Orzeczenie · 2025-06-24

I FSK 700/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-24

NSApodatkoweWysokansa

VATkaruzela podatkowafakturypełnomocnictwoodpowiedzialność spółkioszustwo podatkoweprawo materialneprawo procesoweskarżącyorgan podatkowy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki D. sp. z o.o. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2016 r. Organy podatkowe ustaliły, że spółka, mimo braku rejestracji jako czynny podatnik VAT i nieprowadzenia faktycznej działalności gospodarczej, wystawiła faktury na znaczną kwotę, uczestnicząc w karuzeli podatkowej. Kluczową kwestią było ustalenie, czy pełnomocnik spółki, R.Z., był upoważniony do wystawiania tych faktur. WSA w Opolu uznał, że spółka świadomie uczestniczyła w oszukańczych transakcjach, a pełnomocnictwo dla R.Z. było ważne. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła m.in. naruszenie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. oraz naruszenia przepisów proceduralnych, kwestionując m.in. ustalenie, że to spółka jest wystawcą nierzetelnych faktur. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ustalenia faktyczne za prawidłowe. Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo udzielone R.Z. przez prezes zarządu spółki, E.M., było szerokie i obejmowało m.in. wystawianie faktur VAT. Sąd odwołał się również do orzecznictwa TSUE, wskazując, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za działania pracownika, jeśli nie dochował należytej staranności w jego kontrolowaniu. W ocenie NSA, spółka, poprzez swoją prezes, nie dochowała wymaganej staranności, a jej pełnomocnik świadomie uczestniczył w oszukańczym procederze.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie odpowiedzialności spółki za działania pełnomocnika w kontekście karuzeli podatkowej i zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u., a także znaczenie należytej staranności w nadzorze nad pracownikami/pełnomocnikami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki, która nie prowadziła faktycznej działalności, ale jej pełnomocnik wystawiał faktury. Interpretacja art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w kontekście orzecznictwa TSUE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółka, która nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej, ale której pełnomocnik wystawił faktury VAT, jest zobowiązana do zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka jest zobowiązana do zapłaty podatku VAT, ponieważ jej pełnomocnik był upoważniony do wystawiania faktur, a spółka, poprzez prezes zarządu, nie dochowała należytej staranności w kontrolowaniu działań pełnomocnika, co pozwoliło na wykorzystanie jej danych do popełnienia oszustwa podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnictwo dla R.Z. było ważne i obejmowało wystawianie faktur. Spółka, reprezentowana przez prezes zarządu, nie dochowała należytej staranności w nadzorze nad działaniami pełnomocnika, co skutkuje przypisaniem jej odpowiedzialności za wystawienie nierzetelnych faktur w ramach karuzeli podatkowej, zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. oraz orzecznictwem TSUE.

Czy naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 122, 187 § 1, 188, 191 O.p. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ materiał dowodowy został zebrany w sposób kompletny, a ustalenia organów i sądu pierwszej instancji były prawidłowe i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie dowodowe było kompletne, a ustalenia faktyczne dokonane przez organy i WSA były prawidłowe. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (dotyczące uzasadnienia wyroku), zostały uznane za chybione, ponieważ uzasadnienie WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną.

Czy spółka może skutecznie kwestionować ważność pełnomocnictwa udzielonego R.Z. po fakcie, twierdząc o jego antydatowaniu lub braku umocowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, twierdzenia te nie zostały poparte wiarygodnymi dowodami i zostały uznane za gołosłowne lub jako element taktyki procesowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnictwo zostało przedłożone przez prezes zarządu, a twierdzenia o jego antydatowaniu pojawiły się dopiero po ustaleniach negatywnych dla spółki. Brak było dowodów na fałszerstwo lub zmianę daty. Zeznania R.Z. w postępowaniu karnym potwierdziły udzielenie pełnomocnictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną spółki D. sp. z o.o.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis nakłada obowiązek zapłaty podatku VAT na każdy podmiot, który wystawił fakturę i wykazał w niej kwotę podatku, nawet jeśli jest ona nienależna. Służy zapobieganiu nadużyciom w zakresie prawa do odliczenia podatku.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1