I FSK 714/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-08-30
NSApodatkoweWysokansa
VATnadpłatazaległość podatkowakorekta deklaracjiodsetki za zwłokęzaliczeniemoment powstania nadpłatyprawo procesoweOrdynacja podatkowa

NSA uchylił wyrok WSA, uznając zasadność skargi kasacyjnej organu w sprawie zaliczenia nadpłaty VAT na poczet zaległości, wskazując na prawidłowość naliczania odsetek od daty złożenia ostatecznej korekty deklaracji.

Sprawa dotyczyła zaliczenia nadpłaty VAT za wrzesień 2011 r. na poczet zaległości za styczeń 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu, uznając, że stan faktyczny nie został prawidłowo ustalony z powodu błędnego rozliczenia zwrotów VAT za wcześniejsze okresy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, przyznając rację organowi podatkowemu. Sąd uznał, że odsetki od zaległości powinny być naliczane do daty złożenia ostatecznej korekty deklaracji, a nie od daty pierwotnej deklaracji, ponieważ dopiero wtedy Skarb Państwa faktycznie dysponował kwotą zwrotu.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła sporu o prawidłowość zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że organ podatkowy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, błędnie rozliczając zwroty VAT za wcześniejsze okresy rozliczeniowe. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaległość za styczeń 2011 r. mogła zostać już wcześniej częściowo rozliczona z uwagi na wadliwe rozliczenie zwrotów z innych miesięcy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uznał ją za zasadną. Sąd kasacyjny przyznał rację organom podatkowym, powołując się na wcześniejsze orzeczenia NSA (sygn. akt I FSK 710-713/16). Zgodnie z tym stanowiskiem, Skarb Państwa nie dysponował kwotą zwrotu w części podwyższonej w dacie upływu terminu na złożenie pierwotnej deklaracji. Podwyższona kwota zwrotu została wykazana dopiero w korekcie z 31 grudnia 2014 r. Dopiero od tej daty Skarb Państwa mógł faktycznie dysponować tą kwotą, a zatem odsetki od zaległości za styczeń 2011 r. powinny być naliczane tylko do tej daty. NSA podkreślił również, że spółka nie mogła zastosować się do interpretacji indywidualnej wydanej po złożeniu przez nią korekt deklaracji. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nadpłata w podwyższonej części powstaje z dniem złożenia ostatecznej korekty deklaracji, a nie z dniem złożenia deklaracji pierwotnej, jeśli pierwotnie wykazano niższy zwrot.

Uzasadnienie

Skarb Państwa nie dysponował kwotą zwrotu w części podwyższonej w dacie upływu terminu na złożenie pierwotnej deklaracji. Dopiero od daty złożenia ostatecznej korekty deklaracji, która wykazała wyższą kwotę zwrotu, Skarb Państwa faktycznie mógł dysponować tą kwotą, co uzasadnia naliczanie odsetek od zaległości do tej daty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (28)

Główne

t.j. Dz.U. 2015 poz. 613 art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

t.j. Dz.U. 2015 poz. 613 art. 14k

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14k

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § § 1-2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § § 5 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 59 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76a § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76b § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 62 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76a § § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 73 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

u.o.VAT art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 21 § § 3a

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 177

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość naliczania odsetek od zaległości podatkowej do daty złożenia ostatecznej korekty deklaracji VAT. Skarb Państwa nie dysponował kwotą zwrotu w części podwyższonej w dacie upływu terminu na złożenie pierwotnej deklaracji. Niezasadność uchylenia postanowień organów podatkowych przez WSA w sytuacji, gdy organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące zaliczania nadpłaty na poczet zaległości.

Godne uwagi sformułowania

Skarb Państwa nie dysponował zarachowywaną kwotą zwrotu w części podwyższonej w dacie upływu terminu na złożenie pierwotnej deklaracji. Dopóki spółka nie zrealizowała rozliczenia podatku VAT za dany miesiąc w sposób generujący wyższą kwotę zwrotu, nie można było mówić o tym, że Skarb Państwa dysponował niezwróconą kwotą z powodu wykazania pierwotnie zaniżonego zwrotu.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący

Danuta Oleś

sprawozdawca

Bogusław Wolas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania nadpłaty VAT w przypadku korekty deklaracji i jego wpływu na naliczanie odsetek od zaległości podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji złożenia korekty deklaracji VAT z istotną zmianą kwoty zwrotu po upływie terminu złożenia pierwotnej deklaracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w podatku VAT - momentu powstania nadpłaty i jego wpływu na odsetki, co jest istotne dla wielu podatników i ich doradców.

Kiedy nadpłata VAT staje się faktyczną nadpłatą? Kluczowa decyzja NSA w sprawie odsetek od zaległości.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 714/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Wolas
Danuta Oleś /sprawozdawca/
Hieronim Sęk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1098/15 - Wyrok WSA w Łodzi z 2015-12-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 121 § 1 i art. 14k
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Wolas, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1098/15 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług powstałej w wyniku złożenia korekty deklaracji VAT-7 za wrzesień 2011 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2) zasądza od P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 30 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1098/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone przez P. sp. z o.o. z siedzibą w L. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 15 lipca 2015 r., w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług powstałej w wyniku złożenia korekty deklaracji VAT-7 za wrzesień 2011 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w L. z 6 lutego 2015 r.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że postanowieniem z 15 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w L. z 6 lutego 2015 r. w sprawie zaliczenia P. sp. z o.o. (dalej: "spółka") nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r. w wysokości 346.165 zł, powstałej w wyniku złożenia 31 grudnia 2014 r. korekty deklaracji VAT-7 za ten okres na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r.: na należność główną 324.307,90 zł, odsetki za zwłokę 21.857,10 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. wskazano, że 9 marca 2011 r. do L. Urzędu Skarbowego w L. wpłynęła deklaracja VAT-7 za styczeń 2011 r., w której spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 2.001.198 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni.
W dniu 31 marca 2011 r. spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za ww. miesiąc, w której wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 2,001.209 zł. Zwrotu powyższej kwoty Organ podatkowy dokonał na rachunek bankowy spółki 30 maja 2011 r.
W dniu 12 kwietnia 2012 r. do L. Urzędu Skarbowego w L. wpłynęła kolejna korekta deklaracji VAT-7 za styczeń 2011 r., z której wynikała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 2.001.209 zł.
W dniu 31 grudnia 2014 r. spółka złożyła korekty deklaracji za poszczególne miesiące 2011 r. i 2012 r., w tym trzecią korektę deklaracji za styczeń 2011 r., w której wykazała kwotę podatku do zapłaty 58.908.728 zł. W wyniku przyjęcia powyższej korekty powstała zaległość podatkowa w kwocie:
- 58.908.728 zł - wynikająca bezpośrednio z kwot zadeklarowanych w złożonej korekcie, z terminem płatności zobowiązania 25 lutego 2011 r.;
- 2.001.209 zł - z tytułu zwrotu podatku nienależnie otrzymanego 30 maja 2011 r.
W dniu 28 października 2011 r. do L. Urzędu Skarbowego w L. wpłynęła deklaracja VAT-7 za wrzesień 2011 r., w której spółka wykazała kwotę do zapłaty w wysokości 3.216.775 zł. Wpłaty powyższej kwoty dokonała 25 października 2011 r.
Następnie 31 grudnia 2014 r. spółka złożyła korektę deklaracji, w której wykazała kwotę do zapłaty w wysokości 2.870.610 zł. Jednocześnie wraz z korektą spółka złożyła pismo, w którym zwróciła się z prośbą o zaliczenie m.in. nadpłaty za wrzesień 2011 r. w kwocie 346.165 zł na poczet zaległości podatkowej za miesiąc styczeń 2011 r. w łącznej kwocie 60.909.937 zł oraz odsetek za zwłokę "w dacie zapłaty zobowiązania podatkowego".
Naczelnik L. Urzędu Skarbowego w L. dokonał zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości za styczeń 2011 r.:
- na należność główną - w wysokości 324.307,90 zł.
- na odsetki za zwlokę w wysokości 21.857,10 zł (naliczone od 26 lutego 2011 r. do 25 października 2011 r., tj. do dnia zapłaty podatku w kwocie większej od należnej).
Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w L. wskazał, że organ pierwszej instancji zastosował obniżoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 75%. Organ wyjaśnił, że na dzień dokonywania przedmiotowego zaliczenia zaległość za styczeń 2011 r. wynosiła 58.908.728 zł. Nadpłata za wrzesień 2011 r. w kwocie 346.165 zł nie pokrywała w całości zaległości za styczeń 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości. W związku z powyższym organ podatkowy dokonał proporcjonalnego zaliczenia nadpłaty na należność główną oraz odsetki za zwłokę. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik L. Urzędu Skarbowego dokonał prawidłowych zaliczeń zwrotów i nadpłat wg okresów (miesięcy), których dotyczyła dana korekta deklaracji. Ponadto organ pierwszej instancji dokonując stosownych zaliczeń wziął pod uwagę wniosek podatnika oraz okres za jaki należne są odsetki za zwłokę. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem błędnego ustalenia wysokości zaległości podatkowej za styczeń 2011 r., na którą - zgodnie z wnioskiem podatnika - zaliczył nadpłatę za miesiąc wrzesień 2011 r., dokonując jej proporcjonalnego zaliczenia na należność główną i odsetki za zwłokę z dniem 25 października 2011 r., tj. dniem zapłaty podatku w kwocie wyższej od należnej.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w L., nieuzasadnione były również zarzuty dotyczące naruszenia art. 121 § 1 oraz art. 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej: "O.p.") ponieważ organ pierwszej instancji poczynił działania istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, przeanalizował nadpłatę w wysokości 346.165 zł za wrzesień 2011 r., ustalił wysokość zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. na dzień dokonywania zaliczenia, wyjaśnił według jakich zasad zostały obliczone odsetki za zwłokę oraz wskazał początkową i końcową datę ich naliczania.
Reasumując organ stwierdził, że w postępowaniu o zaliczeniu nadpłaty podatku od towarów i usług na poczet zaległości nie dokonuje się weryfikacji wysokości nadpłaty podatku, ani wysokości zobowiązania podatkowego lub zaległości. Natomiast w kwestii zaliczenia zwrotu za luty 2011 r. na zaległość za styczeń 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. wypowiedział się w odrębnym postanowieniu.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 15 lipca 2015 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie
1.) przepisów postępowania, tj.:
- art. 121 § 1 O.p. poprzez wydanie wadliwego postanowienia sanującego nieprawidłowy w tym stanie faktycznym sposób zaliczania zwrotów VAT na poczet zaległości podatkowych VAT oraz nieuwzględnienie wydanej w sprawie spółki interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 3 kwietnia 2015 r.,
- art. 217 § 2 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez wadliwe uzasadnienie w zakresie momentu zaliczenia zwrotów VAT należnych spółce;
2.) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 53 § 1-2 oraz § 5 pkt 1 O.p. w zw. z art. 273 akapit 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L Nr 347, s.1 ze zm., dalej: "Dyrektywa") oraz art. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie, w tym niezastosowanie zasady proporcjonalności, przejawiające się naliczaniem liczonych w milionach złotych odsetek od zaległości podatkowej za styczeń 2011 r. do dnia złożenia korekty deklaracji wykazującej zwiększony zwrot;
- art. 59 § 1 pkt 4 oraz art. 76 § 1, art. 76a § 1 w związku z art. 76b § 1 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się zaliczeniem zwrotów VAT dopiero z dniem złożenia korekt deklaracji złożonych 31 grudnia 2014 r. na poczet zaległości za inne miesiące, a przez to zaliczenie nadpłaty za lipiec 2012 r. na poczet częściowo rozliczonej już wcześniej przez w.w. zwroty zaległości podatkowej;
- art. 62 § 1 w zw. z art. 76a § 1 zd. 1 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej rozliczonej wcześniej przez inne nadpłaty i zwroty zaległości podatkowej, co wynikało z nieprawidłowego momentu zaliczenia zwrotów VAT m. in. za luty, kwiecień, czerwiec i lipiec 2011 r. na poczet zaległości.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stwierdził, że istota sporu sprowadzała się do zakwestionowania prawidłowości rozliczenia nadpłaty wynikającej z korekty deklaracji za wrzesień 2011 r. na poczet zaległości za styczeń 2011 r., z powodu zastosowania przez organ nieprawidłowego momentu zaliczenia zwrotów VAT w innych postanowieniach, co w rezultacie sprawiło, że zaległość ta mogła zostać rozliczona już wcześniej, przynajmniej częściowo. Przywołując treść art. 76a § 2 pkt 1 O.p. oraz art. 73 § 1 pkt 1, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wprawdzie zasady wynikające z tych przepisów zostały prawidłowo zastosowane przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, jednak wobec błędnego rozliczenia zwrotów podatku za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, zaliczonych na poczet przedmiotowej zaległości za styczeń 2011 r. z dniem złożenia korekty za dany miesiąc, a nie z dniem złożenia deklaracji pierwotnej, na obecnym etapie postępowania nie było możliwe skontrolowanie czy i jaka kwota zaległości za styczeń 2011 r. pozostała jeszcze do rozliczenia. Sąd pierwszej instancji wywiódł, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, co narusza zasadę prawdy obiektywnej i naruszenie to miało bardzo istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w skardze spółka podniosła szereg zarzutów, które dotyczyły momentu zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości, zaś kwestia ta w niniejszej sprawie nie występowała, chociaż pozostaje z nią w bezpośrednim związku. Stwierdził, że zarzuty spółki w tym zakresie zostały jednak rozpoznane przez Sąd w sprawach do których mają bezpośrednie odniesienie, tj. m. in. w sprawie I SA/Łd 1097/15.
Podsumowując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że rozpoznając sprawę ponownie organ wyliczy zaległość za styczeń 2011 r. po uprzednim dokonaniu prawidłowego zaliczenia zwrotów podatku za okresy wcześniejsze niż okres powstania nadpłaty w niniejszej sprawie, a następnie dokona zaliczenia nadpłaty za wrzesień 2011 r.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, organ wniósł skargę kasacyjną, gdzie w związku z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "P.p.s.a.") i art. 177 P.p.s.a. zaskarżył wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 122 oraz w związku z art. 53 § 1 i 2 oraz 5 pkt 1 O.p. w związku z art. 273 Dyrektywy, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony w związku z uznaniem, że błędnie rozliczono zwroty za wcześniejsze okresy chociaż rozliczenie zwrotów za wcześniejsze okresy było prawidłowe ponieważ kwota zobowiązania w ostatecznie zadeklarowanej wysokości wynikała dopiero ze złożonej 31 grudnia 2014 r. kolejnej ostatecznej korekty deklaracji, co powoduje, że ustalenie rozliczenia nadpłaty zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu są prawidłowe,
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a w związku z art. 122 oraz w związku z art. 76b § 1 w związku z art. 76a § 2 pkt 1 O.p. w związku z art. 273 Dyrektywy oraz art. 2 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że błędnie rozliczono zwroty podatku za wcześniejsze okresy rozliczeniowe ponieważ zaliczenie kwoty podatku do zwrotu powinno nastąpić z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku w mniejszej wysokości , chociaż prawidłowa wykładnia przepisów wskazuje, że zaliczenie kwoty podatku do zwrotu na poczet zaległości winno nastąpić z dniem złożenia ostatecznej/ostatniej korekty deklaracji, a zatem stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nadpłata została prawidłowo rozliczona,
- naruszenie art. 151 w związku z art. 141 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a w związku z art. 121 § 1 i art. 14k O.p. poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. oraz postanowienia organu pierwszej instancji i uznanie że naruszona została zasada zaufania do organów podatkowych i że żądanie zapłaty odsetek z tytułu zaległości podatkowej w większej wysokości niż wynika to otrzymanej interpretacji szkodzi wnioskodawcy, gdyż obowiązek zapłaty odsetek powinien być wyłączony, podczas gdy organy podatkowe nie naruszyły przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albowiem podatnik z wnioskiem o interpretację wystąpił dopiero 29 grudnia 2014 r., następnie 31 grudnia 2014 r., złożył ostateczną korektę deklaracji, co oznacza, że w zaistniałym stanie faktycznym przepis art. 14k O.p. nie znalazł zastosowania, a ponadto w dacie rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy istniała już zmieniona interpretacja Ministra Finansów z 9 lipca 2015 r. Błędnie zatem Sąd uznał, że podatnik zastosował się do interpretacji, skoro w dacie składania ostatecznych korekt interpretacja nie została jeszcze wydana,
- naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku polegające na braku odniesienia się do wszystkich argumentów zawartych w stanowisku organów podatkowych, uzasadnienie wyroku odsyła do innych spraw - m.in sprawy o sygn. I SA/Łd 1097/15, stwierdzając, że Sąd w pełni podziela wyrażoną tam ocenę prawną i przyjęte stanowisko, również w zakresie interpretacji indywidualnej z 3 kwietnia 2015 r.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Tego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie nie odnotowano. Podobnie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a.
Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej w L. zbadana według reguły związania zawartymi w niej zarzutami (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.) okazała się zasadna.
Za Sądem pierwszej instancji należy powtórzyć, że w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest prawidłowość rozliczenia nadpłaty wynikającej z korekty deklaracji VAT-7 za wrzesień 2011 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r., z powodu zastosowania przez organ nieprawidłowego momentu zaliczenia zwrotów VAT w postanowieniach dotyczących innych okresów rozliczeniowych, co w rezultacie sprawiło, że zdaniem strony skarżącej zaległość ta przynajmniej częściowo mogła zostać rozliczona już wcześniej.
W myśl art. 76a § 2 pkt 1 O.p., zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2. Z kolei art. 73 § 1 pkt 1 O.p. przewiduje, że nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.
Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku uznał, że zasady wynikające z tych przepisów zostały prawidłowo zastosowane przez organy podatkowe, jednak wobec błędnego rozliczenia zwrotów podatku za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, zaliczonych na poczet zaległości za styczeń 2011 r. z dniem złożenia korekty za dany miesiąc, a nie z dniem złożenia deklaracji pierwotnej, nie jest możliwe skontrolowanie czy i jaka kwota zaległości za styczeń 2011 r. pozostała jeszcze do rozliczenia.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na względzie, że rozliczenie za badany okres rozliczeniowy jest wynikiem rozliczeń za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, w głównej mierze za luty 2011 r. Ponadto należy uwzględnić, że zasadniczy dla sprawy problem tj. w jaki sposób winny być naliczane odsetki w związku ze złożeniem przez spółkę w dniu 31 grudnia 2014 r. korekty deklaracji VAT-7, w której wykazana została podwyższona kwota zwrotu różnicy podatku, został rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FSK 710-713/16.
W powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację organom podatkowym i stanął na stanowisku, że Skarb Państwa nie dysponował zarachowywaną kwotą zwrotu w części podwyższonej w dacie upływu terminu na złożenie pierwotnej deklaracji. Według Sądu, spółka wykazała zwrot w podwyższonej części dopiero 31 grudnia 2014 r. Skoro w sprawie rozliczenia tego okresu podatkowego nie wydano decyzji określającej, to kwota zwrotu przyjmowana jest na zasadzie samoobliczenia podatku (zob. art. 21 § 3a O.p i art. 99 ust. 12 ustawy o VAT). W konsekwencji dopiero od tej daty Skarb Państwa realnie mógł dysponować zwrotem w tej podwyższonej części, jako kwotą jemu należną w myśl takiego sposobu rozliczania. Prawidłowo więc tylko do tej daty organ podatkowy liczył odsetki od zaległości za styczeń 2011 r., na którą ową kwotę zwrotu w części podwyższonej zarachował (tj. różnicę między kwotą zwrotu z deklaracji pierwotnej a jej ostatnią korektą z 31 grudnia 2014 r.).
Dopóki spółka nie zrealizowała rozliczenia podatku VAT za dany miesiąc w sposób generujący wyższą kwotę zwrotu, nie można było mówić o tym, że Skarb Państwa dysponował niezwróconą kwotą z powodu wykazania pierwotnie zaniżonego zwrotu. Kwota ta (różnica w kwocie zwrotu samobliczanego przez spółkę) do wskazanego momentu prawidłowego jej "ujawnienia" była czysto hipotetyczna, a więc nie stanowiła rzeczywistego przyspożenia leżącego po stronie Skarbu Państwa. Jako taka, nie mogła zatem stanowić usprawiedliwienia do nienaliczania odsetek z powołaniem się na wyłącznie teoretyczne jej istnienie, tzn. że możliwe było już jej wcześniejsze wykazanie, choć spółkę faktycznie to uczyniła dużo później.
W zakresie rozliczeń podatku VAT podatnik nabywając prawo do odliczenia decyduje o tym, czy w ogóle chce skorzystać z niego, czy nie. Może przy tym realizować je od razu, w ramach składania pierwotnej deklaracji, albo w wyniku późniejszej korekty deklaracji. Natomiast wykazanie samego zobowiązania, jeśli ono powstaje, jest jego obowiązkiem, który nie poddaje się woli podatnika. Ta zasadnicza cecha różni rozliczanie podatku VAT w płaszczyźnie zobowiązania od rozliczenia w zakresie uwzględniającym jedynie możliwość (prawo) odliczenia podatku naliczonego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela powyżej prezentowane stanowisko i z tego względu za uzasadnione uznaje dwa pierwsze zarzuty skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznał także zarzut naruszenia art. 121 § 1 i art. 14k O.p. W sytuacji, gdy interpretacja indywidualna z 3 kwietnia 2015 r. została wydana później niż spółka dokonała stosownych korekt deklaracji, zatem nie mogła zastosować się do tak wydanej interpretacji. Zarachowywanie zwrotu (nadpłaty) na poczet zaległości następuje z urzędu i jest wyłączną domeną organu podatkowego. Interpretacji wydanej we wskazanym przedmiocie, spółka nie mogła bezpośrednio zastosować, a tylko wówczas można by rozważać rolę ochronną tak wydanej interpretacji.
W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżone orzeczenie w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, o czym stanowi art. 185 § 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu orzeczono zatem jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
W zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na postawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2, art. 207 oraz art. 209 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI