I FSK 757/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając go za przedwczesny z powodu oparcia się na nieprawomocnych orzeczeniach dotyczących poprzednich okresów rozliczeniowych VAT.
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za marzec 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, opierając się na uchyleniu przez siebie decyzji dotyczących stycznia i lutego 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak ten wyrok za przedwczesny, ponieważ orzeczenia dotyczące poprzednich okresów nie były jeszcze prawomocne. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za marzec 1999 r. przez spółkę "G." z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów podatkowych, które określiły spółce zobowiązanie podatkowe. Sąd WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na tym, że wcześniej uchylił własnymi wyrokami decyzje dotyczące rozliczeń VAT za styczeń i luty 1999 r. NSA uznał jednak, że wyrok WSA był przedwczesny, ponieważ orzeczenia dotyczące poprzednich okresów rozliczeniowych nie były prawomocne w momencie wydawania wyroku przez WSA. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., moc wiążącą mają tylko prawomocne orzeczenia. NSA stwierdził, że podstawa prawna uchylenia decyzji przez WSA (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.) nie była spełniona, gdyż opierała się na nieprawomocnych orzeczeniach. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może uchylić decyzji podatkowej, opierając się na uchyleniu przez siebie decyzji dotyczących poprzednich okresów rozliczeniowych, jeśli te uchylające wyroki nie są jeszcze prawomocne, ponieważ moc wiążącą mają tylko orzeczenia prawomocne.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny uchylił decyzję podatkową, opierając się na uchyleniu przez siebie decyzji dotyczących poprzednich okresów rozliczeniowych. NSA uznał to za błąd, ponieważ wyroki uchylające decyzje nie były prawomocne, a zgodnie z prawem, tylko prawomocne orzeczenia mają moc wiążącą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążącą ma wyłącznie orzeczenie prawomocne.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 83 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Ordynacja podatkowa art. 240 § 1
Wskazano na możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione.
u.p.t.u. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok WSA był przedwczesny, ponieważ opierał się na nieprawomocnych orzeczeniach dotyczących poprzednich okresów rozliczeniowych VAT. Oddanie skargi kasacyjnej w polskim urzędzie pocztowym w terminie jest równoznaczne z wniesieniem jej do sądu.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna była spóźniona, ponieważ wpłynęła do sądu po terminie (argument strony skarżącej, odrzucony przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
moc wiążącą ma wyłącznie orzeczenie prawomocne zaskarżony wyrok był "przedwczesny"
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący
Krzysztof Stanik
członek
Ryszard Pęk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność prawomocności orzeczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz konsekwencje oparcia się na nieprawomocnych rozstrzygnięciach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie uchylenie decyzji w jednej sprawie zależy od rozstrzygnięcia w innej, powiązanej sprawie, która nie jest jeszcze prawomocna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawomocności orzeczeń i może być pouczająca dla prawników procesowych.
“Przedwczesny wyrok WSA: NSA przypomina o wadze prawomocności orzeczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 757/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki /przewodniczący/ Krzysztof Stanik Ryszard Pęk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Wr 508/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-03-17 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 83 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 170, art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędziowie NSA Krzysztof Stanik, Ryszard Pęk (spr.), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. OZ w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 508/03 w sprawie ze skargi "G." spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. OZ w W. z dnia 16 stycznia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 1999 roku 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu 2) zasądza od "G." spółki z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. OZ w W. kwotę 900 zł /dziewięćset/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 16 stycznia 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia 4 października 2002 r. (...), którymi określono spółce z o.o. "G." z siedzibą w S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 1999 r. w wysokości 8.599 zł. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W dniu 6 lipca 2001 r. Spółka "G." złożyła deklarację VAT-7 korygującą za marzec 1999 r., wykazując w niej kwotę 77.520 zł nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, przeniesioną z poprzedniego okresu rozliczeniowego. Tymczasem, w odniesieniu do rozliczenia podatku za luty 1999 r., Urząd Skarbowy w W., decyzją z dnia 4 października 2002 r. (...), określił Spółce kwotę zobowiązania podatkowego, uznając nieprawidłowość obniżenia podatku należnego o kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przeniesioną ze stycznia 1999 r. Skoro na mocy wskazanej decyzji nie było kwoty nadwyżki przechodzącej na okres następny, zachodziła konieczność zweryfikowania przez organ bieżącego rozliczenia podatku od towarów i usług. W złożonym odwołaniu Spółka podniosła, że organ I instancji oparł rozstrzygnięcie na swoich decyzjach dotyczących rozliczenia podatku za styczeń i luty 1999 r., które kwestionuje, a w konsekwencji nie zgadza się z wymiarem podatku za ten okres rozliczeniowy. Izba Skarbowa w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując na zależność pomiędzy rozstrzygnięciami za obecny i poprzednie okresy rozliczeniowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "G." wniosła o uchylenie decyzji, powtarzając dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, przytoczył na wstępie treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, zwanej dalej ustawy o VAT i podkreślił, że przyjęty w tym przepisie sposób rozliczenia podatku powoduje, że zmiana wysokości podatku naliczonego, bądź należnego w danym okresie rozliczeniowym, wpływać może na rozmiar zobowiązania z tytułu podatku w okresie następnym. Sąd wyjaśnił następnie, że w sprawach I SA/Wr 506/03 oraz I SA/Wr 507/03, dotyczącymi - odpowiednio - rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń i luty 1999 r., wyrokami z dnia 17 marca 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje obu instancji skarbowych, stwierdzając, że wydane zostały z naruszeniem prawa. Skoro - jak podkreślił Sąd - organy podatkowe powołały się na uchylone rozstrzygnięcia i dokonały wymiaru podatku za marzec 1999 r., przyjmując wysokość obniżenia podatku należnego z pominięciem kwoty nadwyżki z poprzedniego miesiąca, to zaszła konieczność uchylenia również zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia Sąd powołał przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zwanej dalej p.p.s.a./. W skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" w związku z art. 152 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, pomimo braku przesłanek w tym przepisie wymienionych, a w szczególności braku istnienia podstawy do wznowienia postępowania. Powołując się na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł między innymi, że wyłączną przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było, to że w równolegle prowadzonym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 17 marca 2005 r. /I SA/Wr 506/03/, uchylił decyzję dotyczącą podatku VAT za styczeń 1999 r. przyjmując, że zaszły podstawy do wznowienia postępowania w tej sprawie. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że w momencie orzekania wyrok w sprawie I SA/Wr 506/03 nie był prawomocny i że gdyby przyjąć tezę Sądu I Instancji, że już nieprawomocne orzeczenie skutecznie uchyla decyzję, należałoby konsekwentnie przyjąć, że zapis art. 152 p.p.s.a. jest "zupełnie bezcelowy". W jego ocenie stanowisko Sądu było błędne, a w konsekwencji zaskarżone orzeczenie było co najmniej przedwczesne i jako takie winno ulec uchyleniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki "G." wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Podkreślił, że z treści skargi kasacyjnej wynikało, że zaskarżony wyrok doręczono Dyrektorowi izby Skarbowej w dniu 22 kwietnia 2005 r. i wobec tego termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 23 maja 2005 r. Ponieważ z daty wpływu znajdującej się na pierwszej stronie skargi kasacyjnej wynikało, że wpłynęła ona do Sądu w dniu 25 maja 2005 r., to skarga ta - jako spóźniona - podlegała odrzuceniu. Co się zaś tyczy meritum sprawy, to zdaniem pełnomocnika strony skarżącej zaskarżony wyrok był prawidłowy, gdyż uchylenie zaskarżonej decyzji było zdeterminowane uchyleniem decyzji w sprawach I SA/Wr 506/03 i I SA/Wr 507/03. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie, odnosząc się do wniosku strony skarżącej o odrzucenie skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że termin do jej wniesienia został zachowany. Skargę kasacyjną nadano w dniu 23 maja 2005 r. za pośrednictwem poczty, w Urzędzie Pocztowym "AI" w W., zaś według art. 83 par. 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Przystępując w tych warunkach do rozpoznania podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania - art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. należy stwierdzić, że jest on uzasadniony. Wedle tego przepisu Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną przez organ I instancji, wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, że w równolegle toczących się przed tym Sądem postępowaniach, wyrokami z dnia 17 marca 2005 r., zostały uchylone decyzje dotyczące podatku VAT za styczeń 1999 r. /I SA/Wr 506/03/ i za luty 1999 r. /I SA/Wr 507/03/. Zmiana wysokości podatku naliczonego, bądź należnego za te okresy, będąca następstwem uchylenia decyzji miała - jak zaznaczył Sąd - wpływ na sposób rozliczenia podatku za marzec 1999 r., którego to miesiąca dotyczyła zaskarżona do tego Sądu decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił jednak w uzasadnieniu wyroku, o którą z podstaw do wznowienia postępowania chodzi. Podstawy te wymienione są wyczerpująco w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. Można jedynie domniemywać, że chodzi o podstawę wymienioną w pkt 7 powołanego wyżej przepisu, wedle którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Niewątpliwie, w chwili wydania zaskarżonego wyroku podstawa taka powstała i tego ustalenia nie zmienia to, że Sąd stwierdził w pkt 2 wyroku, że decyzje wymienione w pkt 1 tego wyroku nie podlegają wykonaniu. Trafnie jednak autor skargi kasacyjnej podnosi, że wyroki uchylające decyzje dotyczące podatku VAT za styczeń i luty 1999 r. były nieprawomocne. Stosownie zaś do art. 170 p.p.s.a. moc wiążącą ma wyłącznie orzeczenie prawomocne. Jeśli zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął w tej sprawie za podstawę uchylenia decyzji przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a., to zasadnie autor skargi kasacyjnej podnosi, że zaskarżony wyrok był "przedwczesny". W aktualnym stanie sprawy przywołana przez tenże Sąd podstawa upadła, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokami z dnia 11 kwietnia 2006 r. /I FSK 755/05 i I FSK 756/05/, uwzględnił skargi kasacyjne i uchylił wyroki z dnia 17 marca 2005 r., w których uchylono decyzje dotyczące podatku VAT za styczeń 1999 r. i za luty 1999 r. Tym samym w obrocie prawnym nadal pozostają decyzje dotyczące rozliczenia podatku VAT za te miesiące i skargi na te decyzje będą ponownie rozpoznane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna była uzasadniona i na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego opierało się na przepisie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI