I FSK 68/24

I FSK 68/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Golecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gd 465/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-10-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. S. w sprawie ze skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 465/23 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt 2201-IOV-3.4103.297 do 299.2021/10/05 2201-IOV-2.4103.294 do 296.2020/10/04 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2012 r. do września 2013 r. postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt 2201-IOV-3.4103.297 do 299.2021/10/05 2201-IOV-2.4103.294 do 296.2020/10/04.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 465/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. S. (dalej jako: "Skarżący", "Wnioskodawca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 7 marca 2023 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2012 r. do września 2013 r.
Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Pismem procesowym z 29 lipca 2025 r. Skarżący przedłożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie wskazano na sytuację materialną oraz zdrowotną Skarżącego. We wniosku odnoszono się do i przedłożono: zaświadczenie o stanie zdrowia z 21 lipca 2025 r., decyzję o waloryzacji renty – pismo ZUS z 1 marca 2025 r., zestawienie wypłat i potrąceń z portalu PUE ZUS, tytułu wykonawcze, zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 maja 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Instytucja wstrzymania wykonania decyzji może odnieść skutek wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych jeszcze nie wykonanych – wstrzymanie wykonania stanowi jedynie czasową przeszkodę do kontynuowania egzekucji, nie stanowi zaś podstawy do zwrotu już wyegzekwowanych świadczeń.
W doktrynie i orzecznictwie jasno wskazuje się, że tego rodzaju wniosek może być również skutecznie złożony na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Inicjatywa w zakresie ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji należy wyłącznie do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 988/12).
Z natury rzeczy, jako że przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą niebezpieczeństwa, a więc stanu przyszłego, wnioskodawca może jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić zaistnienia wskazanej w przepisie obawy. Nie sposób bowiem zaakceptować obarczenia strony obowiązkiem udowodnienia zdarzeń przyszłych i z natury rzeczy niepewnych. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że "uprawdopodobnienie" istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i jako takie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Okoliczności wykazywane przez stronę jednak nie mogą być tylko hipotetycznie możliwe, a stanowić realne zagrożeniem, a więc takim które z dużym prawdopodobieństwem może zajść bez ingerencji właściwego organu w sposób egzekucji obowiązku wynikającego z aktu administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, wniesiony w niniejszej sprawie wniosek dostatecznie wykazuje, że pozostawienie zaskarżonej decyzji jako wykonalnej powoduje niebezpieczeństwo wywołania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie ograniczając się do ogólnych wywodów na temat istoty wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zasadnie podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do pozbawienia go zasadniczych środków finansowych niezbędnych do egzystencji Skarżącego i jego rodziny.
Skarżący opisał i uprawdopodobnił na czym miałoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji wobec niego i na poparcie powyższych twierdzeń przedstawił stosowne dokumenty źródłowe, z których wynikało w jakiej sytuacji finansowej, majątkowej jak i zdrowotnej się znajduje.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosowanie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.