Orzeczenie · 2023-04-04

I FSK 722/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-04-04
NSApodatkoweWysokansa
prawo podatkowewgląd do aktinteres publicznyochrona danychtajemnica skarbowaczynny udział stronypostępowanie podatkoweNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy. Spółka domagała się udostępnienia pełnych wersji dokumentów, argumentując, że naruszono jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu i prawo do obrony. WSA uznał, że ochrona interesu publicznego poprzez wyłączenie dokumentów dotyczących osób trzecich była uzasadniona. NSA uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając, że organy podatkowe nie uzasadniły w sposób wystarczający, dlaczego wyłączenie dokumentów było konieczne ze względu na interes publiczny. Sąd podkreślił, że pojęcie interesu publicznego wymaga indywidualizacji i konkretnego uzasadnienia w każdej sprawie, a ogólnikowe powołanie się na tę przesłankę nie jest wystarczające. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy wglądu do akt sprawy przez organy podatkowe ze względu na interes publiczny. Wymóg indywidualizacji i konkretnego uzasadnienia przesłanki interesu publicznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których organ podatkowy odmawia wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy na podstawie art. 179 O.p.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może odmówić stronie wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na "interes publiczny", jeśli nie uzasadni tego w sposób indywidualny i konkretny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy musi należycie uzasadnić, dlaczego wyłączenie dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny jest konieczne w konkretnej sytuacji faktycznej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, iż odmowa wglądu do dokumentów była uzasadniona interesem publicznym. Pojęcie interesu publicznego wymaga indywidualizacji i konkretnego uzasadnienia, a nie ogólnikowego powołania się na tę przesłankę.

Czy odmowa wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy narusza prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu i prawo do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli odmowa nie jest prawidłowo uzasadniona, może naruszać prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu i prawo do obrony.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że prawo wglądu do akt jest aspektem zasady jawności i czynnego udziału strony, a jego ograniczenie na podstawie art. 179 O.p. wymaga spełnienia określonych przesłanek, które muszą być indywidualnie uzasadnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 178

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 179

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 51 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie uzasadniły należycie, dlaczego wyłączenie dokumentów z akt sprawy było konieczne ze względu na interes publiczny.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie interesu publicznego jest terminem nieostrym i wymagającym doprecyzowania na tle konkretnych okoliczności faktycznych. • W żadnym wypadku wprowadzenia do przepisu prawnego takiego pojęcia nie można uznać, ze organ podatkowy będzie działał tak, jakby służyło mu prawo orzekania na zasadzie uznania administracyjnego lub też możliwość tylko ogólnikowego powołania się na racje interesu publicznego bez odniesienia się do konkretnego dokumentu indywidualnej sprawy podatkowej.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Marek Olejnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wglądu do akt sprawy przez organy podatkowe ze względu na interes publiczny. Wymóg indywidualizacji i konkretnego uzasadnienia przesłanki interesu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ podatkowy odmawia wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy na podstawie art. 179 O.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do dostępu do akt sprawy i czynnego udziału w postępowaniu, co jest kluczowe dla zaufania do organów państwa. Wyjaśnia, kiedy organy mogą ograniczyć te prawa.

Czy organ podatkowy może ukryć dokumenty przed Tobą? NSA wyjaśnia granice "interesu publicznego".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst