I FSK 1921/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, potwierdzając prawo gminy do stosowania własnej metody kalkulacji prewspółczynnika VAT dla usług wodno-kanalizacyjnych, uznając ją za bardziej reprezentatywną niż metoda z rozporządzenia.
Sprawa dotyczyła prawa gminy do odliczenia VAT naliczonego w związku z usługami wodno-kanalizacyjnymi. Gmina zaproponowała własną metodę kalkulacji prewspółczynnika, opartą na stosunku przychodów z usług świadczonych na rzecz podmiotów trzecich do ogólnych przychodów. Organ podatkowy uznał tę metodę za nieprawidłową, preferując metodę z rozporządzenia. WSA uchylił interpretację organu. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając metodę zaproponowaną przez gminę za bardziej adekwatną do specyfiki działalności, zwłaszcza w kontekście nieodpłatnego udostępniania wody na cele publiczne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór dotyczył metody ustalania prewspółczynnika przez Gminę S. w zakresie odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z gospodarką wodno-kanalizacyjną. Gmina zaproponowała metodę opartą na stosunku przychodów z usług świadczonych na rzecz podmiotów trzecich do ogólnych przychodów, która dała prewspółczynnik 99%. Organ podatkowy uznał tę metodę za nieprawidłową, wskazując na jej nieprecyzyjność i preferując metodę wynikającą z rozporządzenia Ministra Finansów. Sąd pierwszej instancji uchylił interpretację organu, a NSA w wyroku z 20 marca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że metoda zaproponowana przez gminę jest bardziej reprezentatywna dla specyfiki jej działalności, uwzględniając również nieodpłatne udostępnianie wody na cele publiczne (cmentarze, toalety publiczne), które nie stanowi działalności gospodarczej. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, które dopuszcza stosowanie przez gminy odrębnych metod kalkulacji prewspółczynnika, jeśli są one bardziej adekwatne do ich specyfiki niż metoda z rozporządzenia. Sąd uznał, że metoda gminy nie narusza zasady neutralności podatku i pozwala na właściwe powiązanie podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących uzasadnienia wyroku WSA również został uznany za niezasadny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, gmina może stosować własną metodę kalkulacji prewspółczynnika, jeśli jest ona bardziej reprezentatywna dla specyfiki jej działalności i dokonywanych nabyć niż metoda z rozporządzenia.
Uzasadnienie
Metoda oparta na przychodach jest bardziej adekwatna do specyfiki działalności gminy, uwzględniając zarówno czynności opodatkowane, jak i niepodlegające opodatkowaniu (np. nieodpłatne udostępnianie wody). Metoda z rozporządzenia może być nieadekwatna w przypadku, gdy gmina w przeważającej mierze wykorzystuje infrastrukturę w działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
ustawa o VAT art. 86 § ust. 2a, ust. 2b i ust. 2h i ust. 22
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego i sposobu określania proporcji (prewspółczynnika).
Pomocnicze
rozporządzenie art. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników
Określa metodę obliczania proporcji, która może być stosowana przez podatników, ale nie wyklucza stosowania innych, bardziej adekwatnych metod.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 14c § § 1 i 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Definiuje zadania własne gminy, w tym dotyczące gospodarki wodno-kanalizacyjnej.
u.s.g.
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Metoda kalkulacji prewspółczynnika oparta na stosunku przychodów z usług świadczonych na rzecz podmiotów trzecich jest bardziej reprezentatywna dla specyfiki działalności gminy niż metoda z rozporządzenia. Zużycie wody w publicznych punktach poboru (cmentarze, toalety) stanowi realizację zadań własnych gminy i nie podlega opodatkowaniu VAT. Stosowanie metody z rozporządzenia mogłoby naruszać zasadę neutralności podatku i prowadzić do nieadekwatnego odliczenia VAT.
Odrzucone argumenty
Metoda kalkulacji prewspółczynnika zaproponowana przez Gminę jest nieprecyzyjna i budzi wątpliwości. Metoda Gminy nie pozwala na obiektywne ustalenie struktury sprzedaży i stopnia wykorzystania infrastruktury do działalności gospodarczej. Uzasadnienie wyroku WSA było niespójne i wewnętrznie sprzeczne (zarzut organu podatkowego).
Godne uwagi sformułowania
Metoda z rozporządzenia może być właściwa dla instytucji, które w dużej mierze realizują zadania nieodpłatne, jednak jawi się jako całkowicie nieadekwatna w sytuacji gdy Gmina w przeważającej mierze wykorzystuje instalację wodociągową w działalności gospodarczej. Zastosowanie metody z rozporządzenia prowadziłoby do wypaczenia zakresu prawa do odliczenia, sprowadzając Gminę do statusu jednostki nieodpłatnie dostarczającej wodę, a więc niezgodnie z realiami. Ilość i wartość wody pobieranej z ww. miejsc nie ma znaczenia dla wysokości prewspółczynnika.
Skład orzekający
Adam Nita
sędzia
Danuta Oleś
sprawozdawca
Marek Kołaczek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prewspółczynnika VAT przez jednostki samorządu terytorialnego w specyficznych obszarach działalności, takich jak gospodarka wodno-kanalizacyjna, gdy metody z rozporządzenia są nieadekwatne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gmin realizujących zadania własne w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, gdzie znaczną część stanowi nieodpłatne udostępnianie wody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu odliczania VAT przez samorządy, pokazując, jak sądy mogą chronić ich prawo do stosowania racjonalnych metod kalkulacji, gdy przepisy wykonawcze są nieadekwatne do rzeczywistości.
“Gmina wygrała z fiskusem: własna metoda VAT-u zamiast przepisu!”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1921/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Nita Danuta Oleś /sprawozdawca/ Marek Kołaczek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Interpretacje podatkowe Sygn. powiązane III SA/Wa 1667/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-06 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 106 art. 86 ust. 2a, ust. 2b i ust. 2h i ust. 22 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Adam Nita, Protokolant Weronika Kaszuba, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1667/20 w sprawie ze skargi Gminy S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Gminy S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 6 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1667/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez Gminę S. (dalej: "Gmina" lub "skarżąca") interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 lipca 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego wskazanym przepisom prawa, które jest niespójne i wewnętrznie sprzeczne, albowiem Sąd z jednej strony wskazuje, iż zużycie wody w opisanych punktach (cmentarzach komunalnych i toalecie publicznej) winno zostać przyporządkowane do zadań własnych Gminy, nie zaś do działalności gospodarczej, natomiast z drugiej strony Sąd - odwołując się do logiki i doświadczenia życiowego - wskazuje, że ilość wody zużywanej na ww. cele zwykle jest niewielka, stanowiąc niewielki ułamek całego zużycia i w konsekwencji ilości, i wartości wody pobieranej z ww. miejsc nie może mieć znaczenia dla wysokości określenia prewspółczynnika, co w ocenie organu doprowadziło do uchylenia interpretacji indywidualnej bez uwzględnienia charakteru tej instytucji prawa w ramach której ocena stanowiska skarżącej (jako prawidłowe albo nieprawidłowe) dokonywana jest na podstawie całokształtu stanu faktycznego sprawy bez możliwości dokonania warunkowej oceny; 2. przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust. 2a, ust. 2b i ust. 2h i ust. 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r., poz. 106 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r. poz. 2193, dalej: "rozporządzenie") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż przyjęty przez Gminę prewspółczynnik w zakresie prawa do odliczenia części podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej z zastosowaniem klucza odliczenia zaprezentowanego przez Gminę jest bardziej reprezentatywny aniżeli sposób obliczenia proporcji w oparciu o przepisy rozporządzenia, w sytuacji gdy, w ocenie organu interpretacyjnego, metoda przyjęta przez Gminę zawiera istotne mankamenty, które uniemożliwiają uznanie jej za metodę wyliczenia proporcji, która będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Gmina nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jej pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu podatkowego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona przez organ podatkowy nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Gmina S. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z działalnością w zakresie dostaw wody za pomocą metody kalkulacji współczynnika opartej o stosunek rocznego przychodu z tytułu dostarczonej wody do podmiotów trzecich w ogólnym rocznym przychodzie z tytułu dostarczonej wody do podmiotów trzecich, urzędu obsługującego Gminę oraz jednostek organizacyjnych Gminy. Gmina wskazała, że jest jednostką samorządu terytorialnego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm., dalej: "u.s.g."), zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Poszczególne zadania własne Gminy, jak i zadania zlecone przez jednostki samorządu terytorialnego, są w ramach Gminy wykonywane przez jej samorządowe jednostki budżetowe oraz urząd obsługujący Gminę. Wykonując te zadania, Gmina działa zarówno w charakterze organu władzy publicznej, jak i na podstawie stosunków o charakterze cywilnoprawnym, stanowiących co do zasady działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Jednym z obszarów działania Gminy są zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji oraz usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. Zadania te realizowane są przez wyznaczony referat w Urzędzie Gminy. Gmina ponosi wydatki związane z powyżej wskazanym obszarem działania. Ponadto w ubiegłych latach realizowała oraz planuje realizować w przyszłości projekty polegające na budowie infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej w Gminie. Ponoszone w tym obszarze wydatki bieżące, jak i środki trwałe wytworzone w ramach inwestycji, podobnie jak istniejąca wcześniej infrastruktura, są i będą wykorzystywane do dostarczania wody do odbiorców. Z tytułu prowadzonej działalności w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej Gmina uzyskuje przychody z odpłatnej sprzedaży na rzecz podmiotów trzecich, tj. mieszkańców Gminy, osób prowadzących działalność gospodarczą oraz przedsiębiorstw, na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Czynności te, wykonywane na rzecz osób trzecich, pomimo że stanowią zadania własne Gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g., są czynnościami opodatkowanymi VAT. W konsekwencji, w związku ze świadczeniem usług opodatkowanych VAT, Gmina odpowiednio rozlicza należny podatek w składanych deklaracjach VAT-7. Przy wykorzystaniu posiadanej przez Gminę infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej woda jest dostarczana, a ścieki odbierane także z budynku Urzędu Gminy oraz samorządowych jednostek budżetowych Gminy. Czynności te odbywają się w ramach potrzeb własnych Gminy i są dokumentowane notami księgowymi. Dodatkowo na terenie Gminy zlokalizowane są trzy publiczne punkty poboru wody - dwa cmentarze komunalne oraz toaleta publiczna. Ilość wody zużytej w tych punktach nie jest przez Gminę mierzona, a tym samym nie jest pobierana opłata z tytułu tego zużycia. Skarżąca wskazuje jednak, że wartość wynagrodzenia pobieranego przez Gminę z tytułu dostawy wody i odprowadzania ścieków skalkulowana jest w taki sposób, aby pokryć także tego typu dodatkowe koszty. W związku z powyższym, posiadana przez Gminę infrastruktura wodociągowo-kanalizacyjna jest wykorzystywana zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu. Infrastruktura ta nie jest i - zgodnie z posiadaną obecnie przez Gminę wiedzą - nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania VAT. Biorąc pod uwagę zakres działalności realizowanej w ramach gospodarki wodno-kanalizacyjnej, Gmina nie jest w stanie przyporządkować wydatków z nią związanych wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT. W celu określenia przez Gminę zakresu przysługującego jej prawa do odliczenia VAT związanego z wydatkami poniesionymi w obszarze gospodarki wodno-kanalizacyjnej, Gmina zobowiązana jest do ustalenia prewspółczynnika w oparciu o art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Skarżąca wskazała, że w jej ocenie metodą, która w sposób najbardziej reprezentatywny odpowiada specyfice działalności Gminy i dokonywanych nabyć w przedmiotowym zakresie, jest metoda oparta o klucz wartości sprzedaży. Polega ona na ustaleniu proporcji, w jakiej pozostają przychody z tytułu świadczonych usług dostawy wody oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków, wykonywanych na rzecz podmiotów trzecich (świadczenia komercyjne) w ogólnych przychodach z tytułu usług dostawy wody oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków wykonywanych na rzecz podmiotów trzecich oraz Urzędu Gminy i jednostek organizacyjnych Gminy. Prewspółczynnik obliczony w oparciu o tę metodę wyniósł 99%. Gmina wskazała również, że infrastruktura kanalizacyjna wykorzystywana jest i zużywa się przede wszystkim w związku ze sprzedażą na rzecz podmiotów zewnętrznych względem Gminy (99% ogólnej sprzedaży). Z kolei prewspółczynnik wyliczany dla Urzędu Gminy w oparciu o regulacje wynikające z rozporządzenia wynosi 11%. W ocenie Gminy, proporcja wyliczona w oparciu o obiektywne kryterium przychodowe, zagwarantuje bardziej dokładne wyliczenie podatku naliczonego związanego z działalnością gospodarczą, niż metoda wskazana w rozporządzeniu. W związku z powyższym Gmina nabrała wątpliwości czy może odliczać kwotę podatku naliczonego, związaną z działalnością w zakresie dostaw wody i odprowadzania ścieków, stosując opisaną we wniosku metodę kalkulacji prewspółczynnika opartą o stosunek rocznego przychodu z tytułu dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków od podmiotów trzecich w ogólnym rocznym przychodzie z tytułu dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków od podmiotów trzecich, urzędu obsługującego Gminę oraz jednostek organizacyjnych Gminy, a więc sposób inny, niż wymieniony w rozporządzeniu. W ocenie Gminy, może ona odliczać kwotę podatku naliczonego, związaną z działalnością w zakresie dostaw wody i odprowadzania ścieków, stosując opisaną we wniosku metodę kalkulacji prewspółczynnika opartą o stosunek rocznego przychodu z tytułu dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków od podmiotów trzecich w ogólnym rocznym przychodzie z tytułu dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków od podmiotów trzecich, urzędu obsługującego Gminę oraz jednostek organizacyjnych Gminy, a więc sposób inny, niż wymieniony w rozporządzeniu. Organ podatkowy w wydanej interpretacji podatkowej uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe. Nie zgodził się z przedstawionym sposobem określenia proporcji, gdyż nie może zostać uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć, bowiem założenia przyjęte przy obliczaniu wysokości współczynnika przez Gminę są nieprecyzyjne i budzą wątpliwości. Zaprezentowany przez Gminę sposób obliczenia współczynnika nie pozwala bowiem na obiektywne ustalenie struktury sprzedaży, tj. proporcji między wykonywaną działalnością gospodarczą i czynnościami wykonywanymi w działalności innej niż gospodarcza. Wskazany sposób nie odzwierciedla, w jakim stopniu Gmina wykorzystuje infrastrukturę do działalności gospodarczej, a w jakim do działalności innej niż gospodarcza. Zdaniem organu podatkowego, pobór wody i odprowadzanie ścieków w zlokalizowanych na terenie Gminy dwóch cmentarzach i toalecie publicznej, który powinien być traktowany jako wykonywany w ramach zadań własnych uwzględnianych w mianowniku proporcji odliczenia podatku naliczonego, poprzez jego wliczenie do wynagrodzenia (ceny dostarczanej wody) powoduje, że pobór ten, a dokładniej - obrót (sprzedaż) z tego tytułu będzie zaliczony do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (licznik proporcji), tj. dających prawo do odliczenia podatku naliczonego. Metoda wskazana przez Gminę nie daje zatem możliwości dokładnego, obiektywnego i najbardziej rzetelnego wyodrębnienia części wydatków faktycznie przypadających odpowiednio na każdy rodzaj działalności, do wykonywania której infrastruktura jest wykorzystywana. Proponowany przez Gminę sposób wyliczenia współczynnika nie może być uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych przez nią nabyć bezpośrednio związanych z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną. Natomiast innej metody Gmina nie przedstawiła. W ocenie organu zastosowanie proponowanej metody mogłoby prowadzić do nieadekwatnego odliczenia podatku naliczonego - niezgodnego z rzeczywistością. W tak przedstawionym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne uznaje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uwzględnił zarzuty skargi wniesionej przez Gminę w wyniku czego uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Spór dotyczy ustalenia czy wskazana przez Gminę metoda polegająca na ustaleniu proporcji, w jakiej pozostają przychody z tytułu świadczonych usług, wykonywanych na rzecz podmiotów trzecich (świadczenia komercyjne) w ogólnych przychodach z tytułu usług dostawy wody wykonywanych na rzecz podmiotów trzecich oraz Urzędu Gminy i jednostek organizacyjnych Gminy, jest bardziej reprezentatywna niż metoda wskazana w rozporządzeniu. W tym zakresie organ podatkowy kwestionuje czy metoda proponowane przez Gminę prawidłowo uwzględnia wodę zużytą w publicznych punktach poboru (dwa cmentarze i toaleta publiczna) w kalkulacji wynagrodzenia pobieranego przez Gminę z tytułu świadczenia usług, przy czym jak wskazała Gmina nie ma możliwości skalkulowania wartości wody zużytej w ww. punktach bowiem zużycie to nie jest w żaden sposób mierzone. Jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, Gmina ma prawny obowiązek zapewnienia możliwości pobrania wody z publicznych punktów ich poboru (w niniejszej sprawie - dwa cmentarze i toaleta publiczna). Wartość wody pobranej z ww. miejsc należy zaliczać do realizacji celów innych niż działalność gospodarcza. Gmina nie sprzedaje bowiem, w ramach czynności opodatkowanych, wody pobieranej z tych miejsc ale jedynie ją udostępnia zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s.g. Jak wskazała Gmina zużycie wody w publicznych punktach poboru zlokalizowanych na cmentarzach oraz toalecie publicznej stanowi niewielką część całego zużycia. Zatem uznać można, że ilość i wartość wody pobieranej z ww. miejsc nie ma znaczenia dla wysokości prewspółczynnika. Oparcie klucza o łatwo policzalny i obiektywny czynnik, jakim jest wysokość przychodów z dostarczania wody jest racjonalne. Metoda ta ukazuje też specyfikę prowadzonej działalności wodociągowej. Przyjęta w rozporządzeniu metoda, jest oderwana od rodzajów aktywności podejmowanych przez Gminę w działalności wodociągowej oraz zakresu wykorzystania infrastruktury dla działalności opodatkowanej VAT. Metoda z rozporządzenia może być właściwa dla instytucji, które w dużej mierze realizują zadania nieodpłatne, jednak jawi się jako całkowicie nieadekwatna w sytuacji gdy Gmina w przeważającej mierze wykorzystuje instalację wodociągową w działalności gospodarczej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowało się już utrwalone stanowisko, przejawiające się honorowaniem prawa gmin do odrębnego - abstrahującego od rozporządzenia - sposobu określenia proporcji w ramach prowadzonej przez nie działalności wodno-kanalizacyjnej (zob. wyroki z: 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 389/19; 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 219/18; 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 425/18; sygn. akt I FSK 1448/18, sygn. akt I FSK 715/18, sygn. akt I FSK 794/18, sygn. akt I FSK 1532/18, sygn. akt I FSK 425/18; 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 2094/18; z 15 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 701/18; 16 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 1391/18; 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 444/18 i sygn. akt I FSK 1662/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji w orzecznictwie prezentowane jest obecnie jednolite stanowisko - które Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje - że o ile prewspółczynnik ukształtowany w rozporządzeniu odpowiada charakterowi określonych obszarów działalności gminy, to jednak nie uwzględnia on specyfiki działalności wodno-kanalizacyjnej. Gmina przedstawia przekonujące argumenty dyskwalifikujące metody wynikające z rozporządzenia, wykazując ich rażącą nieadekwatność do specyfiki działalności Gminy, a co za tym idzie specyfiki wykorzystania instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej. Adekwatność metody indywidualnej nie polega na tym, że musi być ona wynikowo zbliżona do metody z rozporządzenia, ale na tym, że odpowiada ona najbardziej specyfice działalności prowadzonej przez Gminę przy wykorzystaniu infrastruktury, która wymaga ponoszenia opodatkowanych wydatków na jej bieżące utrzymanie i naprawy. Należy zgodzić się z Gminą, że zastosowanie prewspółczynnika z rozporządzenia do odliczania VAT mogłoby naruszać zasadę neutralności podatku, prowadząc do sytuacji, w której stosowany zakres prawa do odliczenia VAT w niewystarczający sposób byłby powiązany z podstawowym kryterium w tym względzie, tj. ze związkiem z czynnościami opodatkowanymi VAT. Zastosowanie metody z rozporządzenia prowadziłoby do wypaczenia zakresu prawa do odliczenia, sprowadzając Gminę do statusu jednostki nieodpłatnie dostarczającej wodę, a więc niezgodnie z realiami. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g., w szczególności obejmuje sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz oraz cmentarzy gminnych. Wobec tego, do zakresu obowiązków Gminy należy również dostarczanie wody na cele urządzeń sanitarnych i cmentarzy gminnych. Zadania na ww. cele służą dobru wspólnemu i brak jest możliwości wskazania faktycznego konsumenta w tym zakresie. Gmina nie sprzedaje wody na cele urządzeń sanitarnych i cmentarzy gminnych, ale jako właściciel sieci wodociągowej wykonuje zadania w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. W konsekwencji zapewnienie możliwości poboru z nich wody ma ww. cele należy traktować jako pozostające poza zakresem obowiązywania przepisów ustawy o VAT i niepodlegające opodatkowaniu. Gmina nie uzyskuje z tego tytułu przychodów. Gmina podkreśliła, że ilości tej wody nie mierzy, co oznacza, że w toalecie publicznej i na dwóch cmentarzach nie ma wodomierzy. Podkreśliła, że nie ma możliwości skalkulowania wartości zużytej wody w publicznych punktach, gdyż zużycie to nie jest w żaden sposób mierzone. W świetle całokształtu stanu faktycznego nie było dostatecznych przesłanek, aby przyjmować, że zużycie wody na cele dwóch cmentarzy gminnych i toalety publicznej, nawet gdy powinno ono być zaliczane do zadań własnych Gminy a nie do sprzedaży opodatkowanej, doprowadzi do "wypaczenia" zakresu prawa do odliczenia podatku. Wskazana przez Gminę metoda obliczenia prewspółczynnika jest bardziej precyzyjna, niż metoda wskazana w rozporządzeniu i pozwala na dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane. Przedstawiona przez Gminę metoda obliczenia prewspółczynnika jest oparta na rzeczywistych, realnych i mających odniesienie do specyfiki działalności wodno-kanalizacyjnej przesłankach. W świetle przedstawionej oceny nieuprawniony jest zarzut naruszenia. przepisów prawa materialnego w postaci art. 86 ust. 2a, ust. 2b i ust. 2h i ust. 22 ustawy o VAT w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku, nakładając na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że stawiając zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu, strona skarżąca winna wskazać, jakich elementów uzasadnienie wyroku nie zawiera bądź które z nich są na tyle lakoniczne, że nie pozwalają na prześledzenie toku rozumowania sądu, który doprowadził go do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., a wywody uzasadnienia wskazują jednoznacznie na stan faktyczny przyjęty jako podstawa faktyczna wyroku. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że brak akceptacji przez organ co do rozstrzygnięcia sprawy i argumentacji Sądu nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a co za tym idzie, nie może być podstawą uchylenia orzeczenia. Z przyczyn przedstawionych powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uchylił interpretację indywidualną organu podatkowego wydaną w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji powyższego skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA Adam Nita Marek Kołaczek Danuta Oleś (spr.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI