczynność Organu podatkowego po wydaniu i doręczeniu jej wyniku kontroli (jak wiadomo, zdarzenia te miały miejsce odpowiednio 31 grudnia 2021 r. i 6 stycznia 2022 r.) godzi się podkreślić, że na mocy postanowienia NUS z 24 sierpnia 2021 r. punkt czasu, w którym powinno nastąpić to zdarzenie przesunięto na 28 lutego 2022 r., a następnie w postanowieniu z 3 lutego 2022 r. (doręczonym 15 lutego 2022 r.) wyznaczono go na 31 sierpnia 2022 r. Już dla porządku warto dodać, że w postanowieniu z 5 sierpnia 2022 r. (doręczonym 18 sierpnia 2022 r.) termin zwrotu podatku wyznaczono na 28 lutego 2023 r. Tymczasem skarga na bezczynność Organu podatkowego, datowana na 21 marca 2022 r., wpłynęła do niego 23 marca 2022 r. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, także przez wzgląd na przedstawione aktywności NUS nie sposób przyjąć, że był on bezczynny w zakresie zwrotu nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym za sierpień 2019 r.
Odnosząc przedstawione spostrzeżenia do wniosków zawartych w skardze kasacyjnej, a wcześniej w skardze skierowanej do Sądu I instancji zasadne jest stwierdzenie, że skoro Organ podatkowy nie był bezczynny w sprawie, to tym bardziej nie mógł się dopuścić rażącej, czyli oczywistej, ewidentnej bezczynności (por. art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej P.p.s.a.). Przedstawiona konstatacja uniemożliwia także wymierzenie grzywny NUS. W świetle art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § P.p.s.a. warunkiem zastosowania tego środka prawnego jest bowiem bezczynność organu. Jej brak uniemożliwia zaś również zobowiązanie Organu podatkowego do dokonania czynności w zakreślonym mu terminie.
W tym stanie rzeczy nie znalazł potwierdzenia żaden z zarzutów podniesionych w piśmie procesowym, skutkującym przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego względu skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1364 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U z 2018 r., poz. 265).
Adam Nita Artur Mudrecki Marek Olejnik