I FSK 786/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną M. L. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w sprawie podatku od towarów i usług za sprzedaż działek w 2016 roku. Skarżąca zarzucała sądowi pierwszej instancji błąd wykładni i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (ustawy o VAT i Dyrektywy 2006/112/WE) oraz naruszenie przepisów postępowania. Głównym zarzutem było uznanie sprzedaży działek za działalność gospodarczą podlegającą VAT, podczas gdy skarżąca twierdziła, że był to zarząd majątkiem prywatnym i powinna mieć zastosowanie stawka zwolniona z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że działania skarżącej, takie jak podział gruntu, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, działania marketingowe (ogłoszenia w prasie i internecie), a także powtarzalność transakcji sprzedaży działek, świadczą o profesjonalnym charakterze działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, a nie zwykłym zarządzie majątkiem prywatnym. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, które wskazuje, że aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażujące środki podobne do wykorzystywanych przez przedsiębiorców, wykraczają poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Odnosząc się do kwestii zwolnienia z VAT, NSA podkreślił, że sprzedaż działek, dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy, nawet jeśli były one pierwotnie gruntami rolnymi, nie może korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla terenów niezabudowanych innych niż budowlane. Posiadanie decyzji o warunkach zabudowy przesądza o przeznaczeniu terenu pod zabudowę, co wyklucza zastosowanie zwolnienia. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania, przedawnienia oraz kwestii związanych z interpretacją indywidualną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów odróżniających działalność gospodarczą w obrocie nieruchomościami od zarządu majątkiem prywatnym w kontekście VAT. Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z VAT przy sprzedaży działek budowlanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale przedstawia ogólne zasady interpretacji przepisów VAT i prawa budowlanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż działek przez osobę fizyczną, która podjęła działania w zakresie uzbrojenia terenu, działań marketingowych i powtarzalności transakcji, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, czy też zwykły zarząd majątkiem prywatnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzedaż działek, w związku z podjętymi przez skarżącą aktywnymi działaniami w zakresie obrotu nieruchomościami, angażującymi środki podobne do wykorzystywanych przez przedsiębiorców (uzbrojenie terenu, działania marketingowe, powtarzalność transakcji), stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
NSA oparł się na orzecznictwie TSUE, które rozróżnia zwykły zarząd majątkiem prywatnym od działalności gospodarczej. Aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, takie jak uzbrajanie terenu i działania marketingowe, wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym.
Czy sprzedaż działek, dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy, może korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT jako sprzedaż terenów niezabudowanych innych niż budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż działek, dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy, nie może korzystać ze zwolnienia z VAT, ponieważ takie decyzje przesądzają o przeznaczeniu terenu pod zabudowę, co wyklucza zastosowanie tego zwolnienia.
Uzasadnienie
Decyzje o warunkach zabudowy są wiążące i określają przeznaczenie terenu. Nawet jeśli działki są w ewidencji gruntów oznaczone jako rolne, posiadanie decyzji o warunkach zabudowy oznacza, że są one przeznaczone pod zabudowę i nie podlegają zwolnieniu z VAT. Podział geodezyjny działki nie powoduje wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych, miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące zgromadzenia materiału dowodowego, ustaleń faktycznych, przedawnienia oraz zastosowania interpretacji indywidualnej, okazały się bezzasadne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podatkowe zgromadziły pełny materiał dowodowy, dokonały prawidłowej oceny dowodów i ustaleń faktycznych. Interpretacja indywidualna nie była wiążąca dla organów w postępowaniu wymiarowym, a stan faktyczny w niej opisany nie był tożsamy z ustalonym w sprawie. Decyzje zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia.
Przepisy (14)
Główne
ustawa o VAT art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na rezultat takiej działalności.
ustawa o VAT art. 15 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, lub podobną działalność przedsiębiorstw, w tym działalność związaną z wykorzystywaniem towarów lub wartości niematerialnych i prawnych do celów czerpania z nich korzyści w sposób ciągły.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 43 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Zwolnienie nie ma zastosowania do terenów, dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenie nieważności.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
p.p.s.a. art. 324 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyrok powinien być podpisany przez sędziów.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe obowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ordynacja podatkowa art. 70 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Ordynacja podatkowa art. 70 § 6
Ustawa Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie ulega przerwaniu, w przypadku gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec podatnika okazało się bezskuteczne.
u.p.z.p. art. 4 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przeznaczenie terenów określa się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 65
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja ustalająca warunki zabudowy może być uchylona w określonych przypadkach (np. uzyskanie pozwolenia na budowę przez innego wnioskodawcę, ustalenie planu miejscowego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania skarżącej (uzbrajanie terenu, marketing, powtarzalność transakcji) świadczą o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. • Posiadanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu wyklucza zastosowanie zwolnienia z VAT dla sprzedaży działek budowlanych. • Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż działek stanowiła zwykły zarząd majątkiem prywatnym. • Sprzedaż działek powinna korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (zasada praworządności, zaufania, przedawnienie, brak podpisu pod wyrokiem). • Naruszenie zasad Konstytucji RP w związku z zastosowaniem art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej. • Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych w związku z odmienną interpretacją indywidualną wydaną dla córki skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Granica pomiędzy obiema aktywnościami jest niezwykle płynna, nieostra i podlegająca zróżnicowanej interpretacji. • Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. • Trafnie zatem ustalono, że Skarżąca przygotowała nieruchomości gruntowe do sprzedaży jak profesjonalny przedsiębiorca, podejmowała planowane, zorganizowane, uporządkowane, ciągłe czynności ukierunkowane na podniesienie wartości i atrakcyjności sprzedawanych działek. • Warunki zabudowy odnoszą się do terenu, a nie do poszczególnych geodezyjnie wydzielonych działek, znajdujących się na tym terenie, podział geodezyjny jest natomiast jedynie podziałem technicznym. • Dostawa nieruchomości wchodzącej w skład terenu przeznaczonego pod zabudowę, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, nie może być bowiem traktowana w celach podatkowych w oderwaniu od tej wiążącej decyzji.
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Marek Olejnik
przewodniczący
Sylwester Golec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających działalność gospodarczą w obrocie nieruchomościami od zarządu majątkiem prywatnym w kontekście VAT. Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z VAT przy sprzedaży działek budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale przedstawia ogólne zasady interpretacji przepisów VAT i prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między majątkiem prywatnym a działalnością gospodarczą w kontekście podatkowym, co jest istotne dla wielu osób fizycznych inwestujących w nieruchomości.
“Sprzedajesz działkę? Uważaj, czy nie robisz tego jak firma – grozi VAT!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.