I FSK 672/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę spółki K. S.A. na decyzję odmawiającą wypłaty oprocentowania nadpłaty w podatku VAT za listopad i grudzień 2018 r. Organ podatkowy zarzucił błędną wykładnię przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT w związku z wyrokiem TSUE C-335/19, twierdząc, że nadpłata i odsetki powinny być naliczane od daty złożenia korekty deklaracji, a nie od momentu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że celem naliczania odsetek jest odszkodowanie podatnika za stratę spowodowaną niedostępnością środków finansowych z powodu nienależnie pobranego podatku. Zgodnie z orzecznictwem TSUE, prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym ograniczającym oprocentowanie nadpłaty do okresu rozpoczynającego się po złożeniu wniosku o jej zwrot. NSA uznał, że nadpłata powstała w momencie, gdy spółka zapłaciła podatek nienależnie, a państwo nie miało podstawy prawnej do dysponowania tymi środkami, zwłaszcza że wcześniejsze skorzystanie z ulgi było niemożliwe z powodu wadliwej legislacji krajowej. Odmowa wypłaty oprocentowania stanowiłaby sankcję za zaufanie do polskiego prawa, naruszając zasadę lojalnej współpracy z UE oraz zasadę zaufania do państwa i jego organów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty VAT od momentu jej powstania, a nie od daty złożenia korekty deklaracji, zwłaszcza w kontekście wyroków TSUE i wadliwości przepisów krajowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji powstania nadpłaty w wyniku orzeczenia TSUE i zastosowania ulgi na złe długi, gdy polskie przepisy były niezgodne z prawem UE.
Zagadnienia prawne (2)
Od kiedy należy naliczać odsetki od nadpłaty podatku VAT powstałej w wyniku wyroku TSUE dotyczącego ulgi na złe długi, w sytuacji gdy polskie przepisy uniemożliwiały wcześniejsze skorzystanie z tej ulgi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki od nadpłaty podatku VAT powinny być naliczane od momentu powstania nadpłaty, tj. od dnia, w którym podatnik zapłacił podatek nienależnie, a nie od daty złożenia korekty deklaracji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem odsetek jest odszkodowanie podatnika za stratę spowodowaną niedostępnością środków finansowych z powodu nienależnie pobranego podatku. Prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym ograniczającym oprocentowanie nadpłaty do okresu rozpoczynającego się po złożeniu wniosku o jej zwrot. Nadpłata powstała w momencie zapłaty podatku, a państwo nie miało podstawy prawnej do dysponowania tymi środkami, gdyż wcześniejsze skorzystanie z ulgi było niemożliwe z powodu wadliwej legislacji krajowej.
Czy odmowa wypłaty oprocentowania nadpłaty podatku VAT, spowodowana stosowaniem przez podatnika wadliwych przepisów krajowych, stanowi naruszenie zasady zaufania do państwa i jego organów oraz zasady lojalnej współpracy z UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wypłaty oprocentowania w takiej sytuacji narusza zasadę zaufania do państwa i jego organów (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę lojalnej współpracy z UE (art. 4 ust. 3 TUE).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik, który stosował się do polskich przepisów, a następnie okazało się, że były one niezgodne z prawem UE, nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji finansowych. Odmowa wypłaty oprocentowania stanowiłaby sankcję za zaufanie do polskiego prawa i podważałaby skuteczność orzecznictwa TSUE.
Przepisy (13)
Pomocnicze
O.p. art. 73 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 78 § 5 pkt 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 89a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadpłata podatku VAT powstała w momencie zapłaty podatku nienależnie, a nie od daty złożenia korekty deklaracji. • Prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym ograniczającym oprocentowanie nadpłaty do okresu rozpoczynającego się po złożeniu wniosku o jej zwrot. • Odmowa wypłaty oprocentowania stanowi sankcję za zaufanie do polskiego prawa i narusza zasadę lojalnej współpracy z UE oraz zasadę zaufania do państwa.
Odrzucone argumenty
Nadpłata i odsetki powinny być naliczane od daty złożenia korekty deklaracji podatkowej, a nie od momentu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
nadpłata powstała w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym Skarżąca nabyła prawo do skorzystania z ulgi na złe długi – tj. w momencie uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności • celem naliczenia odsetek od podatków pobranych niezgodnie z prawem wspólnotowym (unijnym) jest zapewnienie podatnikowi odszkodowania z tytułu straty spowodowanej niedostępnością nienależnie zapłaconej kwoty • prawo Unii stoi na przeszkodzie regule ograniczającej oprocentowanie nadpłaty podatku do okresu rozpoczynającego się po złożeniu wniosku o jej zwrot, jako naruszającej kryterium skuteczności • państwo nieprawnie dysponowało środkami pieniężnymi Spółki [...] od momentu, w którym Spółka zapłaciła podatek nienależnie • odmowa wypłaty oprocentowania narusza w istocie rzeczy art. 121 § 1 O.p. i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dot. zaufania do państwa i jego organów • Taka odmowa stanowi swoistą "sankcję za zaufanie"
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka-Medek
przewodniczący
Mariusz Golecki
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty VAT od momentu jej powstania, a nie od daty złożenia korekty deklaracji, zwłaszcza w kontekście wyroków TSUE i wadliwości przepisów krajowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powstania nadpłaty w wyniku orzeczenia TSUE i zastosowania ulgi na złe długi, gdy polskie przepisy były niezgodne z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników VAT – kiedy faktycznie zaczynają im przysługiwać odsetki od nadpłaty, szczególnie gdy opóźnienie wynika z wadliwości przepisów krajowych. Pokazuje, jak orzecznictwo TSUE wpływa na polskie prawo podatkowe i ochronę praw podatników.
“Od kiedy należą Ci się odsetki od nadpłaty VAT? NSA wyjaśnia, gdy przepisy zawodzą!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.