Szukaj orzeczeń

I FSK 757/23

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-27

NSApodatkoweŚredniansa

podatek VATpostępowanie kasacyjneumorzenie postępowaniazdolność sądowaKRSosoba prawnawykreślenie z rejestru

Podsumowanie

NSA umorzył postępowanie kasacyjne, ponieważ spółka będąca stroną postępowania została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Powodem umorzenia było prawomocne wykreślenie spółki skarżącej z Krajowego Rejestru Sądowego, co skutkowało utratą przez nią zdolności sądowej. Sąd uznał postępowanie za bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 27 marca 2026 r. umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach. Wyrok WSA uchylił decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku od towarów i usług za okresy 2016 i 2017 r. NSA powziął informację o prawomocnym wykreśleniu spółki P. Sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) z dniem 17 października 2025 r. (data prawomocności 15 listopada 2025 r.). Sąd uznał, że wykreślenie spółki z KRS oznaczało zakończenie jej bytu prawnego i utratę zdolności sądowej, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Na mocy art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż cofnięcie skargi kasacyjnej czy śmierć strony, NSA orzekł o umorzeniu postępowania kasacyjnego. Sąd podkreślił, że w przypadku wykreślenia spółki z o.o. z KRS nie ma następcy prawnego, który mógłby przejąć jej prawa i obowiązki.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata zdolności sądowej przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego oznacza zakończenie jej bytu prawnego i utratę zdolności sądowej. Brak następcy prawnego powoduje bezprzedmiotowość postępowania, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż cofnięcie skargi kasacyjnej lub śmierć strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zdolność sądową podmiotów występujących przed sądem administracyjnym.

p.p.s.a. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki utraty zdolności sądowej przez podmioty.

p.p.s.a. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki utraty zdolności sądowej przez podmioty.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie przepisów o umorzeniu postępowania do postępowania przed NSA.

p.p.s.a. art. 161 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy postanowienia o umorzeniu postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, co skutkuje utratą zdolności sądowej i bezprzedmiotowością postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Wykreślenie skarżącej spółki z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową.

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku wykreślenia spółki z KRS z powodu utraty zdolności sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty bytu prawnego przez spółkę w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne konsekwencje prawne wykreślenia spółki z KRS dla toczących się postępowań sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.

“Spółka wykreślona z KRS? Postępowanie sądowe umorzone!”

Sektor

podatkowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych

Dogłębna analiza z powołaniem na źródła

Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Wypróbuj Research za darmo

Powiązane tematy

podatek VAT postępowanie kasacyjne umorzenie postępowania zdolność sądowa KRS osoba prawna wykreślenie z rejestru

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 757/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bartosz Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Gl 262/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-11-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 262/22 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 2401-IOV3.4103.417.2021.HSO UNP: 2401-21-255169 w przedmiocie podatku od towarów i usług za wybrane okresy 2016 i 2017 r. postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 262/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca) uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 16 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2016 i 2017 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej.
Na podstawie treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS) Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację, że z dniem z 17 października 2025 r. (data prawomocności 15 listopada 2025 r.) skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru KRS.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Postępowanie kasacyjne należało w tej sprawie umorzyć.
Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (vide art. 26 § 1 i art. 28 § 1 powołanej wyżej ustawy).
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony). Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
W niniejszej sprawie, z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 17 października 2025 r. (data prawomocności 15 listopada 2025 r.).
Wykreślenie skarżącej spółki z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2026 r., I FSK 1351/23, CBOSA).
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Bartosz Wojciechowski (spr.)
sędzia NSA

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę