I FSK 768/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-04-17
NSApodatkoweWysokansa
VATimportsamochódprzystąpienie do UEprzepisy przejścioweinterpretacja przepisówpodstawa prawnapostępowanie podatkowe

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretowano przepis dotyczący importu towarów po przystąpieniu Polski do UE, co miało wpływ na rozstrzygnięcie o podatku VAT.

Sprawa dotyczyła podatku VAT z tytułu importu samochodu osobowego z Niemiec po przystąpieniu Polski do UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu celnego, uznając naruszenie przepisów o postępowaniu podatkowym i błędną wykładnię art. 170 ust. 6 ustawy o VAT. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd niższej instancji błędnie zinterpretował wspomniany przepis, który miał zapobiec unikaniu opodatkowania VAT w specyficznej sytuacji transgranicznego handlu po rozszerzeniu UE. NSA uznał, że przesłanki z art. 170 ust. 6 zostały spełnione, a także błędnie zinterpretowano termin płatności podatku.

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług (VAT) z tytułu importu używanego samochodu osobowego marki Mercedes Benz, zakupionego w Niemczech przed 1 maja 2004 r., a wprowadzonego do wolnego obrotu w Polsce w dniu 1 maja 2004 r. Organ celny uznał, że bezpodstawnie zastosowano całkowite zwolnienie z VAT, co skutkowało wszczęciem postępowania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, które mogło prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 170 ust. 6 ustawy o VAT. Sąd niższej instancji uznał, że organy podatkowe nie wykazały zaistnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie, który dotyczy sytuacji, gdy towary dostarczone przed 1 maja 2004 r. na terytorium Wspólnoty (lub nowych państw członkowskich) zostały wprowadzone do wolnego obrotu w Polsce po tej dacie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd niższej instancji błędnie zinterpretował art. 170 ust. 6 ustawy o VAT. NSA wyjaśnił, że celem tego przepisu było zapobieżenie sytuacji, w której od towaru nie pobrano by VAT ani w kraju zakupu (na skutek eksportu), ani w kraju przeznaczenia (od importu po przystąpieniu do UE). Sąd kasacyjny uznał, że przesłanki z art. 170 ust. 6 pkt 1 i 2 zostały spełnione, a także błędnie zinterpretowano termin płatności podatku wynikający z art. 37 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował art. 170 ust. 6 ustawy o VAT, co doprowadziło do uchylenia decyzji organu celnego.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił cel przepisu art. 170 ust. 6, który miał zapobiec unikaniu opodatkowania VAT w specyficznej sytuacji transgranicznego handlu po rozszerzeniu UE. Sąd kasacyjny uznał, że przesłanki z pkt 1 i 2 tego przepisu zostały spełnione, a sąd niższej instancji błędnie zinterpretował jego zastosowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

u.p.t.u. art. 170 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis przejściowy mający na celu zapobieżenie unikaniu opodatkowania VAT w sytuacji importu towarów do Polski po 1 maja 2004 r., które zostały dostarczone przed tą datą na terytorium Wspólnoty lub państw przystępujących do UE. Wymaga spełnienia przesłanek z pkt 1 i 2, dotyczących zastosowania stawki 0% lub zwolnienia z prawem do odliczenia do eksportu z terytorium innego państwa członkowskiego do Polski.

p.p.s.a. art. 185 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 170 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wykładnia literalna prowadziłaby do wniosku, że przepis ten nie mógłby nigdy mieć zastosowania. Należy go interpretować w kontekście celu zapobiegania unikaniu opodatkowania VAT.

u.p.t.u. art. 170 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Należy rozumieć jako możliwość zastosowania stawki 0% lub zwolnienia z prawem do odliczenia do eksportu towarów z terytorium Wspólnoty (lub nowych państw członkowskich) do Polski, a nie jako odpowiednie zastosowanie polskich przepisów do dostaw odbywających się na terytorium innego państwa.

u.p.t.u. art. 170 § ust. 6 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 170 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wykładnia Sądu niższej instancji była błędna, ponieważ nie uwzględniła celu przepisu, jakim jest zapobieganie podwójnemu nieopodatkowaniu VAT.

u.p.t.u. art. 170 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przesłanki z pkt 1 i 2 zostały spełnione, co oznacza, że zastosowanie art. 170 ust. 6 było uzasadnione.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa 10-dniowy termin na uiszczenie podatku z tytułu importu, który jednak nie jest terminem płatności w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a jedynie ma znaczenie dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub odpowiedzialności karnej skarbowej.

u.p.t.u. (1993) art. 18 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepisy dotyczące stawki podatku 0% w eksporcie towarów, do których odwołuje się art. 170 ust. 6 ustawy o VAT (2004).

u.p.t.u. art. 19 § ust. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa moment powstania obowiązku podatkowego w imporcie towarów, jednak nie jest możliwe jego bezpośrednie zastosowanie do specyficznej sytuacji z art. 170 ust. 6.

u.p.t.u. art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 170 § ust. 7 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wskazuje moment powstania obowiązku podatkowego w specyficznej sytuacji z art. 170 ust. 6 - w momencie wprowadzenia do wolnego obrotu towarów na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 2 § pkt 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 2 § pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 170 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15 § pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15 § pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 17 § ust. 3 lit. b

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 145 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 47 § § 3

Ordynacja podatkowa

Definiuje termin płatności podatku w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa.

o.p. art. 51 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Błędnie zinterpretowany przez WSA jako termin płatności podatku.

u.p.t.u. art. 33 § ust. 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 33 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 170 ust. 6 ustawy o VAT przez WSA. Niewłaściwe zastosowanie art. 170 ust. 6 ustawy o VAT przez WSA. Błędna wykładnia art. 37 ust. 1 ustawy o VAT przez WSA w zakresie terminu płatności.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 19 ust. 7 ustawy o VAT przez WSA (uznany za niezasadny).

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten został wyjątkowo nieudolnie sformułowany. Celem tego przepisu było zapobieżenie sytuacji, w której od towaru nie pobrano by w ogóle podatku od wartości dodanej. Termin płatności podatku z tytułu importu towarów określa nie art. 37 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ale wcześniejsze przepisy działu VII (...).

Skład orzekający

Juliusz Antosik

przewodniczący sprawozdawca

Hanna Kamińska

członek

Janusz Zubrzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących VAT po przystąpieniu Polski do UE, zwłaszcza w kontekście importu towarów i momentu powstania obowiązku podatkowego oraz terminu płatności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transgranicznego handlu w okresie przejściowym po rozszerzeniu UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przystąpieniem Polski do UE i jego wpływu na rozliczenia VAT przy imporcie towarów. Wyjaśnia złożone przepisy przejściowe.

VAT od importu po wejściu do UE: NSA wyjaśnia kluczowe przepisy przejściowe.

Dane finansowe

WPS: 4950,7 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 768/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska
Janusz Zubrzycki
Juliusz Antosik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Lu 505/05 - Wyrok WSA w Lublinie z 2006-03-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185  par. 1,  art. 203  pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Juliusz Antosik (spr.) Sędziowie Sędzia del. WSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Protokolant Karol Olton po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 505/05 w sprawie ze skargi L. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od L. H. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej kwotę 700 zł (słownie: siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r., I SA/Lu 505/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – po rozpoznaniu skargi L. H. – uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu (utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Lublinie z 1 czerwca 2005 r.).
W uzasadnieniu wyroku Sąd, przedstawiając stan sprawy, podał, że L. H. 13 maja 2004 r. na podstawie dokumentu SAD zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu towar pochodzący z Niemiec, opisany jako samochód osobowy używany marki Mercedes Benz 210, rok prod. 1997. Towar ten został zakupiony w Niemczech 29 kwietnia 2004 r. W wyniku kontroli dokumentów organ stwierdził, że do zaimportowanego samochodu bezpodstawnie zastosowano całkowite zwolnienie z podatku VAT, co spowodowało wszczęcie postępowania podatkowego i wydanie przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 170 ust. 6, art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU nr 54, poz. 535). Organ odwoławczy przytoczył treść art. 170 ust. 6 i 7 pkt 2, a następnie podał, że twierdzeniu podatnika, popartemu zeznaniem świadków, o dostarczeniu mu towaru na terytorium Wspólnoty w dniu 1 maja 2004 r., przeczy urzędowe tłumaczenie umowy kupna-sprzedaży, z którego wynika, że pojazd przekazano wraz ze wszystkimi dokumentami 29 kwietnia 2004 r. Towar ten zaś został faktycznie wprowadzony na terytorium RP 1 maja 2004 r. Taki stan faktyczny dawał, zdaniem organu odwoławczego, podstawę do zastosowania powołanego art. 170 ust. 6. Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przywołując treść art. 21 § 3 Ordynacji, jako przepisu dającego podstawę do wydania decyzji w niniejszej sprawie.
W skardze L. H. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, żę samochód został mu dostarczony przed 1 maja 2004 r., podczas gdy miało to miejsce 1 maja 2004 r. Powoływał się na nieznajomość treści umowy, którą podpisał, oraz na zeznania świadków dołączone do odwołania, przeczące ustaleniom faktycznym organu podatkowego. Podniósł, że w sprawie nie ma zastosowania art. 170 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, które mogło prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego – powołanego przepisu art. 170 ust. 6, stanowiącego materialnoprawną podstawę tej decyzji. Stosownie do tego przepisu, za import towarów uważa się również wykorzystanie (wprowadzenie do wolnego obrotu) po dniu 30 kwietnia 2004 r., na terytorium kraju, przez podatnika lub każdy inny podmiot niebędący podatnikiem, towarów dostarczonych im przed dniem 1 maja 2004 r. na terytorium Wspólnoty przed rozszerzeniem lub terytorium nowych państw członkowskich, jeżeli:
1/ przed dniem 1 maja 2004 r. do dostawy tych towarów na terytorium Wspólnoty przed rozszerzeniem lub na terytorium nowych państw członkowskich miały lub mogły mieć zastosowanie odpowiednio przepisy art. 18 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, oraz
2/ przed dniem 1 maja 2004 r. nie został dokonany import tych towarów w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.
Sąd podał, że z treści tego przepisu wynika, że obie przesłanki w nim wskazane muszą być spełnione łącznie. W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie wskazał, że zebrany materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia, że skarżący kupił w Niemczech wymieniony samochód 29 kwietnia 2004 r. Przemawia za tym treść podpisanej przez skarżącego umowy, z której jednoznacznie wynika, że samochód wraz z dokumentami został wydany kupującemu w tej właśnie dacie. Samochód został przywieziony na terytorium kraju 1 maja 2004 r. Zatem zarzuty skargi, że ustalenie stanu faktycznego sprawy w tym zakresie było dowolne nie znajduje – zdaniem Sądu – oparcia w ww. dokumentach, ocenionych przez organ podatkowy bez naruszenia art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Jednak, w ocenie Sądu tak ustalony stan faktyczny wyczerpuje tylko wstępną część art. 170 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, a należało wykazać łączne zaistnienie przesłanek wymienionych w pkt. 1 i 2 tego przepisu. Treść art. 170 ust. 6 pkt 1 wskazuje, że chodzi w nim o przypadki, w których towary dostarczone przed 1 maja 2004 r. zostały lub miałyby zostać wyeksportowane do jednego z obecnych państw członkowskich Wspólnoty innych niż Polska, bowiem art. 18 ust. 3 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dotyczył stawki podatku w eksporcie towarów i usług. Sąd uznał, żę organy podatkowe w ogóle nie wykazały zaistnienia w przedmiotowej sprawie tych przesłanek, powołując jedynie treść przepisu art. 170 ust. 6 oraz (organ I instancji) art. 18 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., co narusza dyspozycję art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zakresie wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji oraz art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie ustaleń faktycznych. Uzasadniało to, zdaniem Sądu uchylenie decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto Sąd uznał, że nie znajduje uzasadnienia w art. 37 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zawarte w rozstrzygnięciu decyzji I instancji, a utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, "wezwanie skarżącego do uiszczenia podatku w kwocie 4950,70 zł oraz odsetek za zwłokę naliczonych przez podatnika od dnia 24.05.2004 r. do dnia zapłaty podatku włącznie, w terminie 10 dni od dnia doręczenia decyzji", skoro zgodnie z tym przepisem orzeczony w tym trybie podatek płatny jest w terminie 10 dnia od dnia doręczenia decyzji, a stosownie do art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.
W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej zarzucił naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie prawa materialnego, a mianowicie
a/ art. 170 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że po pierwsze, w przedmiotowej sprawie został jedynie spełniona część wstępna ust. 6, natomiast nie zostały spełnione przesłanki z pkt 1 i 2 tego ustępu, a po drugie, uzależnienie przez Sąd w zaskarżonym wyroku, że towary dostarczone przed 1 maja 2004 r. "zostały lub miałyby" zostać wyeksportowane do jednego z państw członkowskich, podczas gdy w treści przepisu użyty jest zwrot "mogłyby",
b/ art. 19 ust. 7 tej ustawy przez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się uznaniem składu orzekającego, że obowiązek podatkowy powstający w podatku od towarów i usług z tytułu importu z chwilą powstania długu celnego, a więc z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego, nie odnosi się do sytuacji wydania decyzji przez organ podatkowy określającej kwotę podatku stanowiącą różnicę pomiędzy podatkiem wynikającym z decyzji a podatkiem płatnym w terminie 10 dni wynikającym z przyjętego zgłoszenia celnego, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia istoty zobowiązania podatkowego w podatku VAT w imporcie, jako powstającego w wyniku zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania,
c/ art. 37 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 2 tej ustawy przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja wydana przez organ podatkowy na podstawie powyższych przepisów ma charakter konstytutywny, a więc taki, z którego wynika, że różnica podatku VAT w imporcie wynikająca z tej decyzji powstaje z dniem jej doręczenia podatnikowi, pomimo że różnica podatku jest konsekwencją nieprawidłowego określenia kwoty tego podatku w zgłoszeniu celnym,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy na skutek wskazanych w pkt 1 naruszeń prawa materialnego i jako ich konsekwencja.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zasadny jest przede wszystkim zarzut błędnej wykładni art. 170 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU nr 54, poz. 535) i to nie tylko z powodu podniesionego w skardze kasacyjnej błędnego utożsamienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny użytego w punkcie 1 wymienionego ustępu sformułowania "mogły" ze sformułowaniem "miałyby".
Powołany art. 170 ust. 6, będący przepisem przejściowym, stanowi, że za import towarów uważa się również wykorzystanie (wprowadzenie do wolnego obrotu) po dniu 30 kwietnia 2004 r., na terytorium kraju, przez podatnika lub każdy inny podmiot niebędący podatnikiem, towarów dostarczonych im przed dniem 1 maja 2004 r. na terytorium Wspólnoty przed rozszerzeniem lub terytorium nowych państw członkowskich, jeżeli:
1/ przed dniem 1 maja 2004 r. do dostawy tych towarów na terytorium Wspólnoty przed rozszerzeniem lub na terytorium nowych państw członkowskich miały lub mogły mieć zastosowanie odpowiednio przepisy art. 18 ust. 3 i 4 ustawy, o której mowa w art. 175 (czyli ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - DzU nr 11, poz. 50 ze zm.), oraz
2/ przed dniem 1 maja 2004 r. nie został dokonany import tych towarów w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 175.
Przepis ten został wyjątkowo nieudolnie sformułowany. Niewątpliwie chodzi w nim towary, które zostały wprowadzone do wolnego obrotu na terytorium kraju (trudno dociec, czemu ustawodawca posłużył się przy tym równolegle terminem "wykorzystanie") od dnia 1 maja 2004 r., czyli od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, a zostały podmiotowi wprowadzającemu dostarczone przed tą datą na terytorium Wspólnoty lub państw, które przystąpiły do Wspólnoty z dniem 1 maja 2004 r. (stosownie do art.170 ust. 1 pkt 2, ilekroć w art. 170 jest mowa o terytorium nowych państw członkowskich – rozumie się przez to terytorium państw przystępujących do Wspólnoty Europejskiej na podstawie Traktatu o przystąpieniu podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r., z wyjątkiem terytorium kraju, czyli Rzeczypospolitej Polskie – p. art. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Celem tego przepisu było zapobieżenie sytuacji, w której od towaru nie pobrano by w ogóle podatku od wartości dodanej – ani w kraju zakupu (w tym wypadku w Niemczech), na skutek eksportu tego towaru, czyli jego wywozu poza terytorium Wspólnoty (przed dniem 1 maja 2004 r. Polska nie mogła być traktowana jako terytorium Wspólnoty), ani w kraju przeznaczenia (w Polsce) – od importu, gdyż od dnia 1 maja 2004 r. przywóz do Polski towaru z terytorium Wspólnoty nie stanowi importu (jest nim tylko przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego, czyli niewchodzącego w skład terytorium Wspólnoty – p. art. 2 pkt 7 w związku z pkt. 5 wymienionej ustawy). Właśnie dlatego ustawodawca, na mocy omawianego przepisu art. 170 ust. 6, uznał, że w takiej specyficznej sytuacji wprowadzenie towaru do wolnego obrotu po przystąpieniu Polski do Wspólnoty uważa się za import, chociaż nie są spełnione przesłanki z art. 2 pkt 7 ustawy, gdyż przywieziony towar pochodzi z terytorium Wspólnoty (w granicach z 1 maja 2004 r.), a nie państwa trzeciego.
I dlatego z uwzględnieniem tego właśnie celu należy interpretować dalszą część omawianego przepisu art. 170 ust. 6, przede wszystkim punktu 1. Tym bardziej, że jego wykładnia literalna prowadziłaby to wniosku, że przepis ten nie mógłby nigdy mieć zastosowania. Odsyła on do polskich przepisów o podatku od towarów i usług, obowiązujących przed dniem 1 maja 2004 r., dotyczących stosowania stawki podatkowej 0 % w eksporcie towarów, czyli wywozie ich z polskiego obszaru celnego – do art. 18 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. A jednocześnie odnosi je do dostawy towarów na terytorium Wspólnoty przed rozszerzeniem lub na terytorium nowych państw członkowskich (z wyjątkiem terytorium kraju), stanowiąc o odpowiednim zastosowaniu lub możliwości zastosowania do tej dostawy wymienionych przepisów polskiej ustawy podatkowej. Jednak polskie przepisy podatkowe nie mogły mieć przecież zastosowania, nawet odpowiedniego, do dostaw towarów odbywających się na terytorium innego państwa. Dlatego też, przepis art. 170 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. należy rozumieć w ten sposób, że chodzi w nim o zastosowanie lub możliwość zastosowania stawki 0 % (a także – z uwagi na identyczne skutki – zwolnienia z prawem do odliczenia; p. art. 15 pkt 1 i 2 oraz art. 17 ust. 3 lit. b/ VI Dyrektywy) do eksportu towarów, o których mowa w części wstępnej omawianego przepisu, na terytorium (Wspólnoty przed rozszerzeniem lub nowych państwa członkowskich), z którego nastąpił eksport do Polski. Chodzi tu więc w gruncie rzeczy o zastosowanie lub możliwość zastosowania obowiązujących na terytorium innych państw odpowiedników przepisów art. 18 ust. 3 i 4 polskiej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., a nie o odpowiednie zastosowanie (lub możliwość zastosowania) tych przepisów.
W związku z powyższymi rozważaniami, za błędną należy uznać wykładnię dokonaną w zaskarżonym wyroku, z której wynika, że przepis art. 170 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Wojewódzki Sąd Administracyjny odnosi do przypadków, w których towary dostarczone przed 1 maja 2004 r. na terytorium Wspólnoty zostały lub miałyby zostać wyeksportowane do innych państw Wspólnoty (przed i po rozszerzeniu) niż Polska. Podczas, gdy w omawianym przepisie chodzi o możliwość zastosowania stawki 0 % (lub zwolnienia z prawem do odliczenia) do eksportu z tego terytorium do Polski. Co prawda autor skargi kasacyjnej kwestii tej wprost nie podniósł, zwracając jedynie uwagę na nietrafne utożsamienie przez Sąd sformułowań "miałyby" i "mogły", jednak – wobec zasadnego postawienia zarzutu błędnej wykładni (wszak sąd kasacyjny jest związany podstawami kasacyjnymi, ale nie ich uzasadnieniem) – z uwagi na wcześniej przedstawioną argumentację, zarzut ten należało uwzględnić.
Błędną wykładnię art. 170 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. Dyrektor Izby Celnej upatruje także w błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że nie zostały spełnione przesłanki określone w tych punktach. Jednakże w ten sposób sformułowany zarzut oznacza, że w tym zakresie autorowi skargi kasacyjnej w gruncie rzeczy chodziło o niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej (tzw. błąd subsumcji), chociaż w odniesieniu do pkt. 1 wiązało się do z błędnym rozumieniem przepisu. Wynika to wprost z uzasadnienia skargi kasacyjnej, gdzie podniesiono, że ustalony stan faktyczny wyczerpywał obie przesłanki z pkt 1 i 2 art. 170 ust. 6. Tak więc chociaż błędnie określono postać naruszenia tego przepisu prawa materialnego, to zarzut jego niewłaściwego zastosowania należy uznać za zasadny. Z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego wynika, że po pierwsze, dostawa (czyli przeniesienie prawa do rozporządzania) spornego samochodu na terytorium Niemiec, który został dostarczony skarżącemu przed 1 maja 2004 r., miała charakter dostawy eksportowej (nastąpiła w celu przewiezienia tego samochodu przez nabywcę do miejsca przeznaczenia w Polsce, nie będącej wtedy jeszcze członkiem Wspólnoty, por. art. 15 pkt 2 VI Dyrektywy), a po drugie, przed wymienioną datą nie został dokonany import w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. (czyli przywóz na polski obszar celny); zostało ustalone, że faktyczny przywóz do Polski nastąpił 1 maja 2004 r. Wynika z tego, że przesłanki określone w obu punktach art. 170 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. zostały spełnione.
Pozostający w związku z powyższymi zarzutami naruszenia prawa materialnego zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej jest o tyle zasadny, że nietrafne jest stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jakoby organy podatkowe nie ustaliły stanu faktycznego w zakresie zaistnienia przesłanek wymienionych w pkt. 1 i 2 art. 170 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. Natomiast braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie podstawy prawnej (przytoczenie jedynie treści podstawy prawnej - art. 170 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. bez jej wyjaśnienia) nie można – w świetle wcześniejszych rozważań – uznać za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto zasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., jednakże z przyczyn podanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, tzn. z powodu błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wskazany w tym przepisie 10-dniowy termin zapłaty różnicy między podatkiem wynikającym z decyzji naczelnika urzędu celnego a podatkiem pobranym przez ten organ jest terminem płatności w rozumieniu art. 47 § 3 Ordynacji podatkowej, co wynika z końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Należy zgodzić się z wyrażonym w wyroku NSA z dnia 27 lutego 2007 r., I FSK 623/06 (niepublikowany), poglądem, że jest to termin, którego uchybienie ma znaczenie jedynie dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego ewentualnie dla odpowiedzialności karnej skarbowej. Stosownie do powołanego art. 47 § 3 Ordynacji, jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek (czyli w wypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, czyli na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, a nie budzi wątpliwości, że taki charakter ma zobowiązanie w podatku od towarów i usług od importu towarów, por. np. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 3/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 65), za termin płatności uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić. Zatem termin płatności podatku z tytułu importu towarów określa nie art. 37 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ale wcześniejsze przepisy działu VII (Zasady wymiaru i podatku z tytułu importu towarów) tej ustawy, w szczególności art. 33 ust. 4 i 5.
Jeżeli natomiast chodzi o argument autora skargi kasacyjnej, jakoby Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że decyzja określająca wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu usług ma charakter decyzji konstytutywnej, to jest on niezasadny, ponieważ Sąd ten takiego poglądu w ogóle nie wyraził. Takiego wniosku nie można wysuwać z przyjęcia przez Sąd, że termin płatności omawianego podatku wynika z art. 37 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług; momentu powstania obowiązku podatkowego nie można utożsamiać z terminem płatności podatku. Z tego samego powodu niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 19 ust. 7 tej ustawy, określający moment powstania obowiązku podatkowego w imporcie towarów, a nie termin płatności podatku. Niezależnie od tego należy zauważyć, że do specyficznej sytuacji, przewidzianej w art. 170 ust. 6 ustawy (uznania za import wprowadzenia do wolnego obrotu w jednym państwie członkowskim Wspólnoty towarów przywiezionych z innego państwa Wspólnoty w sytuacji, gdy państwa należące do Wspólnoty łączy unia celna) nie jest możliwe zastosowanie wprost przepisu art. 19 ust. 7. Dlatego w tym wypadku było konieczne odrębne wskazanie momentu powstania obowiązku podatkowego – w momencie wprowadzenia do wolnego obrotu towarów na terytorium kraju (art. 170 ust. 7 pkt 2 omawianej ustawy); por. Ustawa o VAT. Komentarz pod red. J. Martiniego, Warszawa 2005, s. 992. Z uwzględnieniem specyfiki tej sytuacji powinny być także stosowane przepisy działu VII ustawy o podatku od towarów i usług.
Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI