Orzeczenie · 2023-08-24

I FSK 784/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-08-24
NSApodatkoweWysokansa
VATpuste fakturyprawo procesowepostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaprawo do odliczeniaskarżącyorgan podatkowyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W.B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2013 rok. Organy podatkowe uznały faktury wystawione przez skarżącą za "puste", nie dokumentujące rzeczywistych świadczeń, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. WSA w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu, uznając ustalenia faktyczne za prawidłowe i odrzucając zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów oraz błędne zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA nie dokonał właściwej oceny, czy doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122, 180, 187, 188 i 191. Sąd wskazał, że organ podatkowy nie może dowolnie wybierać dowodów i dyskredytować inicjatywy dowodowej strony, a odmowa przeprowadzenia dowodu powinna być uzasadniona. NSA podkreślił brak jednoznacznego dowodu na to, że usługi nie zostały wykonane, a zeznania świadków niepamiętających lub niemających wiedzy na temat firmy skarżącej nie mogą być podstawą do uznania usług za niewykonane, zwłaszcza w kontekście bardziej konkretnych zeznań innych świadków. Wobec powyższego, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję organu drugiej instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważne orzeczenie dotyczące procedury dowodowej w postępowaniu podatkowym, zasad oceny materiału dowodowego przez sądy administracyjne oraz konieczności badania wniosków dowodowych strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji "pustych faktur" i procedury dowodowej w kontekście VAT.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy i sąd administracyjny prawidłowo oceniły materiał dowodowy i czy zbadały wszystkie wnioski dowodowe strony, odmawiając ich przeprowadzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał właściwej oceny materiału dowodowego i nie zbadał wszystkich wniosków dowodowych skarżącej, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, wskazując na wątpliwości i rozbieżności, a jednocześnie odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Sąd podkreślił, że organ podatkowy ma obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i nie może dyskredytować inicjatywy dowodowej strony bez uzasadnienia.

Czy faktury udokumentowane przez skarżącą stanowiły rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, czy też były "pustymi fakturami"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję organu, wskazując na konieczność ponownego zbadania sprawy i przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, co sugeruje, że kwestia rzeczywistości zdarzeń gospodarczych nie została jednoznacznie rozstrzygnięta na korzyść organów.

Uzasadnienie

NSA stwierdził brak jednoznacznego dowodu na to, że usługi udokumentowane fakturami nie zostały wykonane przez skarżącą, a zeznania świadków niepamiętających lub niemających wiedzy na temat firmy skarżącej nie mogą być podstawą do uznania usług za niewykonane, zwłaszcza w kontekście bardziej konkretnych zeznań innych świadków.

Czy zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT było prawidłowe w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do rzeczywistości świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA uchylił decyzję organu, co pośrednio wskazuje na potencjalną nieprawidłowość zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż jego zastosowanie opierało się na ustaleniach faktycznych, które zdaniem NSA wymagały ponownego zbadania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał właściwej oceny, czy w sprawie doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym tych dotyczących postępowania dowodowego, co mogło wpłynąć na prawidłowość zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego, takich jak art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i decyzję organu drugiej instancji. Sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Przepisy (19)

Główne

u.p.d.o.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

u.p.d.o.u. art. 86 § ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

o.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, 180, 187 § 1, 188, 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaakceptowanie błędnie ustalonego stanu faktycznego i nieprawidłową ocenę sprawy. • Naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania (art. 187 § 1, 188 w zw. z art. 122 o.p.) poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. • Naruszenie przez organy zasady in dubio pro tributario (art. 2 Konstytucji RP) i art. 2a o.p. poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. • Naruszenie przez organy art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. poprzez zaniechanie wskazania w decyzji, które fakty uznano za udowodnione, a którym odmówiono wiarygodności i dlaczego.

Godne uwagi sformułowania

organ podatkowy, obowiązany do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy, nie może dowolnie wybierać dowodów, które są podstawą ustaleń faktycznych, poprzez dyskredytowanie inicjatywy dowodowej strony • Nie ma przy tym w niniejszej sprawie żadnego jednoznacznego dowodu wskazującego na to, że firma skarżącej nie wykonała usług objętych zakwestionowanymi fakturami. • Zeznania świadków, którzy nie pamiętali lub nie mieli wiedzy na temat roli firmy skarżącej w wykonywaniu usług nie oznaczają, że tych usług skarżąca nie wykonała.

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Maja Chodacka

sprawozdawca

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące procedury dowodowej w postępowaniu podatkowym, zasad oceny materiału dowodowego przez sądy administracyjne oraz konieczności badania wniosków dowodowych strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji "pustych faktur" i procedury dowodowej w kontekście VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu "pustych faktur" i VAT, ale kluczowe jest tu skupienie na błędach proceduralnych sądu pierwszej instancji i organów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

NSA: Błędy proceduralne sądu mogą unieważnić decyzję podatkową – kluczowa rola dowodów w sprawach VAT.

Dane finansowe

WPS: 250 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst