Orzeczenie · 2008-06-27

I FSK 783/07

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2008-06-27
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługnieujawniona działalność gospodarczasprzedaż internetowaoszacowanie podatkupożyczkadowodypostępowanie podatkoweskarga kasacyjna

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej R. W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2003 r. Organy podatkowe ustaliły, że podatnik, będąc współwłaścicielem spółki cywilnej, prowadził dodatkowo niezgłoszoną działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży sprzętu elektronicznego przez internet. W związku z brakiem prowadzenia ksiąg podatkowych, zobowiązanie podatkowe zostało określone w drodze oszacowania. Kluczowym elementem sporu były wpłaty w kwocie 55 040 zł dokonane na konto podatnika przez R. W., które organy uznały za zapłatę za sprzedany towar, a nie za zwrot pożyczki, jak twierdził podatnik. Podatnik kwestionował ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego i oceny dowodów, a także zakwestionowanie skuteczności umów pożyczek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy prawidłowo zastosowały prawo materialne i nie naruszyły przepisów postępowania, a dowody (listy przewozowe, brak faktur, rozbieżności w zeznaniach) przemawiały za przyjęciem, że doszło do sprzedaży towaru. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności podkreślając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego były niezasadne, a zarzut naruszenia art. 199a Ordynacji podatkowej nie został skutecznie uzasadniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, w szczególności rozróżnienia między sprzedażą a pożyczką, oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście oceny dowodów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wpłaty na konto podatnika od osoby trzeciej, przy jednoczesnym braku faktur i kwestionowaniu przez strony charakteru transakcji, mogą być uznane za zapłatę za sprzedany towar, a nie za zwrot pożyczki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wpłaty te mogą być uznane za zapłatę za sprzedany towar, jeśli całokształt materiału dowodowego, w tym listy przewozowe, rozbieżności w zeznaniach i brak dowodów na istnienie pożyczki, na to wskazuje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowody takie jak listy przewozowe dokumentujące wysyłkę towaru, brak wykazania sprzedaży w ewidencji spółki, a także nieprzedstawienie przez podatnika wiarygodnych dowodów na udzielenie pożyczki (np. pisemnej umowy, pamięci o szczegółach transakcji) przemawiają za tym, że wpłaty stanowiły zapłatę za sprzedany towar.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny, w tym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu podatkowym lub jeśli zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest wystarczająco uzasadniony i nie wykazano istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 77 i 80 K.p.a. są niezasadne, ponieważ przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu podatkowym, które jest regulowane Ordynacją podatkową. Ponadto, zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada zaufania) nie był wystarczający bez powołania się na art. 191 Ordynacji (swobodna ocena dowodów), co uniemożliwiło skuteczne zakwestionowanie oceny materiału dowodowego.

Czy organ podatkowy może zakwestionować skuteczność i istnienie umowy pożyczki, jeśli nie została ona zawarta na piśmie, pomimo zgodnego oświadczenia stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może badać charakter prawny transakcji, nawet jeśli strony zgodnie oświadczają, że była to pożyczka, jeśli materiał dowodowy wskazuje na inny charakter tej czynności (np. sprzedaż).

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej pozwala organowi na uwzględnienie zgodnego zamiaru stron i celu czynności, a nie tylko jej dosłownego brzmienia. Brak pisemnej formy umowy pożyczki nie przesądza o jej istnieniu, jeśli dowody wskazują na inną czynność prawną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Przepisy (21)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 173

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 3 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ordynacja podatkowa art. 1 § pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 199a § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 14 § ust. 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

k.c. art. 720 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uznanie wpłat na konto podatnika za zapłatę za sprzedany towar, a nie zwrot pożyczki, na podstawie analizy materiału dowodowego. • Oddalenie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym przepisów K.p.a. nie mających zastosowania w postępowaniu podatkowym. • Nieuznanie zarzutu naruszenia art. 199a Ordynacji podatkowej jako nieskutecznie uzasadnionego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 77 i 80 K.p.a. przez WSA. • Zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej bez powołania się na art. 191 Ordynacji. • Zarzut naruszenia art. 199a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne zakwestionowanie istnienia umów pożyczek.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne nie orzekają bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego, a dokonują kontroli zaskarżonych aktów pod względem ich legalności • skarga kasacyjna jest środkiem prawnym dalece sformalizowanym • przepisy k.p.a. nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie Ordynacja podatkowa • nie jest wystarczające wskazanie na art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy bowiem przy tym też powołać się na przepis art. 191 Ordynacji podatkowej

Skład orzekający

Maria Dożynkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Zygmunt Chorzępa

członek

Janusz Zubrzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, w szczególności rozróżnienia między sprzedażą a pożyczką, oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście oceny dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu podatkowego o charakter transakcji (sprzedaż vs pożyczka) i oceny dowodów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Czy wpłata na konto to pożyczka czy zapłata za towar? NSA rozstrzyga spór o VAT.

Dane finansowe

WPS: 55 040 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst