I FSK 793/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, poprzez błędne uznanie, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, oraz naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez zakwestionowanie prawa do odliczenia VAT naliczonego. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym Ordynacji podatkowej, przez niekompletny materiał dowodowy i ograniczenie prawa do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym, a sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były uzasadnione, a odmowa przeprowadzenia analizy rynkowej była zasadna, gdyż organ dysponował wystarczającymi dowodami. Sąd zaznaczył, że kwestia dobrej wiary (należytej staranności) podatnika należy do sfery ustaleń faktycznych, a nie naruszenia prawa materialnego, co uniemożliwia skuteczne podniesienie tego zarzutu w ramach skargi kasacyjnej. W konsekwencji, stan faktyczny i jego ocena przez sąd pierwszej instancji pozostały wiążące dla NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że kwestia dobrej wiary podatnika w VAT należy do ustaleń faktycznych, a nie prawa materialnego, co ogranicza możliwość podnoszenia tego zarzutu w skardze kasacyjnej. Potwierdzenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe.
Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej i zasad dowodzenia w postępowaniu podatkowym. Interpretacja przepisów VAT w kontekście konkretnych transakcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z analizy rynkowej w postępowaniu podatkowym stanowi naruszenie przepisów procesowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przeprowadzenia dowodu była uzasadniona, jeśli organ dysponował wystarczającymi dowodami do ustalenia stanu faktycznego, a wnioskowany dowód nie był niezbędny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Ciężar dowodzenia spoczywający na organie nie jest nieograniczony. Organy mają podejmować niezbędne działania, a zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza prowadzenia postępowania dowodowego w każdej sytuacji. Wnioski dowodowe strony nie muszą być automatycznie uwzględniane, jeśli okoliczności są wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
Czy kwestia dobrej wiary (należytej staranności) podatnika w transakcjach VAT stanowi zagadnienie prawa materialnego czy ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia dobrej wiary podatnika należy do sfery ustaleń faktycznych, a nie naruszenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
Ustalenie, czy podatnik zachował należytą staranność, jest faktem, a nie normą prawną. Obejmuje stan świadomości podatnika i jego możliwość przewidzenia określonych zdarzeń. Dlatego zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych dotyczących dobrej wiary.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania, który nie był podnoszony w skardze do sądu pierwszej instancji, może być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut taki nie może być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej, jeśli nie został powiązany z naruszeniem przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania (np. art. 134 P.p.s.a.).
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok sądu pierwszej instancji. Aby umożliwić sądowi kasacyjnemu ocenę naruszenia przepisów, zarzuty muszą być powiązane z działaniami sądu pierwszej instancji, czego w tym przypadku nie uczyniono.
Przepisy (18)
Główne
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury nieudokumentowujące rzeczywistych transakcji nie dają prawa do odliczenia VAT.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określenie kwoty podatku naliczonego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 109 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 174 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 ustawy o VAT) poprzez błędne uznanie, że faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji. • Naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez zakwestionowanie prawa do odliczenia VAT naliczonego. • Naruszenie przepisów postępowania (Ordynacja podatkowa) przez niekompletny materiał dowodowy. • Naruszenie przepisów postępowania (Ordynacja podatkowa, Karta Praw Podstawowych) przez ograniczenie prawa do obrony. • Naruszenie przepisów postępowania, które nie było podnoszone w sądzie pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym • rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej • ciężarem dowodzenia w postępowaniu podatkowym obarczają organ podatkowy, o tyle, co podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, będący elementem zasady prawdy obiektywnej, spoczywający na organach podatkowych ciężar dowodzenia w postępowaniu podatkowym nie ma charakteru nieograniczonego • zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia • kwestie tzw. należytej staranności kupieckiej (dobrej wiary) należą do sfery ustaleń z zakresu stanu faktycznego • istnienie lub brak dobrej wiary jest w związku z tym faktem, a nie normą prawną
Skład orzekający
Marek Olejnik
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że kwestia dobrej wiary podatnika w VAT należy do ustaleń faktycznych, a nie prawa materialnego, co ogranicza możliwość podnoszenia tego zarzutu w skardze kasacyjnej. Potwierdzenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej i zasad dowodzenia w postępowaniu podatkowym. Interpretacja przepisów VAT w kontekście konkretnych transakcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące granic skargi kasacyjnej i rozgraniczenia między ustaleniami faktycznymi a prawem materialnym w sprawach podatkowych, co jest istotne dla praktyków.
“Dobra wiara w VAT: fakt czy prawo? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla podatników.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.