I FSK 689/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz orzekającą o solidarnej odpowiedzialności wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej. Organy podatkowe, w tym Naczelnik Urzędu Skarbowego, ustaliły, że spółka zaniżyła obroty i podatek należny z tytułu sprzedaży oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów. Z powodu kradzieży dokumentacji podatkowej, organ pierwszej instancji określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, opierając się na dostępnych dowodach i danych z katalogów Info-Ekspert. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając postępowanie organu pierwszej instancji za prawidłowe. WSA w Warszawie oddalił skargę podatnika, uznając zarzuty za chybione, z wyjątkiem naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Op, które jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r. oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo oszacowały podstawę opodatkowania, a brak dokumentacji i niechęć do współpracy ze strony wspólników spółki uniemożliwiły inne rozstrzygnięcie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPrawidłowość stosowania instytucji oszacowania podstawy opodatkowania w VAT w przypadku braku dokumentacji podatkowej i kradzieży ksiąg, a także ocena zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszeń prawa procesowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kradzieżą dokumentacji i brakiem współpracy podatnika. Ocena zarzutów kasacyjnych opiera się na formalnych wymogach skargi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, gdy dokumentacja podatkowa spółki została skradziona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo określiły podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, stosując przepisy art. 23 § 4 i 5 Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem dowodów źródłowych oraz danych z katalogów Info-Ekspert, zwłaszcza w sytuacji braku współpracy podatnika i braku możliwości odtworzenia dokumentacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy miały podstawy do oszacowania podstawy opodatkowania z powodu braku ksiąg podatkowych i nierzetelności ewidencji, a także z powodu braku współpracy podatnika w odtworzeniu dokumentacji. Zastosowano najniższe ceny rynkowe z katalogów, co było korzystne dla podatnika.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy (brak zapewnienia czynnego udziału strony) miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mimo stwierdzenia naruszenia art. 200 w zw. z art. 123 § 1 Op przez organ odwoławczy, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście braku jego współpracy z organem pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji przyznał, że doszło do naruszenia art. 200 Op, ale uznał, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący nie wykazał, jakie konkretne dowody uniemożliwiono mu przedstawienie i jaki miałyby one wpływ na rozstrzygnięcie.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (np. art. 121, 180, 181, 187, 188, 229, 197 Op) zostały prawidłowo sformułowane i uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te zostały uznane za lakoniczne, wybiórcze i ogólnikowe, nieodnoszące się do konkretnych ustaleń faktycznych i motywów Sądu pierwszej instancji, co uniemożliwiło ich skuteczne uwzględnienie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów, sposobu naruszenia oraz wpływu na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące przepisów Ordynacji podatkowej były zbyt ogólne i nie spełniały tych wymogów.
Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy o opinię techniczną dotyczącą wyceny pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy, wskazując, że opinia została sporządzona rok po wydaniu zaskarżonej decyzji, co czyniło ją spóźnioną i nieadekwatną do stanu faktycznego sprawy w momencie wydawania decyzji przez organy podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i stanu prawnego z dnia wydania zaskarżonego aktu. Dowody uzupełniające mogą być przeprowadzane w wyjątkowych sytuacjach, a w tym przypadku złożona opinia była zbyt późna.
Przepisy (17)
Główne
Op art. 23 § § 4 i 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa opodatkowania może być określona w drodze oszacowania, gdy brak jest ksiąg podatkowych lub dane w nich zawarte budzą wątpliwości co do rzetelności.
Pomocnicze
Ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
Op art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Op art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe powinny działać w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej.
Op art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.
Op art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Strona ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania.
Op art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe przeprowadzają postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego.
Op art. 181 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dowody są oceniane według swobodnej oceny dowodów.
Op art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przed wydaniem decyzji organ podatkowy musi umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
Op art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może zwrócić się o pomoc do innych organów.
Op art. 197
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może powołać biegłego w celu wydania opinii.
Op art. 229 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.
Op art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Ppsa art. 141 § § 4 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Ppsa art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów.
Ppsa art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.
Op art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy dokonuje oceny dowodów według swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 23 § 5 Op poprzez błędne zastosowanie i odstąpienie od ustalenia zbliżonej do rzeczywistej wartości sprzedanych pojazdów. • Naruszenie art. 70 § 1 Op w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych. • Naruszenie art. 121 § 1 Op poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania. • Naruszenie art. 200 w zw. z art. 123 § 1 Op poprzez niewyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 229 § 1 Op poprzez wybiórcze rozpatrywanie dowodów. • Naruszenie art. 197 Op poprzez dokonanie oceny stanu technicznego pojazdów bez powołania biegłego. • Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Op poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. • Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa poprzez ogólnikowe odniesienie się do zarzutów skargi. • Naruszenie art. 106 § 3 Ppsa poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego. • Naruszenie art. 121 § 1 Op poprzez zaakceptowanie działania organów niebudzącego zaufania. • Naruszenie art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 229 § 1 Op poprzez wybiórcze gromadzenie i rozpatrywanie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 197 Op poprzez zaakceptowanie oceny stanu technicznego pojazdów bez wiedzy specjalistycznej. • Naruszenie art. 200 w zw. z art. 123 § 1 Op poprzez uznanie, że naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
organy trafnie przyjęły, iż spółka zaniżała deklarowany podatek należny ze sprzedaży pojazdów i z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów. • wystąpiły przesłanki do zastosowania instytucji szacowania podstawy opodatkowania • Naczelnik US zastosował najniższe ceny rynkowe wynikające z katalogów Info-Ekspert, rozstrzygając w ten sposób wszelkie wątpliwości na korzyść spółki oraz jej wspólników. • zarzuty skargi Sąd uznał za chybione, poza trafnym zarzutem naruszenia przez Dyrektora IS art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Op. • skarżący nie wykazał, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • wspólnicy spółki wykazali się lekkomyślnością powierzając bez należytego zabezpieczenia większość dokumentacji podatkowej osobom, którym dokumentacja ta została skradziona. • zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, podniesiony przez autora skargi kasacyjnej, nie mógł doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej i do uchylenia zaskarżonego wyroku. • uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie i umożliwia jego kontrolę instancyjną. • podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe w toku postępowania. • w istocie poprzez te zarzuty skarżący usiłuje zakwestionować ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ podatkowy, a także określenie obrotów spółki cywilnej w drodze oszacowania, których nie podważył Sąd administracyjny pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący sprawozdawca
Maria Dożynkiewicz
członek
Dagmara Dominik-Ogińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowość stosowania instytucji oszacowania podstawy opodatkowania w VAT w przypadku braku dokumentacji podatkowej i kradzieży ksiąg, a także ocena zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszeń prawa procesowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kradzieżą dokumentacji i brakiem współpracy podatnika. Ocena zarzutów kasacyjnych opiera się na formalnych wymogach skargi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT i oszacowania podstawy opodatkowania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Jednakże, brak nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Kradzież dokumentacji VAT: Jak organy podatkowe oszacują Twoje zobowiązanie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.