I FSK 790/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA potwierdził prawo gminy do pełnego odliczenia VAT od wydatków na przebudowę targowiska, uznając, że nawet realizacja zadań własnych gminy może wiązać się z działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT.
Sprawa dotyczyła prawa gminy do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z przebudową targowiska miejskiego. Gmina argumentowała, że skoro będzie pobierać opłaty rezerwacyjne za miejsca handlowe, a tym samym prowadzić działalność gospodarczą, przysługuje jej pełne prawo do odliczenia VAT. Dyrektor KIS twierdził, że gmina działa jako organ władzy publicznej, a wydatki związane z przebudową służą zaspokajaniu potrzeb wspólnoty, co wyklucza odliczenie VAT. WSA uchylił interpretację organu, przyznając rację gminie. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że nawet realizacja zadań własnych gminy może wiązać się z działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT, co uprawnia do pełnego odliczenia podatku naliczonego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą prawa gminy do odliczenia podatku VAT w związku z przebudową targowiska miejskiego. Gmina wnioskowała o możliwość odliczenia VAT, argumentując, że planowana przebudowa targowiska, mimo że stanowi zadanie własne gminy, będzie związana z działalnością gospodarczą polegającą na odpłatnym udostępnianiu miejsc handlowych za opłatę rezerwacyjną. Dyrektor KIS stał na stanowisku, że gmina w tym zakresie działa jako organ władzy publicznej, a nie podatnik VAT, co wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał stanowisko organu za nieprawidłowe, wskazując, że zawieranie umów cywilnoprawnych na udostępnianie miejsc handlowych kwalifikuje gminę jako podatnika VAT, uprawnionego do odliczenia podatku naliczonego. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że nawet jeśli prowadzenie targowiska jest zadaniem własnym gminy służącym zaspokojeniu potrzeb wspólnoty, sposób jego realizacji poprzez umowy cywilnoprawne może wiązać się z podejmowaniem czynności opodatkowanych VAT. W konsekwencji, gmina działa jako podatnik VAT, a wydatki poniesione na przebudowę targowiska, wykorzystywane do działalności opodatkowanej, uprawniają do pełnego odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Gmina działa jako podatnik VAT, ponieważ sposób realizacji zadania własnego polegający na zawieraniu umów cywilnoprawnych wiąże się z podejmowaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Uzasadnienie
Nawet jeśli prowadzenie targowiska jest zadaniem własnym gminy służącym zaspokojeniu potrzeb wspólnoty, to zawieranie umów cywilnoprawnych na udostępnianie miejsc handlowych kwalifikuje gminę jako podatnika VAT, uprawnionego do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z tą działalnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawowa zasada prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT.
u.p.t.u. art. 15 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.t.u. art. 15 § 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wyłączenie organów władzy publicznej z definicji podatnika, z wyjątkiem czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
u.p.t.u. art. 86 § 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zasada określania proporcji (prewspółczynnika) dla towarów i usług wykorzystywanych do celów działalności gospodarczej i celów innych.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym sprawy targowisk.
u.s.g. art. 6 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zakres działania gminy.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia aktu lub czynności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
O.p. art. 121 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 14h
Ustawa Ordynacja podatkowa
Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania w sprawach podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina, udostępniając miejsca handlowe na targowisku na podstawie umów cywilnoprawnych, działa jako podatnik VAT. Wydatki na przebudowę targowiska są związane z działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT, co uprawnia do pełnego odliczenia podatku naliczonego. Realizacja zadań własnych gminy może wiązać się z podejmowaniem czynności opodatkowanych VAT.
Odrzucone argumenty
Gmina w zakresie przebudowy i udostępniania targowiska działa jako organ władzy publicznej, a nie podatnik VAT. Wydatki na przebudowę targowiska służą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty i nie są związane wyłącznie z działalnością gospodarczą, co wyklucza pełne odliczenie VAT.
Godne uwagi sformułowania
Sposób realizacji tego zadania może wiązać się z podejmowaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Skoro bowiem zaspokajanie przez gminy potrzeb lokalnej społeczności w tym względzie opiera się o zawarte umowy cywilnoprawne, gmina jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Działalność gospodarcza na gruncie u.p.t.u. nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku.
Skład orzekający
Zbigniew Łoboda
przewodniczący sprawozdawca
Marek Olejnik
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do odliczenia VAT przez jednostki samorządu terytorialnego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli jest ona powiązana z realizacją zadań własnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy zarządzającej targowiskiem i pobierającej opłaty rezerwacyjne. Kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność gminy ma charakter cywilnoprawny i generuje przychód.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między działalnością publicznoprawną a gospodarczą gmin, co ma bezpośrednie przełożenie na rozliczenia podatkowe i budżet jednostek samorządu terytorialnego.
“Gmina odliczy VAT od przebudowy targowiska? NSA rozstrzyga!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 790/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Nita Marek Olejnik Zbigniew Łoboda /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Sygn. powiązane I SA/Łd 930/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-02-23 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia WSA del. Adam Nita, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. I SA/Łd 930/21 w sprawie ze skargi Gminy na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 930/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy (dalej: "skarżąca" lub "Gmina") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS" lub "organ") z dnia 13 października 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, działając na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późń. zm., dalej – "p.p.s.a.") oddalił skargę. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Gmina będąc czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, wniosła o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, dotyczącej prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją zadania własnego - Przebudowy targowiska miejskiego w S. wraz z urządzeniami budowlanymi – "Mój Rynek". We wniosku, wraz z jego uzupełnieniem podano, że zadanie to nie jest związane z działalnością opodatkowaną, a skarżąca nie będzie z tytułu jego realizacji uzyskiwać przychodów i dochodów. Podano, że Gmina wyłoni wykonawcę prac dotyczących ww. zadania i podpisze z nim umowę. Wskazano także, że jedną z jednostek organizacyjnych Gminy jest Miejski Zakład Komunalny (MZK), przez który wykonuje ona zadania własne oraz prowadzi działalność gospodarczą. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego odpowiedzialna jest za realizację projektu inwestycyjnego polegającego na przebudowie położonego na jej terenie targowiska i otrzymywać będzie faktury zakupowe od kontrahentów dokumentujące wydatki inwestycyjne. Wskazano, że Gmina za pośrednictwem MZK, na podstawie indywidualnych umów cywilnoprawnych pobiera opłatę rezerwacyjną za miejsca targowe, od osób handlujących na targowisku. Usługi związane z pobieraniem opłaty rezerwacyjnej są dokumentowane fakturami VAT, a wartość netto wraz z należnym podatkiem VAT z tytułu świadczenia powyższych usług Gmina wykazuje w pliku JPK VAT 7M. Gmina pobiera opłatę targową (od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowisku na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), a przebudowane targowisko będzie wykorzystywane do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r., poz. 685 ze zm., dalej: "u.p.t.u."). W związku z powyższym opisem Gmina zapytała czy w odniesieniu do planowanego zadania ma prawną możliwość do odliczenia podatku VAT? Gmina na powyższe pytanie odpowiedziała twierdząco, ponieważ na targowisku prowadzona będzie działalność polegająca na świadczeniu usług związanych z pobieraniem opłaty rezerwacyjnej, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Gmina odprowadza do budżetu państwa podatek VAT należny, a przebudowane targowisko będzie wykorzystywane wyłącznie do działalności opodatkowanej zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. toteż w zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania tej działalności podatnikowi, o którym mowa w art. 15 u.p.t.u., przysługuje prawo do odliczenia. Dyrektor KIS uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe. Wskazując na przepisy art. 15, art. 86 i art. 88 u.p.t.u. Dyrektor KIS wskazał, iż wykluczona jest możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm., dalej – "u.s.g.") wynika, że do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w tym sprawy targowisk i hal targowych (art. 7 ust. 1 pkt 11 u.s.g.). Zdaniem organu, zakres aktywności podejmowanych przez Gminę należy oceniać według kryterium celowości, ze szczególnym uwzględnieniem czy ich realizacja ma służyć zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy. Z tego punktu widzenia istotne jest, że Gmina wykonując zadania administracji publicznej może korzystać ze środków prawnych o charakterze władczym, właściwych władzy państwowej. Przebudowa targowiska odbywa się w ramach władztwa publicznego i gmina wykonując zadanie działa jako administracja publiczna i może korzystać ze środków prawnych o charakterze władczym. Zgodnie z u.s.g. gmina samodzielnie decyduje o zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym o konieczności przebudowy targowiska. Organ wskazał, że targowisko ma charakter miejsca ogólnodostępnego dla mieszkańców Gminy, którzy zamierzają na nim dokonywać zakupów, a przy tym z okoliczności sprawy nie wynika, że z targowiska będą mogli korzystać tylko ci mieszkańcy, którzy uiszczą opłaty za wstęp. Wobec powyższego w ocenie Dyrektora KIS, Gmina udostępniając targowisko dla mieszkańców działa jako organ władzy publicznej i nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług. Organ wskazał także, że opłata targowa jest szczególną formą daniny publicznej, pobieraną od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach lub innych wydzielonych miejscach, a Gmina pobierając tę opłatę nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług, lecz jako organ władzy publicznej. Niemniej, w ocenie Dyrektora KIS, to nie sam fakt pobierania opłaty targowej, niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, decyduje o związku poniesionych wydatków z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, lecz okoliczność działalności Gminy jako organu władzy publicznej w zakresie udostępniania targowiska dla ogółu mieszkańców Gminy w celu dokonywania zakupów na ww. targowisku. W konsekwencji powyższego, wydatki poniesione na przebudowę targowiska będą związane zarówno z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, jak również z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu tym podatkiem, zaś obowiązkiem Gminy będzie stosownie przyporządkowanie wydatków do określonej kategorii działalności w celu odliczenia podatku naliczonego jaki związany jest z dzielnością podlegającą opodatkowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, strona zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 6 w zw. z art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. - w związku z art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 11 oraz ust. 2 u.s.g., art. 86 ust. 1, ust. 2a -2h u.p.t.u., a także art. 14c § 1 i § 2 art. 14h, art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 poz. 2651 ze zm., dalej: "O.p."). W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 lutego 2022 r. uchylił zaskarżoną interpretację. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w zakresie związanym z udostępnianiem stanowisk handlowych na targowisku w zamian za opłaty rezerwacyjne, Gmina prowadzi działalność gospodarczą, gdyż świadczy odpłatnie usługi innym podmiotom, a zatem w związku z ciążącym na niej obowiązkiem podatkowym przysługuje jej na podstawie art. 86 ust.1 u.p.t.u., prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z tymi czynnościami opodatkowanymi, w tym wydatkami ponoszonymi na przebudowę targowiska. Sąd wskazał, iż nie można z góry przyjmować, że Gmina, udostępniając targowisko dla mieszkańców, działa jako organ władzy, a nie jako podatnik z tego powodu, że przebudowa targowiska, to sfera działań publicznoprawnych, której celem jest właśnie wykonywanie zadań publicznych, tj. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, a nie czerpanie dochodów z odpłatnej rezerwacji czy udostępniania stanowisk. Sąd wskazał, iż nawet jeżeli prowadzenie targowiska jest czynnością, która zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym służy do zaspokojenia potrzeb lokalnej społeczności i należy do zadań własnych gminy, to – biorąc pod uwagę treść art. 15 ust. 6 u.p.t.u. - sposób realizacji tego zadania może wiązać się z podejmowaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Skoro bowiem zaspakajanie przez gminę potrzeb lokalnej społeczności w tym względzie opiera się o zawarte umowy cywilnoprawne, gmina jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a działalność gospodarcza na gruncie u.p.t.u. nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku. Sąd nie zgodził się, iż pobór opłaty targowej od podmiotów prowadzących sprzedaż na targowisku stanowi o wykorzystywaniu przez Gminę targowiska na cele inne niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 86 ust. 2a u.p.t.u. Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i ust. 2a-2h oraz art. 121 § 1 O.p., z uwagi na wydanie interpretacji wbrew utartej, jednolitej linii orzeczniczej sądów, bez wskazania istotnych powodów odstąpienia od niej. Od powyższego wyroku, Dyrektor KIS wywiódł skargę kasacyjną zaskarżając ów wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi, bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a. organ interpretacyjny zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania, tj.: - art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art, 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez uwzględnienie skargi Gminy, uchylenie zaskarżonej interpretacji i w konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez organ wskazanego powyżej przepisu ustawy Ordynacja podatkowa, - art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. poprzez uwzględnienie skargi Gminy, uchylenie zaskarżonej interpretacji i w konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd, że w przedstawionym w niniejszej sprawie zdarzeniu przyszłym nie zaistniały okoliczności uzasadniające pozbawienie Gminy prawa do pełnego odliczenia VAT w związku z planowaną inwestycja dotycząca przebudowy targowiska, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd, iż organ naruszył wskazane powyżej przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Powyższe naruszenie przepisów postępowania doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do uwzględnienia skargi i bezpodstawnego uchylenia odpowiadającej prawu interpretacji, podczas gdy przedmiotowa skarga powinna zostać oddalona, ponieważ organ wydając zaskarżoną interpretację nie naruszył zasady o której mowa w art. 121 § 1 O.p., jak również wskazanych powyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. -przepisów prawa materialnego: tj.: - art. 15 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę zastosowania, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie przez Sąd, że Gmina ponosząc sporne wydatki w zakresie, w jakim będzie realizowała również zadania własne w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, mające na celu korzyść ogółu, jaką stanowi możliwość nabywania towarów i usług przez wszystkich mieszkańców, czyni je jako podatnik podatku od towarów i usług, - art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę zastosowania, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie przez Sąd, iż Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług na modernizację i utrzymanie targowiska w pełnej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna organu podatkowego nie była zasadna. Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09). Zasadniczy problem w sprawie sprowadzał się do oceny, czy w okolicznościach przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Gmina będzie uprawniona do odliczenia w pełnym wymiarze podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dotyczących przebudowy targowiska, czy też zobowiązana będzie do stosowania przepisów o sposobie określania proporcji (prewspółczynnika), o którym mowa w art. 86 ust. 2a u.p.t.u.? Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu podatkowego, prawidłowa wykładnia wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów, przy uwzględnieniu stanu faktycznego, powinna prowadzić do wniosku, że Gmina nie będzie uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w całości, albowiem nabywane przez nią towary i usługi wykorzystywane będą również do działalności związanej z wykonywaniem zadań własnych organu władzy publicznej, niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w związku z tym będzie zobowiązana do zastosowania sposobu określenia proporcji. Problematyka zakresu (pełnego) odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków na budowę czy przebudowę targowisk gminnych (miejskich), w kontekście odpłatnego udostępniania takich miejsc oraz pobierania z tego tytułu opłat, niezależnie od pobieranej opłaty targowej, była już wielokrotnie rozstrzygana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno w stanie prawnym sprzed wejścia w życie powołanego wyżej art. 86 ust. 2a – 2h u.p.t.u. (m.in. wyroki z dnia: 31 marca 2016 r., sygn. akt I FSK 1736/14; 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 2032/14; 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 1370/15 i I FSK 1437/15; 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1148/15; 8 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 1737/15; 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 110/16 i I FSK 349/16; 21 kwietnia 2016 r., sygn.. akt I FSK 1902/14; 8 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 391/16; 23 lutego 2018 r., sygn.. akt I FSK 2113/15), jak po nowelizacji (np. wyroki NSA z dnia: 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1596/18, 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 461/18, 27 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 1678/19, 26 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 1622/18). Zgodnie z art. 86 ust. 2a u.p.t.u., zdanie pierwsze, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". "Cele inne niż działalność gospodarcza", to sfera działalności danego podmiotu, niebędąca działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u.. Może nią być działalność podmiotu w charakterze organu władzy publicznej (art. 15 ust. 6 u.p.t.u.). Niemniej jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można z góry przyjmować, że Gmina, udostępniając targowisko dla mieszkańców, działa jako organ władzy, a nie jako podatnik, z tego powodu, że przebudowa targowiska, to sfera działań publicznoprawnych, której celem jest właśnie wykonywanie zadań publicznych, tj. zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, a nie czerpanie dochodów z odpłatnej rezerwacji czy udostępniania stanowisk. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno w świetle stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2016 r., jak i po tej dacie, zasadnicze stanowisko w odniesieniu do prawa do odliczenia wydatków związanych z targowiskami gminnymi pozostaje niezmienne. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, w tym w przywołanych orzeczeniach, że nawet jeżeli prowadzenie targowiska jest czynnością, która zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s.g. służy do zaspokojenia potrzeb lokalnej społeczności i należy do zadań własnych gminy, to - biorąc pod uwagę art. 15 ust. 6 u.p.t.u. - sposób realizacji tego zadania może wiązać się z podejmowaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Skoro bowiem zaspokajanie przez gminy potrzeb lokalnej społeczności w tym względzie opiera się o zawarte umowy cywilnoprawne, gmina jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w szczególności, że działalność gospodarcza na gruncie u.p.t.u. nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku. Na gruncie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że gmina wykorzystuje targowisko jedynie na cele prowadzonej działalności gospodarczej (wynajem lub udostępnienie miejsca handlowego za opłatę rezerwacyjną na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych), a opłata targowa, będąca daniną publiczną, obciąża korzystające z powierzchni targowej podmioty, z tytułu realizowanej tam sprzedaży (por. np. wyroki NSA: z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 208/15, z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt I FSK 379/14, z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1279/14 z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 1013, z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I FSK 696/14 oraz z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I FSK 208/15, 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 110/16 i I FSK 349/16, z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 391/16). Stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie skład orzekający NSA w przedmiotowej sprawie w pełni podziela i stwierdza, że znajduje ono zastosowanie także do stanu prawnego, który obowiązuje od 1 stycznia 2016 r., w kontekście zasad wynikających z przepisów art. 86 ust. 2a – 2h u.p.t.u. Przepisy te mają charakter przepisów szczególnych w stosunku do ogólnej zasady prawa do odliczenia podatku naliczonego, uregulowanej w art. 86 ust. 1 ww. ustawy, doprecyzowując zakres przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia w określonej w nich sytuacji faktycznej (por. wyroki NSA z dnia: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt 1596/18, z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 461/18 oraz z 8 listopada 2024 r., sygn.. akt I FSK 935/21). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wątpliwości nie budzi, iż w zakresie opisanym przez Gminę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej będzie ona działała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 i ust. 6 - prowadzącego działalność gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. Konsekwencją tego będzie pełne prawo Gminy do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji przebudowy targowiska na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Powyższe nie pozostaje w sprzeczności z tym, że prowadzenie przez Gminę targowiska jest czynnością, która zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s.g. służy do zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty gminnej w sprawach targowisk i należy do zadań własnych Gminy. Sposób realizacji tego zadania opisany we wniosku wiąże się z podejmowaniem przez nią czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a zatem zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. powoduje zaliczenie jej do grona podatników VAT. W działalności tej nie można bowiem dopatrzeć się wykorzystywania spornych wydatków do innych niż działalność gospodarcza celów, o których mowa w ust. 2a art. 86 u.p.t.u. Gmina, ponosząc sporne wydatki, mimo, realizacji również zadań własnych w postaci zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, mających na celu korzyść ogółu jaką stanowi możliwość nabywania towarów i usług przez wszystkich mieszkańców, czyni je jako podatnik VAT. Z powyżej opisanych powodów, zaskarży wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Wbrew zapatrywaniom kasatora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uchylając zaskarżoną interpretację indywidualną i stwierdzając, że Gmina ma pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z budową targowiska nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów tj. art. 146 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 p.p.s.a., art, 121 § 1, art. 14h O.p., a także art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 15 ust. 6, art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. Ponieważ skarga kasacyjna nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, przeto podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Adam Nita Zbigniew Łoboda Marek Olejnik Sędzia del. WSA Sędzia NSA Sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI