I FSK 804/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA orzekł, że faktura otrzymana w formacie PDF drogą mailową, a następnie wydrukowana, uprawnia do odliczenia podatku VAT.
Spółka pytała, czy faktura otrzymana w formacie PDF drogą mailową i wydrukowana, uprawnia do odliczenia podatku VAT. Minister Finansów uznał, że nie, ponieważ nie jest to faktura wystawiona zgodnie z przepisami. WSA uchylił interpretację, uznając, że taka faktura jest dopuszczalna. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, potwierdzając, że faktura w PDF wysłana mailem i wydrukowana jest podstawą do odliczenia VAT, zgodnie z liberalną wykładnią prawa UE.
Sprawa dotyczyła możliwości odliczenia podatku VAT od faktury otrzymanej od kontrahenta w formacie PDF drogą elektroniczną, a następnie wydrukowanej i przechowywanej w formie papierowej. Spółka zwróciła się o interpretację, czy taka faktura stanowi podstawę do odliczenia podatku naliczonego. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że taka forma faktury nie rodzi skutków prawnych na gruncie prawa podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił interpretację, uznając, że faktura w formacie PDF wysłana mailem i wydrukowana jest dopuszczalna i stanowi podstawę do odliczenia VAT. Sąd wskazał na liberalne podejście dyrektywy UE do fakturowania elektronicznego, podkreślając, że faktury papierowe i elektroniczne powinny być traktowane równo, a autentyczność i integralność można zapewnić różnymi technologiami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że polskie przepisy nie wykluczają możliwości wystawiania i przesyłania faktur w formie elektronicznej, a następnie ich drukowania i przechowywania w formie papierowej. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo oraz na dyrektywę 2010/45/UE, która liberalizuje przepisy dotyczące fakturowania elektronicznego, uznając fakturę w formacie PDF wysłaną mailem za dopuszczalną i nie skutkującą wyłączeniem prawa do odliczenia podatku VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, faktura otrzymana w formacie PDF drogą mailową, a następnie wydrukowana, uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy krajowe i unijne nie wykluczają takiej formy faktury. Dyrektywa UE traktuje równo faktury papierowe i elektroniczne, a autentyczność i integralność można zapewnić różnymi technologiami. Faktura w PDF wysłana mailem i wydrukowana odzwierciedla faktyczną transakcję i nie skutkuje wyłączeniem prawa do odliczenia VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.p.t.u. art. 106 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
rozp. ws. faktur el. § § 2, § 4, § 6
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej tych faktur
rozp. ws. faktur § § 19 ust. 1 i 2, § 21 ust. 1-3
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług
Dyrektywa 112/WE art. 217
Dyrektywa Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktura w formacie PDF wysłana mailem i wydrukowana jest dopuszczalna i stanowi podstawę do odliczenia VAT. Prawo UE traktuje równo faktury papierowe i elektroniczne. Autentyczność i integralność faktur można zapewnić różnymi technologiami, nie tylko EDI czy zaawansowanym podpisem elektronicznym. Liberalna wykładnia przepisów UE ma na celu obniżenie kosztów i zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorców.
Odrzucone argumenty
Faktura w formacie PDF wysłana mailem i wydrukowana nie jest fakturą wystawioną zgodnie z przepisami prawa podatkowego i nie uprawnia do odliczenia VAT.
Godne uwagi sformułowania
Faktury papierowe i elektroniczne powinny być traktowane równo autentyczność i integralność faktur elektronicznych można również zapewnić za pomocą wykorzystania niektórych istniejących technologii nie należy wymagać od podatników stosowania żadnej szczególnej technologii fakturowania elektronicznego faktura elektroniczna oznacza fakturę zawierającą informacje wymagane w niniejszej dyrektywie, wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym
Skład orzekający
Adam Bącal
sprawozdawca
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności odliczania VAT od faktur otrzymanych w formacie PDF drogą mailową i wydrukowanych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy sytuacji, gdy faktura jest wysyłana w PDF mailem, a następnie drukowana. Nie dotyczy sytuacji, gdy faktura jest wyłącznie w formie elektronicznej i tak jest przechowywana, chyba że spełnia wymogi dotyczące przechowywania elektronicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu fakturowania elektronicznego i odliczania VAT, z praktycznym znaczeniem dla wielu firm. Wykładnia przepisów UE i ich zastosowanie w polskim prawie jest interesująca dla prawników i przedsiębiorców.
“Faktura w PDF wysłana mailem? Odliczysz VAT!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 804/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-02-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-05-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Bącal /sprawozdawca/ Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący/ Ryszard Pęk Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Po 937/10 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2011-02-03 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 106 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. 2005 nr 133 poz 1119 § 2, § 4, § 6 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej tych faktur Dz.U. 2008 nr 212 poz 1337 § 19 ust. 1 i 2, § 21 ust. 1-3 Rozporządzenie MInistra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 217 Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędzia NSA Adam Bącal (spr.), Sędzia NSA Ryszard Pęk, Protokolant Tomasz Grzybowski, po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Po 937/10 w sprawie ze skargi K. S. A. w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. S. A. w P. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Po 937/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi K. S.A. w P. (dalej powoływanej jako "Spółka"), uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów (organu upoważnionego - Dyrektora Izby Skarbowej w P.) z dnia 30 sierpnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług i zasądził od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. We wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Spółka otrzymuje od kontrahentów faktury VAT w formie papierowej, ale zdarza się, że faktury wpływają z dużym opóźnieniem. Wobec tego Spółka rozważa możliwość otrzymywania faktur drogą elektroniczną, które następnie zostaną przez nią wydrukowane. Nie będą to jednak e-faktury wystawiane w oparciu o rozporządzenie z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie wystawiania faktur oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej tych faktur (Dz. U. Nr 133, poz. 1119), dalej: "rozporządzenie w sprawie faktur elektronicznych", bowiem wystawca uprzednio sporządzi je w systemie komputerowym, a następnie zapisze w formacie PDF i dopiero wyśle do Spółki. Jako odbiorca Spółka nie będzie miała możliwości ingerencji w taką fakturę. Wystawca nie będzie dodatkowo wysyłać faktur tradycyjną pocztą. Po otrzymaniu takiej faktury pocztą elektroniczną, Spółka wydrukuje fakturę i uwzględni w rejestrach zakupu. W związku z powyższym Spółka zadała pytanie, czy będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od kontrahenta w formacie PDF drogą e-mail, następnie wydrukowaną i przechowywaną w dokumentacji Spółki w formie papierowej? Zdaniem Spółki, nie ma przeszkód, aby otrzymaną drogą mailową od kontrahenta fakturę w formacie PDF wydrukować i traktować jako pełnoprawny dokument, stanowiący podstawę do odliczenia podatku naliczonego w niej zawartego. Minister Finansów uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe. Organ argumentował, powołując się na przepisy rozporządzenia z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.) (§19 ust. 1 i ust. 2, § 21 ust. 1, ust. 2 i ust. 3) oraz rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych (§ 2, § 6 ust. 1, ust. 2, ust. 5 i ust. 6, § 3 ust. 1, § 4), jak również dyrektywy Rady 2006/112/WE (art. 218, art. 232, art. 233 ust. 1), że istnieje możliwość otrzymania faktur w formie opisanej we wniosku (za pośrednictwem poczty elektronicznej - po ich wydrukowaniu), jednakże na gruncie przepisów prawa podatkowego faktury te nie rodzą żadnych skutków prawnych. W takim przypadku mamy do czynienia wyłącznie z przekazaniem, do wiadomości odbiorcy, treści faktury, a nie wystawieniem i doręczeniem dokumentu, o którym mowa w art. 106 ust. 1 ustawy o z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej "ustawa o VAT"). Organ podatkowy w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji indywidualnej. W skardze Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości oraz zasądzenia od Ministra Finansów na swoją rzecz kosztów postępowania. Spółka zarzuciła organowi wydającemu interpretację naruszenie: a) art. 106 ust. 1 ustawy o VAT oraz § 19 ust. 1-2 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zawrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów, dla których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług poprzez błędną wykładnię; b) § 2, § 4 i § 6 ust. 1, 5-6 rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych poprzez błędne zastosowanie; c) art. 14c Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia prawnego. Organ podatkowy w odpowiedzi stwierdził, że skarga jest bezzasadna i dlatego wniósł o jej oddalenie. WSA uznał, że skarga Spółki jest zasadna. Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja indywidualna narusza art. 106 ust. 1 ustawy o VAT oraz § 19 ust. 1-2 i § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie faktur poprzez błędną wykładnię oraz § 2, § 4 i § 6 ust. 1, 5-6 rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych, poprzez błędne zastosowanie. W pierwszej kolejności Sąd zauważył, że państwa członkowskie UE mogą skorzystać z uprawnienia przyznanego im w art. 247 ust. 2 dyrektywy 112 co do wprowadzenia szczególnych – krajowych wymogów dotyczących formy przechowywania faktur. Polska nie skorzystała z tej możliwości. Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie faktur zastrzegł obowiązek przechowywania oryginałów i kopii faktur "w oryginalnej postaci", bez jednoczesnego zastrzeżenia, że chodzi o postać, w jakiej dokumenty zostały przesłane lub udostępnione. Nie została też zastrzeżona w tym przepisie forma przechowywania faktur: papierowa lub elektroniczna. Taki zapis prawa krajowego nie pozwala na stwierdzenie, że pojęcie "oryginalna postać" mieści w sobie również pojęcie "formy" faktury: papierowej lub elektronicznej, zwłaszcza że pojęcie "forma" występuje w innych przepisach rozporządzenia - o elektronicznej "formie" faktury mowa jest w § 19 ust. 3, § 20 ust. 2 i ust. 5 oraz w § 21 ust. 3 tego rozporządzenia. Przy zachowaniu jednolitości terminologii występującej w danym akcie prawnym należałoby używać określenia "forma" zarówno elektroniczna, jak i papierowa. Następnie Sąd wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że przepisy § 19 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie faktur jednoznacznie wskazują, iż faktura może być sporządzona i wystawiona jedynie w formie papierowej - czyli wystawca faktury winien sporządzić ją w formie papierowej i w takiej też formie dostarczyć ją kontrahentowi - oraz w formie elektronicznej, lecz jedynie przy zachowaniu metod wynikających z rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych, gdyż przepisy krajowe nie przewidują innego sposobu wystawiania oraz przesyłania faktur. Jednocześnie Sąd podkreślił, iż w zakresie wystawiania i przesyłania faktur w dyrektywie Rady 2010/45/UE z dnia 13 lipca 2010 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do przepisów dotyczących fakturowania (Dz.U.UE L z dnia 22 lipca 2010 r.) stwierdzono między innymi, że ponieważ fakturowanie elektroniczne może pomóc przedsiębiorcom obniżyć koszty i zwiększyć konkurencyjność, należy zmienić aktualne wymogi VAT dotyczące fakturowania elektronicznego po to, by zlikwidować istniejące obciążenia i przeszkody. Faktury papierowe i elektroniczne powinny być traktowane równo, a obciążenie administracyjne związane z fakturowaniem papierowym nie powinno się zwiększyć. Faktury muszą odzwierciedlać faktyczne transakcje, dlatego należy zapewnić ich autentyczność, integralność i czytelność. Autentyczność i integralność faktur elektronicznych można również zapewnić za pomocą wykorzystania niektórych istniejących technologii, takich jak elektroniczna wymiana danych (EDI) i zaawansowane podpisy elektroniczne. Ponieważ jednak istnieją również inne technologie, nie należy wymagać od podatników stosowania żadnej szczególnej technologii fakturowania elektronicznego. Stąd art. 217 dyrektywy 112 otrzymał brzmienie: "Do celów niniejszej dyrektywy »faktura elektroniczna« oznacza fakturę zawierającą informacje wymagane w niniejszej dyrektywie, wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym." Zatem dyrektywa Rady 2010/45/UE z dnia 13 lipca 2010 r. stanowi, że autentyczność i integralność faktur można zapewnić nie tylko poprzez zaawansowany podpis czy też przez elektroniczną wymianę danych (system EDI), ale także poprzez inne technologie. WSA stanął zatem na stanowisku, że skoro we wniosku zostało przedstawione zdarzenie przyszłe, przeto nie czekając na implementację zmian wprowadzonych dyrektywą Rady 2010/45/UE z dnia 13 lipca 2010 r., Spółka będzie mogła obniżyć kwotę podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur wystawionych w formacie dokumentu przenośnego PDF tworzonego w programie Adobe Acrobat. Sąd wskazał m.in., że faktura w formacie dokumentu przenośnego PDF jest dokumentem, którego treści nie można zmienić. Konkludując, Sąd uznał, że dostarczenie elektronicznego dokumentu - faktury z oznaczeniem ORYGINAŁ pocztą tradycyjną czy elektronicznie nie zmienia charakteru tego dokumentu. W tej sytuacji nie można także mówić o braku skutecznego doręczenia faktur. Przesyłanie faktur pocztą elektroniczną (e-mail) w formacie dokumentu przenośnego PDF należy uznać za dopuszczalne i nie skutkujące wyłączeniem prawa do odliczenia podatku VAT. Faktura taka odzwierciedla faktyczną transakcję. Jedynie niedoręczenie faktury (e-mailem, pocztą) w ogóle spowoduje, że nie doszło do wprowadzenia faktury do obrotu prawnego. Otrzymaną tą drogą fakturę po wydrukowaniu można traktować jako dokument stanowiący podstawę do odliczenia podatku naliczonego. Sam dokument jest drukowany, a następnie przechowywany zgodnie z odrębnymi przepisami. Zdaniem Sądu przeciwna argumentacja godzi w neutralność VAT i w zasadę proporcjonalności. Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną Ministra Finansów, który orzeczeniu WSA zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 106 § 1 ustawy o VAT, § 19 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie faktur w zw. z § 2, § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie faktur elektronicznych i uznanie za dopuszczalne przesyłanie faktur drogą elektroniczną w formie dokumentu przenośnego PDF jako nie skutkujące wyłączeniem prawa do odliczenia podatku VAT. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Obecna na rozprawie pełnomocniczka Spółki wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o koszty postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Ministra Finansów nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół możliwości odliczenia podatku VAT wynikającego z faktury otrzymanej od kontrahenta w formacie PDF drogą mailową, a następnie wydrukowanej i przechowywanej w dokumentacji w formie papierowej. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 106 § 1 ustawy o VAT, § 19 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie faktur w zw. z § 2, § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie faktur elektronicznych są chybione. Nie można bowiem podzielić stanowiska organu zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, że sytuacja opisana we wniosku spowoduje wyłączenie prawa do odliczenia podatku VAT. Zdaniem Sądu nie można bowiem przyjąć, iż w przedstawionym w sprawie zdarzeniu przyszłym Spółka otrzyma jedynie "obraz" faktury przesłany jej drogą elektroniczną, nie otrzyma zatem faktury wystawionej zgodnie z przepisami prawa podatkowego, a jedynie informację o dokonaniu transakcji. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że prawodawca krajowy nie wypowiedział się expressis verbis w art. 106 ust. 1 ustawy o VAT co do ewentualnej konieczności wystawiania przez podatników VAT faktur w formie papierowej. Wykładnia językowa powyższego przepisu nie stoi na przeszkodzie konstatacji, że faktury mogą być wystawiane również w formie innej niż papierowa (co zostało już podniesione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1296/10 oraz wcześniejszym I FSK 1444/09 z 20 maja 2010 r., wydanych w sprawach dotyczących możliwości odliczenia podatku VAT wynikającego z faktury VAT przesyłanej w formie elektronicznej - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach sądów administracyjnych). Słusznie zatem przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku, że przesyłanie faktur drogą elektroniczną w formie dokumentu PDF należy uznać za dopuszczalne i nieskutkujące wyłączeniem prawa do odliczenia podatku VAT. Należy zauważyć, że, jak wskazano w powyższych wyrokach, ustawodawca odróżnia wystawienie (sporządzenie) faktury i jej przekazanie (wręczenie odbiorcy, przesłanie). Rozróżnienia wymagają sytuacje, w których podatnik VAT dokonujący czynności opodatkowanych zarówno sporządza, jak i przesyła nabywcy faktury w formie elektronicznej, które następnie są przechowywane przez obie strony w tej samej formie (bez przenoszenia ich treści na dokument w formie papierowej) oraz sytuacje, w ramach których podatnik sporządza i przesyła faktury w formie niepapierowej, ale są one przy tym – przez obie strony transakcji – drukowane i przechowywane w formie papierowej, a nie elektronicznej. Natomiast analiza przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 14 lipca 2005 r. w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej wyraźnie wskazuje, że prawodawca wprost uregulował w tym akcie prawnym tylko pierwszą ze wskazanych sytuacji. Wskazane rozporządzenie expressis verbis nie odnosi się do faktur, które są sporządzane i przekazywane w formie elektronicznej, a następnie drukowane i przechowywane w formie papierowej. W ww. wyrokach Sąd rozważał, czy prawodawca w jakikolwiek sposób uregulował problematykę faktur, które są sporządzane i przekazywane w formie elektronicznej, a następnie drukowane i przechowywane w formie papierowej. Sąd wskazał, że przepisy krajowe dotyczące faktur elektronicznych są oparte na przepisach dyrektywy 2006/112/WE. W stanie prawnym obowiązującym w ww. sprawach (a więc przed wejściem w życie dyrektywy 2010/45/UE) analiza przepisów art. 233 ust. 1 i art. 234 dyrektywy 2006/112/WE prowadziła do dwóch wniosków - po pierwsze, iż państwa członkowskie mogą dopuścić – jako inną metodę – przesyłanie i udostępnianie faktur w formie elektronicznej bez wykorzystania żadnej z dwóch wskazanych w art. 233 ust. 1 metod, w tym bez konieczności posłużenia się zaawansowanym podpisem elektronicznym (art. 233 ust. 1 zdanie 2 dyrektywy). Po drugie zaś nie mogą one ograniczać możliwości sporządzania i przesyłania faktur w formie elektronicznej wyłącznie do sytuacji, w których również przechowywanie tych faktur będzie następowało w formie elektronicznej (art. 234 dyrektywy). Sąd zatem uznał, że w świetle prawa wspólnotowego podatnicy powinni mieć w prawodawstwie krajowym zagwarantowaną możliwość sporządzania i przesyłania faktur w formie elektronicznej, bez konieczności przechowywania ich w tej samej formie, z drugiej strony natomiast, krajowe rozporządzenie w sprawie faktur elektronicznych (przy braku innych regulacji w tym zakresie) wprost reguluje wyłącznie sytuacje, w których zarówno sporządzenie, jak i przesłanie oraz przechowywanie tych faktur następuje w formie elektronicznej. Jak wskazano już w powołanym wyżej orzeczeniu I FSK 1296/10 wykładnia prowspólnotowa prowadzi do wniosku, że skoro prawodawca krajowy w odniesieniu do faktur przechowywanych w formie elektronicznej wprowadził wymóg ich kwalifikowanego uwierzytelnienia, to a contrario w przypadku faktur elektronicznych nieprzechowywanych w tej formie, wymóg taki nie istnieje, w przeciwnym razie byłby bowiem wprost wyrażony. Sądy krajowe zaś, tak daleko jak jest to możliwe, a więc w przypadku, gdy nie kłóci się to z wyraźnym językowym znaczeniem tekstu prawnego i gdy nie prowadzi do rezultatów contra legem, są zobowiązane do dokonywania prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Słusznie też NSA w ww. wyroku uznał, że posługiwanie się fakturami sporządzanymi i przekazywanymi w formie elektronicznej znacznie przyspiesza obrót gospodarczy oraz pozwala na pewne oszczędności. Posługiwanie się takimi fakturami, drukowanymi przez strony transakcji na papierze i w tej formie przechowywanymi, nie zmniejsza przy tym bezpieczeństwa obrotu prawnego w porównaniu z sytuacją, w której faktury od samego początku mają postać papierową i w takiej formie są przekazywane nabywcy. W tym miejscu wskazać należy na treść art. 217 dyrektywy 112, który stanowi, że "faktura elektroniczna" oznacza fakturę zawierającą informacje wymagane w dyrektywie, wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym. Potwierdzenie tego znajduje się w opracowanych przez Komisję Europejską Uwagach wyjaśniających do regulacji dotyczących fakturowania (dokument z dnia 5 października 2011 r.). Dokument ten nie jest wprawdzie prawnie wiążący, jednakże stanowi istotną wskazówkę na temat sposobu interpretowania przepisów dyrektywy Rady z 13 lipca 2010 r. 2010/45/UE zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do przepisów dotyczących fakturowania (Dz.U.UE.L.2010.189.1). Zgodnie z Uwagami wyjaśniającymi, aby faktura była uznana za fakturę elektroniczną, musi być wystawiona i otrzymana w jakiejkolwiek formie elektronicznej. Format, w jakim wystawiona jest faktura elektroniczna określany jest przez podatnika. Może to być wiadomość w formacie XML, ale może to być również wiadomość elektroniczna (e-mail) z załącznikiem w formacie PDF lub faks otrzymany w formacie elektronicznym, a nie papierowym. Za fakturę elektroniczną może także zostać uznana faktura sporządzona w formie papierowej, jeśli została zeskanowana i wysłana do kontrahenta pocztą elektroniczną. Powyższe, liberalne podejście do koncepcji faktury elektronicznej stanowi potwierdzenie, że celem przepisów dyrektywy 2010/45/UE było zliberalizowanie i uproszczenie elektronicznego fakturowania (za: Dyrektywa VAT 2006/112, Komentarz, K. Lewandowski, P. Fałkowski, Wyd. I, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, str. 635). O takim zamiarze ustawodawcy świadczy również, na co słusznie zwrócił uwagę WSA, treść preambuły do dyrektywy 2010/45/UE, gdzie stwierdzono, że "ponieważ fakturowanie elektroniczne może pomóc przedsiębiorcom obniżyć koszty i zwiększyć konkurencyjność, należy zmienić aktualne wymogi VAT dotyczące fakturowania elektronicznego, po to by zlikwidować istniejące obciążenia i przeszkody. Faktury papierowe i elektroniczne powinny być traktowane równo, a obciążenie administracyjne związane z fakturowaniem papierowym nie powinno się zwiększyć". Stwierdzono także, że autentyczność i integralność faktur elektronicznych można również zapewnić za pomocą wykorzystania niektórych istniejących technologii, takich jak elektroniczna wymiana danych (EDI) i zaawansowane podpisy elektroniczne. Ponieważ jednak istnieją również inne technologie, nie należy wymagać od podatników stosowania żadnej szczególnej technologii fakturowania elektronicznego." Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o braku słuszności stanowiska organu prezentowanego w skardze kasacyjnej, iż w konsekwencji zastosowania opisanego we wniosku sposobu wystawiania faktur otrzymana faktura nie będzie dokumentem, który uprawni Spółkę do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jak zasadnie bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji, dostarczenie faktury z oznaczeniem ORYGINAŁ pocztą tradycyjną czy elektronicznie nie zmienia charakteru tego dokumentu – przesyłanie faktur pocztą elektroniczną (skoro dokument zostanie następnie wydrukowany i przechowywany zgodnie z odrębnymi przepisami) należy zatem uznać za dopuszczalne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 powyższej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI