Orzeczenie · 2025-06-24

I FSK 736/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-24

NSApodatkoweWysokansa

VATulga na złe długikorekta deklaracjiterminprawo UETSUEdyrektywa 112NSAsąd administracyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła możliwości skorzystania przez spółkę S. sp. z o.o. z ulgi na "złe długi" w podatku VAT za październik 2016 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 w grudniu 2020 r., powołując się na wyrok TSUE C-335/19 i wskazując na nieściągalność faktury z maja 2016 r. Organ podatkowy odmówił zwrotu nadpłaty, argumentując, że nie zostały spełnione warunki z art. 89a ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o VAT, w tym upływ dwuletniego terminu od wystawienia faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję organu, uznając, że krajowy organ podatkowy nie może powołać się na upływ terminu, gdy zachowanie organów krajowych i istnienie prekluzji pozbawiły podatnika możliwości dochodzenia praw potwierdzonych przez TSUE. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że dwuletni termin z art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u. powinien zostać pominięty, jeśli jego dochowanie było niemożliwe lub znacząco utrudnione z powodu błędnej implementacji dyrektywy 112, co potwierdził TSUE w wyroku C-335/19. Sąd podkreślił zasadę pierwszeństwa prawa UE i konieczność zapewnienia skuteczności praw podatników.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady pierwszeństwa prawa UE i konieczności pominięcia krajowych terminów, jeśli ich dochowanie było niemożliwe z powodu przepisów sprzecznych z prawem UE, w kontekście ulgi na "złe długi" VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy niemożność dochowania terminu wynikała bezpośrednio z przepisów krajowych uznanych za niezgodne z prawem UE.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnik może skorzystać z ulgi na "złe długi" VAT pomimo upływu dwuletniego terminu od wystawienia faktury, jeśli niemożność skorzystania z ulgi wynikała z przepisów krajowych niezgodnych z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik może skorzystać z ulgi na "złe długi" VAT pomimo upływu dwuletniego terminu, jeśli niemożność skorzystania z ulgi w terminie wynikała z przepisów krajowych, które zostały uznane za niezgodne z prawem UE przez TSUE.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zasada pierwszeństwa prawa UE wymaga pominięcia krajowego dwuletniego terminu na skorzystanie z ulgi na "złe długi", jeśli jego dochowanie było niemożliwe lub utrudnione z powodu przepisów krajowych sprzecznych z dyrektywą 112, co potwierdził TSUE. Brak możliwości skorzystania z ulgi w terminie z powodu błędnej implementacji prawa UE nie może pozbawić podatnika jego praw.

Czy polskie przepisy dotyczące ulgi na "złe długi" VAT (art. 89a ust. 2 pkt 3 i 5 u.p.t.u.) są zgodne z art. 90 dyrektywy 112?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niektóre warunki określone w art. 89a ust. 2 pkt 1 i 3 u.p.t.u. zostały uznane przez TSUE za sprzeczne z art. 90 dyrektywy 112. NSA w tej sprawie rozszerzył tę interpretację na art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u. w kontekście niemożności skorzystania z ulgi.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-335/19 stwierdził, że art. 90 dyrektywy 112 stoi na przeszkodzie przepisom krajowym uzależniającym obniżenie podstawy opodatkowania VAT od warunków dotyczących statusu podatkowego dłużnika i wierzyciela, które nie są zgodne z dyrektywą. NSA w niniejszej sprawie uznał, że podobne zasady dotyczą dwuletniego terminu, jeśli jego dochowanie było niemożliwe z powodu tych niezgodnych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 89a § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a