I FSK 80/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-10
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługpostępowanie upadłościowezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniasyndyk masy upadłościNSA

Podsumowanie

NSA zawiesił i podjął postępowanie kasacyjne z powodu ogłoszenia upadłości skarżącej spółki, umożliwiając syndykowi wstąpienie do sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję dotyczącą VAT. Po wniesieniu skargi kasacyjnej przez spółkę, ogłoszono jej upadłość. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Prawa upadłościowego, zawiesił postępowanie kasacyjne z urzędu, a następnie je podjął z udziałem wyznaczonego syndyka masy upadłości.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej spółki I. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. W trakcie postępowania przed NSA ustalono, że ogłoszono upadłość skarżącej spółki. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zawiesza postępowanie z urzędu, gdy w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Przepis ten znajduje potwierdzenie w Prawie upadłościowym, które stanowi, że po ogłoszeniu upadłości postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. NSA zawiesił postępowanie kasacyjne, a następnie je podjął z udziałem syndyka masy upadłości, uznając, że ustanie przyczyna jego zawieszenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku ogłoszenia upadłości strony, postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości powinno zostać zawieszone, a następnie podjęte z udziałem syndyka masy upadłości.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Prawa upadłościowego nakazują zawieszenie postępowania w sytuacji wszczęcia postępowania upadłościowego wobec strony, gdyż legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości nabywa syndyk. Po ogłoszeniu upadłości, syndyk staje się stroną postępowania w znaczeniu procesowym, a upadły zachowuje status strony w ujęciu materialnoprawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 124 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

PPSA art. 128 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

Pomocnicze

PPSA art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo upadłościowe art. 144 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości - postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju w tym stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku ogłoszenia upadłości strony, w tym zasady zawieszania i podejmowania postępowania z udziałem syndyka."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości strony w trakcie postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie procedury zawieszenia i podjęcia postępowania w związku z upadłością strony.

Upadłość spółki wstrzymuje postępowanie sądowe: jak syndyk przejmuje stery w sprawie VAT?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 80/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1194/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-08-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie oraz podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 124 § 1 pkt 4, art. 128 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu (obecnie Syndyka masy upadłości I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Poznaniu) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 1194/24 w sprawie ze skargi I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 marca 2024 r. nr 1401-IOV-2.4103.139.2023.MI w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne, 2) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Poznaniu.
Uzasadnienie
1.Wyrokiem z 20 sierpnia 2024 r., sygn. III SA/Wa 1194/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu (dalej skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 25 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r.
2. Od powyższego wyroku skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną.
3. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ustalono, że postanowieniem z 23 września 2025 r., sygn. akt PO1P/GUp/42/2025 Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy ogłoszono upadłość skarżącej spółki.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 202\6 r. poz. 143, ze zm.; dalej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w związku z art. 193 tej ustawy, sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Powyższe znajduje potwierdzenie także w art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1520, ze zm.; dalej "Prawo upadłościowe"), który stanowi, że po ogłoszeniu upadłości - postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju
w tym stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.
4.2. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
4.3. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne.
Mając jednakże na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości skarżącej spółki wyznaczony został syndyk masy upadłości uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.
4.4. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 i art. 128 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z 144 Prawo upadłościowe orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę