I FSK 687/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-28
NSApodatkoweWysokansa
VATzwolnienie podatkoweusługi medycznekonsorcjumpodmioty leczniczeinterpretacja podatkowaratownictwo medyczneusługi pomocniczeNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwolnienia z VAT usług prawno-organizacyjnych i finansowo-księgowych świadczonych przez lidera konsorcjum medycznego na rzecz jego członków.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów o zwolnieniu z VAT usług prawno-organizacyjnych i finansowo-księgowych świadczonych przez lidera konsorcjum podmiotów leczniczych na rzecz pozostałych członków. Lider twierdził, że te usługi są ściśle związane z usługami medycznymi i powinny być zwolnione z VAT. Sąd I instancji oraz NSA uznały jednak, że są to odrębne usługi, nieświadczone bezpośrednio na rzecz pacjentów i niebędące nieodzowne dla zapewnienia opieki medycznej, a zatem podlegające opodatkowaniu VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. w O. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył zwolnienia z podatku od towarów i usług (VAT) usług prawno-organizacyjnych i finansowo-księgowych, świadczonych przez lidera konsorcjum podmiotów leczniczych na rzecz pozostałych członków. Lider konsorcjum, realizującego kontrakt z NFZ na zabezpieczenie zadań ratownictwa medycznego, argumentował, że te usługi są niezbędne do wykonania kontraktu i powinny korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18-20 ustawy o VAT, jako ściśle związane z usługami medycznymi. Dyrektor KIS oraz WSA uznali jednak, że są to dwie odrębne usługi: medyczna w ramach kontraktu i prawno-organizacyjna/finansowo-księgowa na rzecz partnerów. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że zwolnienia podatkowe dotyczące usług medycznych mają na celu dobro pacjenta i nie powinny obejmować rozliczeń wewnętrznych między podmiotami konsorcjum. Usługi te nie są świadczone bezpośrednio na rzecz pacjentów ani nie są nieodzowne dla zapewnienia im opieki, a ich beneficjentami są pozostali członkowie konsorcjum. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za zgodny z prawem i odrzucając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, postępowania oraz Konstytucji RP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, usługi te nie korzystają ze zwolnienia z VAT.

Uzasadnienie

Usługi prawno-organizacyjne i finansowo-księgowe świadczone przez lidera konsorcjum na rzecz pozostałych członków są odrębnymi usługami, nieświadczonymi bezpośrednio na rzecz pacjentów i niebędącymi nieodzowne dla zapewnienia opieki medycznej. Zwolnienia podatkowe dotyczące usług medycznych mają na celu dobro pacjenta i nie obejmują rozliczeń wewnętrznych między podmiotami konsorcjum.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt. 18 - 20

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie z VAT obejmuje usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze. Nie obejmuje ono jednak usług prawno-organizacyjnych i finansowo-księgowych świadczonych w ramach konsorcjum na rzecz innych podmiotów leczniczych, które nie są bezpośrednio związane z opieką nad pacjentem.

Pomocnicze

Dyrektywa 2006/112/WE Rady art. 132 § ust. 1 lit. b) i c)

Przepisy te stanowią podstawę implementacji zwolnień dla usług medycznych i ściśle z nimi związanych.

O.p. art. 14i § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy udostępniania interpretacji indywidualnych.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania.

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada in dubio pro tributario.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Dotyczy kosztów zastępstwa procesowego.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usługi prawno-organizacyjne i finansowo-księgowe świadczone przez lidera konsorcjum na rzecz pozostałych członków nie są usługami medycznymi ani ściśle z nimi związanymi w rozumieniu przepisów o VAT. Usługi te nie są nieodzowne dla zapewnienia pacjentom należytej opieki, a ich beneficjentami są pozostali członkowie konsorcjum, a nie pacjenci. Rozliczenia wewnętrzne w ramach konsorcjum nie powinny korzystać ze zwolnień podatkowych przeznaczonych dla usług medycznych świadczonych na rzecz pacjentów.

Odrzucone argumenty

Usługi prawno-organizacyjne i finansowo-księgowe są nieodłącznym elementem usług medycznych świadczonych przez konsorcjum i powinny korzystać ze zwolnienia z VAT. Naruszenie zasady in dubio pro tributario poprzez zastosowanie wykładni profiskalnej. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na interpretację indywidualną bez podstaw. Naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zasada równości) poprzez błędną wykładnię przepisów o zwolnieniu z VAT.

Godne uwagi sformułowania

nie można tracić z pola widzenia tego, że w stanie faktycznym zaprezentowanym przez Centrum w jego piśmie procesowym inicjującym postępowanie interpretacyjne istnieją dwa węzły obligacyjne. nie ma powodu, aby korzyść wskazanych zwolnień podatkowych, ukierunkowanych na dobro pacjenta, rozciągała się na usługi oraz rozliczenia finansowe dokonywane wewnątrz Konsorcjum. nie służy ona bowiem pacjentom, ale pozostałym uczestnikom Konsorcjum – to oni, a nie pacjenci są beneficjentami usługi.

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Hieronim Sęk

członek

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zwolnieniu z VAT dla usług świadczonych w ramach konsorcjów, zwłaszcza w sektorze medycznym, oraz rozróżnienie między usługami świadczonymi na rzecz pacjentów a rozliczeniami wewnętrznymi między partnerami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konsorcjum podmiotów leczniczych i świadczenia usług administracyjnych przez lidera na rzecz członków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT w sektorze medycznym, pokazując, jak sądy interpretują zwolnienia podatkowe w kontekście złożonych struktur organizacyjnych, takich jak konsorcja.

Czy usługi administracyjne w konsorcjum medycznym są zwolnione z VAT? NSA wyjaśnia.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 687/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita /sprawozdawca/
Hieronim Sęk
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Op 442/19 - Wyrok WSA w Opolu z 2019-12-30
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 43 ust. 1 pkt. 18 - 20
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia WSA (del.) Adam Nita (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Op 442/19 w sprawie ze skargi O. w O. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od O. w O. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 30 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Op 442/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę O. w O. (w dalszej części uzasadnienia określanego jako Wnioskodawca, Centrum, Strona lub Skarżący) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (zwanego dalej Organem interpretacyjnym lub DKIS) z 5 sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny sprawy będący elementem wniosku interpretacyjnego został precyzyjnie zaprezentowany w interpretacji indywidualnej, dostępnej w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (por. art. 14i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 – zwanej dalej O.p.). Jak wyjawił Skarżący, jest on Liderem Konsorcjum, powstałego na podstawie umowy zawartej pomiędzy 10 podmiotami leczniczymi. Przedmiotem tego przedsięwzięcia jest zaś "Zabezpieczenie zadań ratownictwa medycznego na terenie województwa [...] w zakresie Zespołu Ratownictwa Medycznego oraz ich dysponowania". Istotną okolicznością jest przy tym fakt, że zgodnie z postanowieniami umowy konsorcjum, Lider jest obowiązany zapewnić obsługę prawno-organizacyjną i finansowo-księgową w zakresie niezbędnym dla potrzeb realizacji kontraktu. Koszty związane z wykonaniem umowy oraz obsługą wykonania kontraktu każdy z uczestników będzie natomiast ponosił w wysokości 1,5% przypadającej mu kwoty wynagrodzenia określonej w kontrakcie z tytułu utrzymania przez danego Uczestnika zespołu typu "S" i "P" (bez dyspozytorni).
Jak przy tym wyjawił Wnioskodawca, z uwagi na fakt że obsługę prawno-organizacyjną oraz finansowo-księgową wykonuje on poza świadczeniami przewidzianymi Kontraktem, można uznać, że jest to odrębna usługa świadczona przez Stronę na rzecz pozostałych Konsorcjantów. Wobec tego istnieje konieczność wystawienia na rzecz poszczególnych Konsorcjantów stosownej faktury, opiewającej na kwotę uzgodnioną w umowie Konsorcjum, tj. w wysokości 1,5% przypadającej każdemu Konsorcjantowi kwoty wynagrodzenia określonej w Kontrakcie.
Uzupełniając swój wniosek, Skarżący wskazał m.in., że realizowane przez niego usługi prawno-organizacyjne i finansowo-księgowe mają ścisły związek z wykonywaną usługą w zakresie opieki medycznej służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu i poprawie zdrowia. Wskazał on ponadto, że jest podmiotem leczniczym i świadczy usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Podmiotami leczniczymi, świadczącymi usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia są też pozostali partnerzy.
W tak przedstawionym stanie faktycznym postawiono jedno pytanie. Wątpliwość Centrum wzbudziło mianowicie to, czy usługa o charakterze prawno-organizacyjnym i finansowo-księgowym wykonywana w zakresie niezbędnym dla potrzeb Umowy Konsorcjum lub kontraktu, której przedmiotem jest wykonanie przedsięwzięcia pn.: "Zabezpieczenie zadań ratownictwa medycznego na terenie województwa [...] w zakresie Zespołów Ratownictwa Medycznego oraz ich dysponowania", świadczona przez podmiot leczniczy na rzecz innych podmiotów leczniczych jest zwolniona z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18-20 ustawy o podatku od towarów i usług?
Jednocześnie prezentując własne stanowisko w sprawie, Centrum odpowiedziało na postawione przez siebie pytanie twierdząco. Zdaniem Wnioskodawcy, usługa o charakterze prawno-organizacyjnym i finansowo – księgowym, wykonywana w zakresie niezbędnym dla potrzeb Umowy Konsorcjum lub kontraktu, której przedmiotem jest wykonanie przedsięwzięcia pn.: "Zabezpieczenie zadań ratownictwa medycznego na terenie województwa [...] w zakresie Zespołów Ratownictwa Medycznego oraz ich dysponowania", świadczona przez podmiot leczniczy na rzecz innych podmiotów leczniczych, korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług.
Z zapatrywaniem tym nie zgodził się Organ interpretacyjny. Jego zdaniem Wnioskodawca świadczy dwie niezależne usługi: medyczną w ramach Kontraktu oraz prawno-organizacyjną i finansowo-księgową na rzecz partnerów. Pogląd ten podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny. W jego ocenie DKIS dokonał prawidłowej interpretacji art. 43 ust. 1 pkt 18-20 ustawy o podatku od towarów i usług z uwzględnieniem wypracowanego na ich kanwie orzecznictwa sądowoadministracyjnego i orzecznictwa TSUE, zapadłego w przedmiocie zwolnienia z opodatkowania świadczeń związanych z ochroną zdrowia. W tym zakresie, analizując pojęcie czynności ściśle związanych z opieką szpitalną i medyczną, Sąd I instancji powołał się w szczególności na pogląd Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wg którego nie obejmuje ono świadczeń, które nie przedstawiają żadnego związku z opieką szpitalną nad odbiorcami tych świadczeń ani z opieką medyczną ewentualnie wykonywaną na rzecz takich osób (powołano wyrok w sprawie C-45/01 [...], pkt 33 oraz wyrok w sprawach połączonych C-394/04 i C-395/04: [...], pkt 17, a także wyrok w sprawie C-262/08 [...], pkt 38).
Z tego względu, w przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za świadczenia, które wchodzą w zakres pojęcia czynności ściśle związanych z opieką szpitalną i medyczną w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE należy uznać tylko takie, które są rzeczywiście świadczone jako usługi pomocnicze względem stanowiącej świadczenie główne opieki szpitalnej nad odbiorcami lub opieki medycznej świadczonej na rzecz odbiorców (w tym zakresie powołano wyroki w połączonych sprawach C-394/04 i C-395/04, pkt 18 oraz w sprawie C-262/08, pkt 39). Świadczenie może być uznane za pomocnicze względem świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi celu samego w sobie, lecz środek służący jak najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego usługodawcy (stawiając tę tezę odwołano się do wyroków w sprawie C-45/01, pkt 34; w sprawach połączonych C-394/04 i C-395/04, pkt 19, a także w sprawie C-434/05 [...], pkt 29 i przywołanego tam orzecznictwa).
Sąd I instancji podniósł też, że wg TSUE, zważywszy na cel zwolnienia przewidzianego w art. 132 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE, jedynie świadczenia usług, które logicznie wpisują się w ramy dostarczania usług opieki szpitalnej i medycznej i które w procesie świadczenia tych usług stanowią etap niezbędny, aby osiągnąć cele terapeutyczne, którym te ostatnie służą, mogą stanowić działalność "ściśle związaną" w rozumieniu tego przepisu (por. wyroki w sprawach połączonych C-3394/04 i C-395/04, pkt 25 oraz w sprawie C-262/08, pkt 40). Z wszystkich tych względów, w jego przekonaniu usługa o charakterze prawno-organizacyjnym i finansowo – księgowym, wykonywana w zakresie niezbędnym dla potrzeb Umowy Konsorcjum lub kontraktu, której przedmiotem jest wykonanie przedsięwzięcia pod nazwą: "Zabezpieczenie zadań ratownictwa medycznego na terenie województwa [...] w zakresie Zespołów Ratownictwa Medycznego oraz ich dysponowania", świadczona przez podmiot leczniczy na rzecz innych podmiotów leczniczych nie korzysta ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 18 - 20 ustawy o podatku od towarów i usług. Jak wyartykułował Wojewódzki Sąd Administracyjny, świadczenia będące przedmiotem wniosku interpretacyjnego nie są podejmowane bezpośrednio w stosunku do pacjentów, bo nie mają bezpośredniego i rzeczywistego celu służącego profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. W związku z tym, w rozpatrywanej sprawie należy przyjąć, że usługa prawno-organizacyjna i finansowo-księgowa świadczona przez Wnioskodawcę ma inny charakter niż świadczenia objęte wskazanym wcześniej zwolnieniem podatkowym, bo nie jest nieodzowna dla zapewnienia pacjentom należytej opieki.
W skardze kasacyjnej Centrum wniosło o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych,
3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Jednocześnie wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 pkt 18 - 20 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 – zwanej dalej u.p.t.u.). Zdaniem Skarżącego nastąpiło to poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż usługa o charakterze prawno-organizacyjnym i finansowo-księgowym wykonywana w zakresie niezbędnym dla potrzeb umowy Konsorcjum, świadczona przez podmiot leczniczy na rzecz innych podmiotów leczniczych, nie jest usługą medyczną ani usługą ściśle związaną z usługą medyczną, a ponadto nie jest nieodzowna dla zapewnienia pacjentom należytej opieki, a w konsekwencji nie korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług,
2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 - dalej określanej jako O.p.) w zw. z art. 2a tej ustawy (zasada in dubio pro tributario) z uwagi na – jak to ujęto w skardze kasacyjnej - niezastosowanie wykładni profiskalnej przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy,
b) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – zwanej dalej P.p.s.a.). W przekonaniu Centrum doszło do tego poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu i w konsekwencji oddalenie skargi na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia;
3) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ustanawiającego zasadą równości, która nakazuje przeprowadzenie prokonstytucyjnej wykładni art. 43 ust. 1 pkt 18-20 u.p.t.u. określającego, jakiego rodzaju usługi są zwolnione od podatku od towarów i usług.
W ocenie Strony, usługi prawno-organizacyjne i finansowo-księgowe wykonywane przez Skarżącego w ramach Konsorcjum są nieodłącznym elementem usług wykonywanych przez Skarżącego oraz innych członków Konsorcjum. Stąd należy więc usługi prawno-organizacyjne oraz finansowo-księgowe uznać za usługi pomocnicze do świadczonej przez Skarżącego i członków Konsorcjum usługi medycznej. Równocześnie Centrum nie zgodziło się z tezą Sądu I instancji, zgodnie z którą świadczy on dwie niezależne usługi: medyczną w ramach Kontraktu oraz prawno-organizacyjną i finansowo-księgową na rzecz partnerów, podczas gdy usług tych nie należy rozpatrywać rozłącznie.
W reakcji na te zarzuty i argumentację wniesiono o:
1) oddalenie skargi kasacyjnej;
2) zasądzenie od Skarżącego, na rzecz DKIS zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
3) przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Doszło do tego na posiedzeniu niejawnym przez wzgląd na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2023 r. Zostało ono wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). W wykonaniu wspomnianego zarządzenia, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia swojego stanowiska lub dodatkowych argumentów w formie pisemnej, do dnia rozpoznania sprawy.
Fundamentem sporu pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego była kwestia tego, czy zwolnienie podatkowe ukształtowane w art. 43 ust. 1 pkt 18 – 20 u.p.t.u. obejmuje swoim zakresem także obsługę prawno-organizacyjną i finansowo-księgową, świadczoną przez Wnioskodawcę, na podstawie umowy Konsorcjum pozostałym uczestnikom tego porozumienia w zakresie niezbędnym dla realizacji kontraktu medycznego zawartego z Narodowym Funduszem Zdrowia, tj. "Zabezpieczenia zadań ratownictwa medycznego na terenie województwa [...] w zakresie Zespołu Ratownictwa Medycznego oraz ich dysponowania".
Odnosząc się do tej kwestii, w pierwszej kolejności godzi się zauważyć, że na podstawie wskazanych wcześniej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ściśle określone usługi medyczne są wolne od podatku od towarów i usług. Należą do nich:
1) usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze (art. 43 ust. 1 pkt 18 u.p.t.u.);
2) usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest działalność lecznicza (art. 43 ust. 1 pkt 18a u.p.t.u.);
3) usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
a) lekarza i lekarza dentysty,
b) pielęgniarki i położnej,
c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 160, z późn.zm.),
d) psychologa (art. 43 ust. 1 pkt 19 u.p.t.u.);
4) świadczenie usług, o których mowa w pkt 18 i 19, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i 19 (art. 43 ust. 1 pkt 19a u.p.t.u.);
5) usługi transportu sanitarnego (art. 43 ust. 1 pkt 20 u.p.t.u.).
Wskazana regulacja krajowa jest implementacją art. 132 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE. z 2006 r., nr 347, poz. 1). Wspomniany przepis został zamieszczony w rozdziale 2 dyrektywy, poświęconym zwolnieniom, dotyczącym określonych czynności, wykonywanych w interesie publicznym. Wynika z niego zaś, że państwa członkowskie zwalniają z opodatkowania świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie. Ratio legis tej regulacji prawnej jest natomiast chęć zapobieżenia podwyższeniu ceny usług medycznych o podatek od wartości dodanej (w Polsce – o podatek od towarów i usług). W konsekwencji, w polskiej rzeczywistości prawnej istotne jest to, aby Narodowy Fundusz Zdrowia lub inny podmiot finansujący świadczenie medyczne (nawet sam jego beneficjent, czyli pacjent) nie ponosił ciężaru podatku od wartości dodanej (podatku od towarów i usług).
Oceniając z przedstawionej perspektywy stan faktyczny zaistniały w sprawie (zaprezentowany we wniosku interpretacyjnym) nie sposób przyjąć, że tak jak twierdzi Skarżący, jego świadczenia na rzecz pozostałych uczestników Konsorcjum (usługi prawno-organizacyjne oraz finansowo-księgowe) są nieodłącznym elementem usług wykonywanych przez wszystkich uczestników tego porozumienia (Konsorcjum). Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że w stanie faktycznym zaprezentowanym przez Centrum w jego piśmie procesowym inicjującym postępowanie interpretacyjne istnieją dwa węzły obligacyjne. Pierwszy z nich, ukierunkowany "na zewnątrz" jest konsekwencją zawarcia umowy pomiędzy Konsorcjum, a Narodowym Funduszem Zdrowia. Przedmiotem tej czynności prawnej jest "Zabezpieczenia zadań ratownictwa medycznego na terenie województwa [...] w zakresie Zespołu Ratownictwa Medycznego oraz ich dysponowania". Co do tych czynności podatkowy stan faktyczny kształtujący treść powinności podatkowej podatnika jest zaś determinowany przez zwolnienia podatkowe, ukształtowane w art. 41 ust. 1 pkt 18 – 20 u.p.t.u.
Odrębnym stanem faktycznym (nakierowanym "do wewnątrz") jest natomiast zdarzenie związane z umową Konsorcjum, łączącą uczestników tego przedsięwzięcia. W porozumieniu tym są kształtowane wewnętrzne stosunki prawne, istniejące pomiędzy wskazanymi podmiotami. Do nich należy zaś świadczenie przez Lidera usług prawno-organizacyjnych oraz finansowo-księgowych, "adresowanych" do pozostałych podmiotów leczniczych, partycypujących w Konsorcjum, zobowiązanych z tego tytułu do uiszczenia określonych kwot na rzecz Wnioskodawcy. Jak już wskazano, materia ta dotyczy relacji prawnych istniejących wewnątrz Konsorcjum. W związku z tym, jej skutki nie dotyczą bezpośrednio umowy zawartej przez ten podmiot z Narodowym Funduszem Zdrowia. Z tego względu nie ma powodu, aby korzyść wskazanych zwolnień podatkowych, ukierunkowanych na dobro pacjenta, rozciągała się na usługi oraz rozliczenia finansowe dokonywane wewnątrz Konsorcjum.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stanąć na stanowisku, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest zgodne z prawem, a usługi prawno-organizacyjnej i finansowo-księgowej świadczonej przez Wnioskodawcę na rzecz pozostałych uczestników Konsorcjum nie można postrzegać jako usługi medycznej, ani usługi ściśle związanej z usługą medyczną. Ponadto, wbrew enuncjacjom Strony, przedstawiona aktywność nie jest nieodzowna dla zapewnienia pacjentom należytej opieki. Nie służy ona bowiem pacjentom, ale pozostałym uczestnikom Konsorcjum – to oni, a nie pacjenci są beneficjentami usługi. Skoro zaś tak, to nie ma powodu aby wskazane świadczenia chronić przed opodatkowaniem, rozciągając na nie zwolnienia podatkowe, ukształtowane w art. 41 ust. 1 pkt 18 – 20 u.p.t.u.
Nie sposób też przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się obrazy zasady legalizmu (art. 120 O.p.) oraz art. 121 § 1 O.p. (zasada zaufania), rozpatrywanych w zw. z art. 2a O.p. (zasada in dubio pro tributario). W zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo odkodowano bowiem treść normy prawnej, wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 18 – 20 u.p.t.u. Skoro zaś tak, to nie było podstaw do stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Jest tak, ponieważ na korzyść podmiotu obowiązanego z tytułu podatku nie można rozstrzygać wątpliwości, których nie ma, bo organ podatkowy był w stanie ustalić treść normy prawnej. Z tego względu nie miało też miejsca naruszenie art. 151 P.p.s.a. Zasadnie bowiem Sąd I instancji oddalił skargę na interpretację indywidualną.
Wreszcie, nie można mówić o obrazie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, ustanawiającego zasadą równości wobec prawa. Poprzez ukształtowanie preferencji podatkowej w art. 41 ust. 1 pkt 18 – 20 u.p.t.u. ustawodawca zapewnia bowiem równość, chroniąc przed nadmiernym opodatkowaniem podatkiem pośrednim podatników podatku od towarów i usług w znaczeniu ekonomicznym (podmioty ponoszące ekonomiczny ciężar zapłaty podatku). W tej sytuacji, do nierówności prowadziłoby właśnie objęcie zwolnieniem podatkowym właściwym dla usług medycznych podmiotu świadczącego na rzecz swoich partnerów gospodarczych w Konsorcjum usług prawno-organizacyjnych oraz finansowo-księgowych.
W związku z tym, nie znalazł potwierdzenia żaden z zarzutów podnoszonych przez Wnioskodawcę w jego piśmie procesowym skutkującym przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego względu skarga kasacyjna została oddalona. Stało się tak na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast w oparciu o art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Adam Nita Małgorzata Niezgódka – Medek Hieronim Sęk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI