I FSK 746/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-09
NSApodatkoweŚredniansa
VATimport usługmiejsce świadczenia usługpośrednictwo w obrocie nieruchomościamizwolnienie podatkoweterytorium PolskiNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając import usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami za podlegający opodatkowaniu VAT w Polsce, gdyż usługi te były świadczone na terytorium RP.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując opodatkowanie VAT importu usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Spółka twierdziła, że usługi świadczone przez niemiecką firmę były wykonywane w Niemczech i korzystały ze zwolnienia. WSA uznał, że usługi były świadczone w Polsce i nie podlegały zwolnieniu. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że usługi miały charakter importu usług podlegającego opodatkowaniu w Polsce.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług importu usług, które niemiecka spółka "I." Thomas B. świadczyła na rzecz polskiej spółki PDB "W." sp. z o.o. w P. Usługi te miały polegać na pośrednictwie w nabyciu nieruchomości położonej w Polsce oraz zorganizowaniu współpracy z Klubem sportowym "P." w celu umożliwienia zmiany prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organy podatkowe uznały te usługi za import usług podlegający opodatkowaniu VAT w Polsce, odrzucając argumentację spółki o świadczeniu usług poza granicami kraju i zastosowaniu zwolnienia przewidzianego dla pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2006 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd uznał, że usługi były świadczone na terytorium Polski, a nie w Niemczech, co potwierdzały ustalenia faktyczne dotyczące przedmiotu usługi (nieruchomość w Polsce) oraz organów właściwych do jej realizacji. Ponadto, NSA stwierdził, że usługi te nie miały charakteru czystego pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, które mogłoby podlegać zwolnieniu, a obejmowały szerszy zakres czynności. W konsekwencji, import usług podlegał opodatkowaniu VAT w Polsce.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, usługi te stanowią import usług podlegający opodatkowaniu VAT w Polsce.

Uzasadnienie

Usługi zostały uznane za świadczone na terytorium Polski, ze względu na przedmiot usługi (nieruchomość w Polsce) oraz fakt, że czynności związane z nabyciem nieruchomości musiały być realizowane w Polsce. Ponadto, usługi nie miały charakteru czystego pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, które mogłoby korzystać ze zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa o VAT art. 4 § pkt 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

rozporządzenie MF art. 69 § pkt 5 lit. "b"

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 454

Kodeks cywilny

ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 180 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usługi świadczone przez niemiecką spółkę miały charakter importu usług podlegającego opodatkowaniu VAT w Polsce. Usługi były świadczone na terytorium Polski. Usługi nie stanowiły czystego pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, które mogłoby podlegać zwolnieniu.

Odrzucone argumenty

Usługi świadczone przez niemiecką spółkę były wykonywane na terytorium Niemiec. Usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami korzystały ze zwolnienia od VAT. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania (art. 187 i 191 ord. pod.).

Godne uwagi sformułowania

Usługi te świadczone były na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem usługi była nieruchomość położona na terenie Polski. Zwolnienie przewidziane par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF nie mogło mieć zastosowania w rozpoznanej przez Sąd sprawie.

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak - Osetek

sprawozdawca

Jan Zając

członek

Krzysztof Stanik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie miejsca świadczenia usług niematerialnych w kontekście importu usług VAT, zwłaszcza gdy przedmiotem jest nieruchomość w Polsce, oraz interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia dla pośrednictwa w obrocie nieruchomościami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2000 roku. Interpretacja przepisów VAT mogła ulec zmianie w późniejszym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w VAT: miejsca świadczenia usług i importu usług, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak szczegółowa analiza faktów i charakteru usług wpływa na opodatkowanie.

Import usług VAT: Kiedy zagraniczne pośrednictwo w nieruchomościach podlega polskiemu podatkowi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 746/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak - Osetek /sprawozdawca/
Jan Zając
Krzysztof Stanik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Po 3017/02 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-02-21
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174 pkt 1, art. 183 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia WSA del. Barbara Kołodziejczak – Osetek (spr.), Protokolant Krzysztof Cisłak, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej PDB "W." sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. akt I SA/Po 3017/02 w sprawie ze skargi PDB "W." sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 14 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i październik 2000 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od PDB "W." sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 3.600 zł /trzy tysiące sześćset/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Po przeprowadzonej kontroli podatkowej Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w P. wydał w dniu 7 czerwca 2002 r. decyzję (...), w której określił spółce za miesiące sierpień i październik 2000 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług, zaległość podatkową oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Z ustaleń dokonanych przez inspektora kontroli skarbowej, przedstawionych w uzasadnieniu decyzji wynika, że spółka dokonała w sierpniu i październiku importu usług w rozumieniu art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm. zwana dalej "ustawa o VAT"/, według którego usługi świadczone na terytorium Polski, za których wykonanie, należność przekazywana jest osobie lub jednostce mającej siedzibę za granicą traktuje się jako import usług. Natomiast na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o VAT, podlega on opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zdaniem inspektora kontroli skarbowej importowane usługi polegały na wykonaniu przez niemiecką spółkę "I." Thomas B. usług polegających na zorganizowaniu współpracy z Klubem sportowym "P." w P. w taki sposób, aby zaistniały warunki umożliwiające zmianę prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z kolei na podstawie porozumienia z dnia 12 lipca 2000 r. Thomas B., zwany w umowie pośrednikiem, zobowiązał się "pośredniczyć w akwizycji dla "D." sp. z o.o. możliwości zawarcia umowy kupna od MKS "P." w P. obiektu w P. przy ulicy S. działka nr 5/7. W ocenie Inspektora Kontroli Skarbowej w rozliczeniu za miesiąc sierpień kontrolowana spółka zobowiązana była obliczyć kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu usług według stawki 22% i wykazać ją w ewidencji prowadzonej na potrzeby tego podatku oraz w deklaracji składanej na potrzeby podatku od towarów i usług. Ponadto Inspektor Kontroli Skarbowej podniósł, że świadczenie takich usług nie jest objęte zakresem zwolnienia określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm. zwanego dalej "rozporządzenie MF"/. Zdaniem inspektora kontroli skarbowej zwolnienie od podatku wymienione w par. 69 pkt 5 lit. "b" powołanego rozporządzenia obejmuje prowizje oraz inne wynagrodzenia z tytułu wykonania usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami a ponadto zwolnienie to przysługuje podmiotom, które takie usługi wykonują, a w tym przypadku kontrolowana spółka była nabywcą usługi, a nie jej wykonawcą.
Od decyzji inspektora kontroli skarbowej spółka odwołała się, do Izby Skarbowej w P., która nie uwzględniła jej odwołania i w dniu 14 listopada 2002 r. wydała decyzję (...), którą utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Od ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w P. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 4 pkt 5 ustawy o VAT oraz par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF a ponadto przepisów prawa procesowego w postaci art. 187 i 191 ord. pod.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki podkreślił, że przedmiotem sporu między spółką a organem podatkowym jest ocena, gdzie były wykonywane usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie zwolnienie z podatku od towarów i usług wynagrodzeń związanych z obrotem nieruchomościami, o którym mowa w par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF. W ocenie pełnomocnika skarżącej spółki sporne usługi, w skład których wchodziły czynności typowego pośrednictwa w handlu nieruchomościami oraz szeroko rozumiane doradztwo w tym zakresie wykonywane były na terenie Niemiec. Jednostka mająca siedzibę na terenie Niemiec, wykonała bowiem sporną usługę poprzez wykorzystanie kontaktów handlowych tam nawiązanych oraz przez dokonanie właśnie na terenie Niemiec określonych umową analiz. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, że skoro organ podatkowy nie podważa okoliczności, że przedmiotem usługi było pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, to zdaniem pełnomocnika wynagrodzenia z tytułu dokonywania obrotu nieruchomościami powinny korzystać ze zwolnienia zawartego w par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 lutego 2005 r. nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji - skargę oddalił uznając decyzję za zgodną z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że skarżąca spółka korzystała z usług świadczonych przez niemiecki podmiot "I." Thomas B. Zakres usług świadczonych przez niemieckiego kontrahenta określony był na mocy porozumień z dnia 12 czerwca 2000 r. i 12 lipca 2000 r. Na mocy pierwszego porozumienia strony uzgodniły, że niemiecki przedsiębiorca zorganizuje współpracę z MKS "P." oraz podejmie starania z kompetentnymi w tym względzie osobami z zarządu miasta, aby umożliwić zmianę prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w P. w prawo własności. W porozumieniu postanowiono również, że w ramach kwoty 99.000 DM podmiot niemiecki rozwiąże wszelkie kwestie dotyczące tej sprawy. Natomiast na mocy porozumienia z dnia 12 lipca 2000 r. skarżąca spółka zleciła niemieckiemu podmiotowi pośrednictwo w zakupie nieruchomości położonej w P. Następnie w dniu 14 lipca 2000 r. i 19 lipca 2000 wystawiono rachunki odpowiednio na kwotę 99.600 DM i 88.704 DM za zakończone sukcesem pośrednictwo dotyczące obiektu w P.
W ocenie Sądu usługi nie były świadczone na terenie Niemiec. Charakter i zakres świadczonych usług wskazuje jednoznacznie, że wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, usługi te świadczone były na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazuje na to m.in. fakt, że przedmiotem usługi była nieruchomość położona na terenie Polski. Trudno sobie wyobrazić, by opisane powyżej usługi, których zakres został skorygowany porozumieniem z dnia 20 czerwca 2000 r., mogły być świadczone poza terenem Rzeczypospolitej Polskiej. To na terenie Polski znajdowała się nieruchomość, o której nabycie starała się skarżąca spółka, tutaj też mają siedzibę organy właściwe do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wobec tego należy wskazać, że okoliczności, na które powoływała się skarżąca spółka, tj. na fakt świadczenia usług poza granicami kraju, nie zostały poparte żadnymi dowodami. Spółka nie wykazała bowiem na czym konkretnie miałoby polegać świadczenie wymienionych powyżej usług poza granicami Polski, i w jaki sposób można by świadczyć takie usługi poza terytorium RP.
Zwolnienie przewidziane par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia M F nie mogło mieć zastosowania w rozpoznanej przez Sąd sprawie, ponieważ ze zgromadzonych w sprawie materiałów nie wynika, że przedmiotem zawartej przez stronę umowy były usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Porozumienia zawierane pomiędzy skarżącą spółką a niemieckim kontrahentem obejmowały szereg czynności, które nie mogą być uznane za usługi pośrednictwa. Także skarżąca spółka w toku postępowania nie wykazała, że świadczone na jej rzecz sporne usługi były usługami pośrednictwa.
Za niezasadny, Sąd uznał również, podniesiony w skardze zarzut, że organy podatkowe naruszyły art. 187par. 1 i 191 ord. pod., ponieważ organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który pozwalał na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego. Fakt, że z analizy zgromadzonych dowodów nie wypływały wnioski zgodne z twierdzeniami skarżącej spółki nie może stanowić podstawy zarzutu dotyczącego naruszenia zasad procedury podatkowej. Należy podkreślić, że postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zgodnie z art. 121 par. 1 ord. pod. i spółka miała możliwość wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 200 ord. pod.
Wyrok ten został zaskarżony w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą kasacyjną przez pełnomocnika spółki z wnioskiem o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie przez Sąd, że usługi pośrednictwa wykonane przez firmę "I." Thomas B. z siedzibą w Niemczech na rzecz skarżącego zmierzające do zakupu przez skarżącego nieruchomości w P. nie stanowiły importu usług, gdyż zostały wykonane na terytorium Niemiec, a co za tym idzie usługi te nie podlegały opodatkowaniu w Polsce podatkiem VAT, względnie: o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu,
2.zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1.naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 2 i art. 4 pkt 5 ustawy o VAT oraz niewłaściwe zastosowanie art. 454 Kodeksu cywilnego, wynikające z błędnych ustaleń dokonanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że miejscem świadczenia usług przez podmiot niemiecki na rzecz skarżącego było terytorium Polski, a w konsekwencji, że usługi te stanowiły import usług podlegający w Polsce opodatkowaniu podatkiem VAT,
2.naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 180 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2004 nr 261 poz. 2603 ze zm./ oraz niewłaściwe zastosowanie par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF wynikające z dokonania przez Sąd Administracyjny błędnego ustalenia, że sporne usługi nie stanowiły usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik ponownie wyjaśnił:
I. Charakter prawny usług świadczonych na rzecz skarżącego.
Opisując zebrany w sprawie materiał dowodowy a w szczególności zawarte w sprawie umowy i porozumienia przez stronę skarżącą, pełnomocnik stwierdził jednoznacznie, iż nie ulega wątpliwości, że usługi świadczone na rzecz skarżącego przez firmę "I." Thomas B. z siedzibą w Niemczech miały charakter usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Powyższą okoliczność zdaniem pełnomocnika skarżącej potwierdza treść porozumień zawartych przez strony w 2000 roku określających zakres zleconych usług. Zgodnie z treścią umowy z dnia 12 czerwca 2000 roku usługodawca zobowiązał się do - zorganizowania współpracy z Klubem Sportowym "P." oraz z zarządem miasta Przemyśl w celu zamiany przysługującego Klubowi "P." prawa wieczystego użytkowania na prawo własności, co w przyszłości miało umożliwić skarżącemu kupno tej nieruchomości od Klubu "P.". W treści aneksu do powyższej umowy podpisanego przez strony w dniu 20 czerwca 2000 roku dodatkowo zlecono usługodawcy, aby opracował procedurę oraz analizę ekonomiczną przyszłej transakcji nabycia przez skarżącego wspomnianej nieruchomości. Za wymienione powyżej usługi skarżący zapłacił usługodawcy wynagrodzenie w wysokości 99.000 DM, co potwierdza rachunek z dnia 19 lipca 2000 roku. Ponadto zgodnie z porozumieniem z dnia 12 lipca 2000 roku usługodawcy zlecono podjęcie dalszych czynności pośrednictwa mających doprowadzić ostatecznie do nabycia nieruchomości przez skarżącego. W przypadku zakończonego sukcesem pośrednictwa usługodawca miał otrzymać wynagrodzenie w wysokości 5% wartości nieruchomości kupionej przez skarżącego. Ponieważ świadczone przez usługodawcę usługi pośrednictwa doprowadziły do zamierzonych celów, skarżący zapłacił na jego rzecz wynagrodzenie w kwocie 88.704,32 DM, co potwierdza rachunek z dnia 14 lipca 2000 roku.
Biorąc pod uwagę fakt, że usługi świadczone przez niemieckiego usługodawcę na rzecz skarżącego niewątpliwie miały charakter usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami co potwierdza ustawowa definicja usług pośrednictwa zawarta w treści art. 180 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami polegają na podejmowaniu przez pośrednika czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów wymienionych w tym artykule /m.in. nabycia nieruchomości/, a umowa powinna szczegółowo określać rodzaj tychże czynności i ich zakres, to zdaniem pełnomocnika strony usługi te korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF.
II. Miejsce świadczenia usług pośrednictwa
Zdaniem pełnomocnika Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie zastosował art. 2 ust. 2 i art. 4 pkt 5 ustawy o VAT a także art. 454 Kodeksu cywilnego. W szczególności Sąd bezzasadnie przyjął, że sporne usługi zostały wykonane na terytorium Polski, uzasadniając to związkiem tych usług z nieruchomością położoną w Polsce. Zdaniem skarżącego z uwagi na niematerialny charakter spornych usług, miejscem ich świadczenia było miejsce siedziby usługodawcy, a więc terytorium Niemiec. Powołując się na poglądy doktryny pełnomocnik wyraził przekonanie, iż z powodu braku stosownej regulacji w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, miejsce świadczenia usługi należy określać z uwzględnieniem art. 454 Kodeksu cywilnego, który nakazuje określać miejsce świadczenia zgodnie z właściwością zobowiązania /M. Chudzik: Komentarz do art. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym LEX/el. 2002/. Usługi świadczone na rzecz skarżącego przez firmę "I." Thomas B. z siedzibą w Niemczech miały charakter usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, które ze swojej natury miały charakter niematerialny, gdyż obejmowały czynności pośrednika mające na celu porozumienie między stronami i zawarcie przez nie umowy sprzedaży nieruchomości. Taki charakter usług pośrednictwa został również potwierdzony w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu w Warszawie z dnia 13 stycznia 2004 roku /III SA 237/02/ zgodnie z którym należy przyjąć zdaniem pełnomocnika, iż miejscem wykonania na rzecz skarżącego usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami przez firmę "I." Thomas B. były Niemcy - kraj, w którym mieści się siedziba usługodawcy. Tym samym usługi te nie stanowią importu usług i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na terenie Polski na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w P. w pełni podzielił argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a./ skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach, tj.: na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 176 ww. ustawy skarga kasacyjna, poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przepisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wnoszący skargę powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego.
Jak wynika z treści skargi strona skarżąca, oparła wniesioną w sprawie skargę kasacyjną, na podstawie kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W tym zakresie powołano się na naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 2, art. 4 pkt 5 ustawy o VAT, art. 454 Kodeksu cywilnego, par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF oraz błędną wykładnię art. 180 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami/Dz.U. 2004 nr 261 poz. 2603 ze zm. zwana dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami"/.
Jak wynika z powyższego zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy zarówno błędnej wykładni przepisów prawa materialnego /art. 180 ustawy o gospodarce nieruchomościami/ jak i niewłaściwego zastosowania wskazanych wyżej przepisów. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, podstawa kasacyjna powinna wskazywać nie tylko konkretny przepis prawa materialnego naruszonego przez Sąd, ale również wskazywać na czym polegała błędna wykładnia tego przepisu i jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub na czym polegało niewłaściwe zastosowanie przepisów i jakie powinno być jego właściwe zastosowanie. Ponadto, w myśl art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego tj. art. 454 Kodeksu cywilnego oraz art. 180 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które nie były zastosowane w sprawie czyni nieskutecznymi: zarzut niewłaściwego zastosowania art. 454 Kodeksu cywilnego oraz błędnej wykładni przepisu art. 180 ustawy o gospodarce nieruchomościami. /por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 11/.
W pozostałym zakresie zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy niewłaściwego zastosowania art. 2 ust., art. 4 pkt 5 ustawy o VAT oraz par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF.
Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przez stronę przepisów polega bowiem na tzw. "błędzie w subsumcji", co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej /vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2001 r., I CKN 102/99 [w:] J. P. Tarno: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Praw. LexisNexis Warszawa 2004 r., str. 246-247/. Podobny pogląd wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31.05.2004 r., FSK 103/04, w którym wyjaśniono, że "błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. "błąd subsumcji" to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może zatem być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, które skarżący uznaje za prawidłowy" /[w:]: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Praw. LexisNexis Warszawa 2005 r., str. 541/.
W kontekście tych uwag uprawniony zatem staje się wniosek, iż błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo w zasadzie pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Tym samym więc zasadniczo oznacza to brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Co do zasady brak skutecznego zarzutu podważającego ocenę legalności poczynionych w sprawie ustaleń stanu faktycznego wyklucza możliwość oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego przez ich błędne zastosowanie. Stanowisko takie potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.10.2004 r., FSK 568/04, w którym stwierdzono, że "nie można w sposób skuteczny stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania normy prawa materialnego, gdy z uzasadnienia skargi wynika, że wadliwie ustalone zostały okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym jakie normy postępowania zostały naruszone przez Sąd w procesie kontroli legalności decyzji" /nie publ./.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej przez Sąd sprawy stwierdzić należy, iż strona skarżąca kwestionując stosowanie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego nie podważyła okoliczności faktycznych, na gruncie których przepisy te zastosowano. Co powoduje w konsekwencji, iż zarzut ten nie jest skuteczny. Przesądza o tym treść przepisu art. 183 par. 1 p.p.s.a., zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny poza, nie zachodzącymi w tej sprawie, przypadkami nieważności postępowania związany jest granicami skargi kasacyjnej, które wyznacza sam skarżący. Tym samym Sąd nie może "samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani też ich uściślać, bądź w inny sposób korygować. Doprecyzowanie zarzutów skargi należy bowiem do obowiązków wnoszącego kasację" /por.: wyrok NSA z dnia 30.03.2004 r., GSK 10/04 - Monitor Prawniczy 2004 nr 9 str. 392 oraz postanowienie tegoż Sądu z dnia 29.02.2004 r., GSK 20/04 - Przegląd Podatkowy 2004 nr 5 str. 53/.
Skoro więc strona wnosząca skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, nie podniosła w niej zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./.Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 p.p.s.a./ obligowany był do uznania za wiążącą w sprawie ocenę okoliczności faktycznych sprawy dokonaną w zaskarżonym wyroku.
Z oceny tej wynika zaś, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uprawniał do stwierdzenia, że spółka dokonała w sierpniu i październiku importu usług w rozumieniu art. 4 pkt 5 ustawy o VAT. Usługi te wykonane zostały przez niemiecką spółkę "I." Thomas B. z siedzibą za granicą, na terytorium Polski. Należności za ich wykonanie strona skarżąca jako usługobiorca przekazywała tej właśnie spółce i nie były to usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, objęte zwolnieniem określonym w par. 69 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia MF. W konsekwencji takiej oceny /nie podważonej w skardze kasacyjnej/ chybiony staje się zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż dokonany przez skarżącą import usług w rozumieniu art. 4 pkt 5 ustawy o VAT podlega zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem VAT od towarów i usług, ciążącym na skarżącej spółce jako usługobiorcy importowanych usług z mocy art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI