I FSK 775/22

I FSK 775/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita
Arkadiusz Cudak /sprawozdawca/
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Ke 550/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-02-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 76 par. 1, art. 233 par. 1 pkt 2 lit. b), pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia WSA del. Adam Nita, Protokolant Stefan Karasiński, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości A. sp. k. w upadłości z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 550/21 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości A. sp. k. w upadłości z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 2 sierpnia 2021 r. nr 2601-IEW.7010.7.2021 w przedmiocie zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 550/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę syndyka masy upadłości V. sp. k. w upadłości (dalej "strona" lub "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dalej "organ odwoławczy" lub "organ") z 2 sierpnia 2021 r. w przedmiocie zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, sąd pierwszej instancji za zasadne uznał uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach (dalej "naczelnik urzędu skarbowego" lub "organ pierwszej instancji") 13 maja 2021 r. w przedmiocie zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej przez V. sp. k. (dalej "spółka") w deklaracji VAT-7 za sierpień 2015 r. do zwrotu na rachunek bankowy na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd w pełni podzieli argumentację organu odwoławczego co do konieczności przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji w znacznej części postępowania w zakresie ustalenia wysokości odsetek od zaległości, na poczet których dokonano zaliczenia, przy uwzględnieniu ewentualnych przerw w ich naliczaniu.
2. Skarga kasacyjna
Powyższy wyrok został zaskarżony przez stronę w całości, a w skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 87 ust, 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", przez ustalenie, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji istniała nadwyżka podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy spółki, wynikająca z rozliczenia za sierpień 2015 r., do której zwrotu w tym dniu był zobowiązany organ wydający to postanowienie;
2) art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm.), dalej "o.p.", przy jego odpowiednim zastosowaniu przez ustalenie, że leżące po stronie Urzędu Skarbowego w P. zobowiązanie do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług na rachunek bankowy spółki , wynikające z rozliczenia za sierpień 2015 r., nie wygasło na skutek przekazania całej kwoty nadwyżki organowi egzekucyjnemu — Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik;
3) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez niestwierdzenie naruszenia prawa materialnego:
– art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim organy podatkowe uznały, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji istniała nadwyżka podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy spółki, wynikająca z rozliczenia za sierpień 2015 r., do której zwrotu w tym dniu był zobowiązany organ wydający to postanowienie,
– art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 o.p. przy jego odpowiednim zastosowaniu, przez przyjęcie za prawidłowe ustalenia, że leżące po stronie Urzędu Skarbowego w P. zobowiązanie do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług na rachunek bankowy spółki, wynikające z rozliczenia za sierpień 2015 r., nie wygasło na skutek przekazania całej kwoty nadwyżki organowi egzekucyjnemu — Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik,
tj. nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie zaskarżonych postanowień;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez niestwierdzenie naruszenia zasad postępowania, mającego wpływ na jego wynik — zastosowanie przez organ drugiej instancji art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) o.p. i niezastosowanie art. 233 § 1 pkt 3 o.p., tj. nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć.
W kontekście tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz postanowienia organu odwoławczego, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega oddaleniu.
3.2. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie kasatoryjne organu odwoławczego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zachodzi konieczność przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji w znacznej części postępowania w zakresie ustalenia wysokości odsetek od zaległości, na poczet których dokonano zaliczenia, przy uwzględnieniu ewentualnych przerw w ich naliczaniu. W tym kontekście zarzuty skargi kasacyjnej nie są w pełni adekwatne do rodzaju zaskarżonego postanowienia. Autor skargi kasacyjnej bowiem zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) o.p. i niezastosowanie art. 233 § 1 pkt 3 o.p., tj. nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć. Pierwszy ze wspomnianych przepisów dotyczy uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) w przypadku naruszenia przepisów postępowania o właściwości. Dopiero drugi z przytoczonych dotyczy niniejszej sprawy, a mianowicie uchylenia decyzji (postanowienia) i umorzenia postępowania.
Również w ramach zarzutów skargi kasacyjnej nie podniesiono naruszenia art. 76 § 1 o.p., 76a § 1 o.p. i art. 76b § 1 o.p., które to przepisy stanowiły podstawę prawną postanowienia o zaliczeniu.
3.3. Stanowisko prezentowane w toku postępowania przez skarżącego syndyka sprowadza się do twierdzeń, że organ odwoławczy nie tylko powinien uchylić zaskarżone postanowienie ale i również umorzyć postępowanie w całości. Jego zdaniem nie można zaliczyć na poczet zaległości podatkowej bowiem nie istnieje już nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu. Przyjmując takie stanowisko w sposób dosłowny należałoby uznać, że autor skargi kasacyjnej działa na niekorzyść swojego mocodawcy. Przecież zaliczenie nieistniejącej nadwyżki na poczet zaległości podatnika doprowadziłoby do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, a więc zmniejszenia jego pasywów bez pomniejszenia aktywów..
Jednak w rzeczywistości kasator prezentuje tezę, że nadwyżki nie można zaliczyć na poczet zaległości albowiem owa nadwyżka powinna zostać zwrócona podatnikowi. Z takim poglądem nie sposób się zgodzić.
3.4. Okolicznością bezsporną jest istnienie zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. Również niesporne jest to, że nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym została wykazana przez V. Spółka Komandytowa w deklaracji VAT-7 za sierpień 2015 r. z 22 września 2015 r. do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 522.843,00 zł. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, nadwyżka ta nie istnieje albowiem stanowiła przedmiot zajęcia w toku postępowania zabezpieczającego. Jak trafnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, okoliczność ta jest bez znaczenia dla bytu owej nadwyżki. Skoro nie doszło do zaspokojenia wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego to nadwyżka ta dalej istnieje. Nadwyżka ta nie podlega zwrotowi podatnikowi. Istnieje bowiem zaległość podatnika. Zgodnie bowiem z art. 76 § 1 o.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Jedynie w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu.
3.5. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Adam Nita Janusz Zubrzycki Arkadiusz Cudak