I FSK 767/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie określenia i zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w VAT za czerwiec-wrzesień 2016 r. Spółka była objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym, w ramach którego układ przewidywał umorzenie 85% zobowiązań i 100% odsetek. Organy podatkowe określiły i zabezpieczyły przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami, powołując się na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania. WSA w Olsztynie przychylił się do stanowiska organów, uznając, że układ nie stoi na przeszkodzie określeniu zobowiązania w innej wysokości i że zabezpieczenie jest dopuszczalne. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów, stwierdzając, że art. 170 § 1 Prawa restrukturyzacyjnego stoi na przeszkodzie zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, gdy jest ono objęte obowiązującym układem. Sąd podkreślił, że przepisy te wyłączają możliwość prowadzenia postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych wobec wierzytelności objętych układem, a organy podatkowe i WSA nieprawidłowo zignorowały ten aspekt sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że przepisy Prawa restrukturyzacyjnego (art. 170) wyłączają możliwość zabezpieczenia zobowiązania podatkowego objętego układem, nawet jeśli organ podatkowy uważa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe jest objęte układem restrukturyzacyjnym i organ podatkowy próbuje je zabezpieczyć na majątku podatnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy Prawa restrukturyzacyjnego (art. 170) stoją na przeszkodzie zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika na podstawie Ordynacji podatkowej (art. 33), gdy zobowiązanie to jest objęte obowiązującym układem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 170 § 1 Prawa restrukturyzacyjnego stoi na przeszkodzie zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy zobowiązanie to objęte jest obowiązującym układem.
Uzasadnienie
Z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ, postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności objętych układem ulegają umorzeniu z mocy prawa. Oznacza to niemożność wszczynania nowych postępowań egzekucyjnych czy zabezpieczających co do wierzytelności objętych układem.
Czy organ podatkowy może zabezpieczyć zobowiązanie podatkowe w przybliżonej kwocie, ignorując postanowienia układu przyjętego w postępowaniu restrukturyzacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może zabezpieczyć zobowiązania podatkowego w przybliżonej kwocie, ignorując postanowienia układu, ponieważ układ ten wyłącza możliwość prowadzenia postępowań zabezpieczających.
Uzasadnienie
Organ podatkowy, będąc stroną postępowania układowego, nie może następnie wydawać decyzji określającej i zabezpieczającej wierzytelności w wysokości rażąco sprzecznej z układem, uniemożliwiając dłużnikowi realizację harmonogramu spłat. Działanie takie stoi w sprzeczności z zasadą działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Przepisy (16)
Główne
p. r. art. 170 § § 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Przepis ten stoi na przeszkodzie zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy zobowiązanie to objęte jest obowiązującym układem.
o.p. art. 33
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis ten reguluje zasady zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, jednak jego zastosowanie jest wyłączone w sytuacji, gdy zobowiązanie jest objęte układem restrukturyzacyjnym.
Pomocnicze
p. r. art. 150 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.
p. r. art. 166 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem.
p. r. art. 170 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności objętych układem ulegają umorzeniu z mocy prawa.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę uchyla decyzje organów obu instancji.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
o.p. art. 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 170 Prawa restrukturyzacyjnego stoi na przeszkodzie zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego objętego układem. • Organ podatkowy nie może ignorować postanowień układu restrukturyzacyjnego przy wydawaniu decyzji zabezpieczającej. • Postępowanie organów podatkowych było sprzeczne z zasadą budzenia zaufania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że art. 170 Prawa restrukturyzacyjnego dotyczy tylko postępowań egzekucyjnych, a nie zabezpieczających. • Uznanie przez WSA, że spółka nie płaciła zobowiązań i organ uprawdopodobnił istnienie zaległości, ignorując postanowienia układu.
Godne uwagi sformułowania
art. 170 § 1 ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (...) stoi na przeszkodzie zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika na podst. art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...) w sytuacji, gdy zobowiązanie to objęte jest obowiązującym układem. • Z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności objętych układem ulegają umorzeniu z mocy prawa. • Organ podatkowy bezspornie był stroną toczącego się postępowania układowego i nie ma wątpliwości do tego, że sporne zobowiązanie podatkowe jest objęte układem. • Organ podatkowy wykorzystując swoją uprzywilejowaną pozycję wierzyciela publicznoprawnego "sam dla siebie" wydał decyzję określającą na nowo i zabezpieczającą układową wierzytelności w wysokości rażąco sprzecznej z układem, przy okazji uniemożliwiając dłużnikowi układowemu realizację harmonogramu spłat wynikającego z tegoż układu. • Działanie organu w niniejszej sprawie stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 170 p. r. a także spełnia dyspozycję m.in. zarzutu 1.b) skargi kasacyjnej jako stojące w oczywistym pogwałceniu zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Sylwester Marciniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że przepisy Prawa restrukturyzacyjnego (art. 170) wyłączają możliwość zabezpieczenia zobowiązania podatkowego objętego układem, nawet jeśli organ podatkowy uważa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe jest objęte układem restrukturyzacyjnym i organ podatkowy próbuje je zabezpieczyć na majątku podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem restrukturyzacyjnym a narzędziami egzekucyjnymi organów podatkowych, co jest istotne dla przedsiębiorców w trudnej sytuacji finansowej.
“Układ restrukturyzacyjny chroni przed zabezpieczeniem podatkowym – NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.