I FSK 668/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ podatkowy nie powinien oceniać merytorycznie wniosku o zwrot VAT na etapie formalnym, a jedynie badać kompletność dokumentów i ich tłumaczeń.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot podatku VAT przez zagraniczną spółkę, który został pozostawiony bez rozpatrzenia przez organ podatkowy z powodu braków formalnych we wniosku, a konkretnie w tłumaczeniu zaświadczenia o rejestracji VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ podatkowy nie powinien na etapie formalnym oceniać merytorycznej poprawności tłumaczenia, a jedynie badać jego kompletność. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przedmiotem skargi kasacyjnej była sprawa dotycząca wniosku o zwrot podatku od towarów i usług złożonego przez zagraniczną spółkę FHP E. GmbH. Wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia przez organ podatkowy z powodu braku w tłumaczeniu przysięgłym zaświadczenia o rejestracji VAT, które nie zawierało informacji wymaganych przez przepisy rozporządzenia Ministra Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że organ podatkowy prawidłowo postąpił, pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazując na brak odniesienia się przez WSA do zarzutu, że organ podatkowy nie powinien dokonywać merytorycznej oceny wniosku na etapie badania jego formalnej poprawności. NSA podkreślił, że organ podatkowy na etapie formalnym powinien jedynie ustalić, czy do wniosku dołączono wymagane dokumenty i ich tłumaczenia, a nie badać treść tych dokumentów ani jakość tłumaczenia, co wykracza poza etap badania przesłanek formalnych i stanowi wkroczenie w meritum sprawy. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy na etapie badania formalnej poprawności wniosku o zwrot VAT nie powinien dokonywać merytorycznej oceny treści załączonych dokumentów i ich tłumaczeń, a jedynie badać ich kompletność.
Uzasadnienie
NSA uznał, że badanie treści zaświadczenia i jego tłumaczenia wykracza poza etap badania przesłanek formalnych wniosku i stanowi wkroczenie w meritum sprawy. Organ powinien jedynie ustalić, czy dokumenty i ich tłumaczenia zostały dołączone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom art. 5 § 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom art. 5 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim art. 4 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim art. 5 § ust. 1
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 169 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 169 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 216 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 168
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2 § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 133 § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt (a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt (c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy nie powinien oceniać merytorycznie wniosku o zwrot VAT na etapie badania jego formalnej poprawności. Błąd w tłumaczeniu przysięgłym obcojęzycznego dokumentu nie jest brakiem formalnym wniosku.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie Ordynacji podatkowej zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego (uznane za merytorycznie błędne przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
badanie treści zaświadczenia wykracza poza etap badania przesłanek formalnych wniosku i stanowi wkroczenie w meritum sprawy nie jest rzeczą organu podatkowego na etapie wszczęcia postępowania badać treść dokumentu i zdejmować z wnioskodawcy odpowiedzialność za jego działania
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący
Edmund Łój
członek
Jan Zając
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że organ podatkowy na etapie formalnym nie powinien badać merytorycznej poprawności dokumentów i ich tłumaczeń, a jedynie ich kompletność."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw o zwrot VAT, gdzie wymagane są dokumenty z zagranicy i ich tłumaczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje istotną różnicę między oceną formalną a merytoryczną wniosku przez organ podatkowy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach podatkowych.
“Zwrot VAT: Czy błąd w tłumaczeniu dokumentu może pogrzebać Twój wniosek?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 668/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki /przewodniczący/ Edmund Łój Jan Zając /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane III SA/Wa 3278/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-02-16 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 par. 1, art. 203 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Edmund Łój, Sędzia NSA Jan Zając (sprawozdawca), Protokolant Grzegorz Ziemak, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej FHP E. GmbH z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 3278/05 w sprawie ze skargi FHP E. GmbH z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2003 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie na rzecz FHP E. GmbH z siedzibą w W. kwotę 455.00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3278/05, mocą którego oddalono skargę E. GmbH z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2003 r. W motywach wyroku Sąd przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Wskazał, że w dniu 21 czerwca 2004 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa - Śródmieście wpłynął wniosek skarżącej spółki o zwrot podatku od towarów i usług za styczeń - grudzień 2003 r. na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 67, poz. 690), obowiązującego do 31 sierpnia 2003 r. i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 152, poz. 1478), obowiązującego od 1 września 2003 r., zwanego dalej rozporządzeniem. Załączone do wniosku tłumaczenie przysięgłe na język polski zaświadczenia z dnia 1 kwietnia 2004 r. o rejestracji podatnika VAT nie zawierało informacji określonych w załączniku nr 2 do omawianego rozporządzenia, tj. stwierdzenia, że podmiot zagraniczny ubiegający się o zwrot podatku od towarów i usług w Polsce jest podatnikiem tego podatku bądź podatku o podobnym charakterze, zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzonej działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe organ wezwał wnioskodawcę, w trybie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku, m.in. o właściwe zaświadczenie o rejestracji podatnika VAT. Wezwanie organu podatkowego strona otrzymała w dniu 8 grudnia 2004 r., a ponowne tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia z dnia 1 kwietnia 2004 r., potwierdzające, że wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem podatku obrotowego, złożyła w dniu 18 lutego 2005 r. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 169 § 4 i art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej, pozostawił wniosek strony bez rozpatrzenia z uwagi na uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy organ odwoławczy. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że brak wskazania w treści tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia informacji, o których mowa w treści § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia jest brakiem formalnym wniosku, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Poinformował, że przekroczenie terminu do usunięcia braków formalnych pisma może być przedmiotem postępowania o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie, uchybiając terminowi do uzupełnienia braków formalnych, strona nie złożyła jednakże wniosku o przywrócenie tego terminu. Załączone do wniosku tłumaczenie zaświadczenia z dnia 1 kwietnia 2004 r. nie wskazywało zaś, iż wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organy podatkowe nie mogą dokonywać oceny obcojęzycznych dokumentów, które w świetle art. 180 Ordynacji podatkowej bez urzędowego tłumaczenia na język polski nie mogą być uznane za dowód w sprawie. Posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem, tj. art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) oraz art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zarzuciła postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie naruszenie przepisu art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia oraz naruszenie art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego. Zdaniem strony skarżącej organy podatkowe błędnie przyjęły, że brak wskazania w treści tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, iż ubiegający się o zwrot podatku podmiot zagraniczny jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest brakiem wniosku o zwrot podatku VAT. Wykładnia przepisu § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia prowadzi zdaniem strony do wniosku, iż ewentualnym brakiem formalnym złożonego podania mogłoby być nie załączenie do wniosku przedmiotowego zaświadczenia zgodnego ze wzorem załącznika nr 2. Omawiane rozporządzenie Ministra Finansów nie statuuje bowiem obowiązku przedkładania tłumaczeń przysięgłych dołączonych do wniosków dokumentów. Po zbadaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie może być ona uwzględniona. W ocenie Sądu pierwszej instancji zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena skutków prawnych załączenia wraz z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług tłumaczenia zaświadczenia, z którego nie wynika, że podmiot ubiegający się o zwrot podatku jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Sąd wskazał na brzmienie § 5 ust. 4 rozporządzenia i podkreślił, że nie budzi wątpliwości, iż zaświadczenie winno być złożone w języku polskim. Podkreślono, że fakt dokonywania ustaleń dowodowych o kluczowym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy stoi w sprzeczności z art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). W wyroku z dnia 9 lutego 2001 r. sygn. akt III SA 2339/99 (Prz. Pod. 2001/11/63) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obcojęzyczne dokumenty, bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, nie mogą być uznane za dowód w sprawie, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem - art. 27 Konstytucji, który stanowi, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że załączone do wniosku o zwrot podatku VAT zaświadczenie zostało przetłumaczone w sposób niewłaściwy i nie wynika z niego, aby przedsiębiorca był podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku podobnego. Organ podatkowy nie może posługiwać się dokumentem w języku obcym, nie może też uzupełniać takiego dokumentu o własne tłumaczenie tekstu oryginalnego. Organ nie ma uprawnień co do tłumaczenia tekstu, bądź poprawy tłumaczenia przez dodanie właściwej treści. Dokonując analizy art. 169 § 1 oraz art. 168 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdził, że wniosek spółki słusznie pozostawiony został bez rozpatrzenia, bowiem nie czynił zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, a braki nie zostały uzupełnione we wskazanym w wezwaniu terminie. Nie dopatrzono się również naruszenia przez organy przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Od powyższego wyroku pełnomocnik spółki wniósł skargę kasacyjną. Orzeczenie zaskarżono w całości, zarzucając mu: 1) na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: u.p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851) poprzez jego niewłaściwą wykładnię w sprawie polegającą na przyjęciu, że błąd w tłumaczeniu przysięgłym obcojęzycznego dokumentu potwierdzającego identyfikację na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju jest równoznaczny z brakiem wskazania, że zagraniczny podmiot nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności; 2) na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 3(b) VIII Dyrektywy Rady z 6 grudnia 1979 r. (79/1072/EWG) w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom nie mającym siedziby na terytorium kraju (dalej: dyrektywa) poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że błąd w tłumaczeniu przysięgłym obcojęzycznego dokumentu potwierdzającego identyfikację na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju jest równoznaczny z brakiem wskazania, że zagraniczny podmiot nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności; 3) na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie co do stanu faktycznego sprawy, co miało wpływ na rozstrzygnięcie wskutek przyjęcia, że skarżąca w tłumaczeniu przysięgłym zaświadczenia nie zawarła informacji, że podmiot zagranicznym ubiegający się o zwrot podatku od towarów i usług w Polsce jest podatnikiem tego bądź podatku o podobnym charakterze, zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzonej działalności; również poprzez brak odniesienia się do zarzutu skargi, zgodnie z którą organ podatkowy nie ma prawa dokonywać merytorycznej oceny wniosku na etapie wszczęcia postępowania podatkowego i sprawdzenia wniosku strony pod względem formalnym; poprzez nieuwzględnienie zarzutu skargi podniesionego i zaprotokołowanego przez protokolanta na rozprawie przed WSA w kwestii wydania postanowień przez organy podatkowe w obu instancjach z naruszeniem przepisów o właściwości polegających na rozstrzygnięciu sprawy, która nie powinna być rozstrzygana według przepisów Ordynacji podatkowej, lecz Kodeksu postępowania administracyjnego; 4) na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 135 u.p.p.s.a. oraz 145 § 2 u.p.p.s.a. poprzez niepodjęcie działań mających na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem, a tym samym utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę do stwierdzenia jego nieważności, z uwagi na zastosowanie błędnej podstawy prawnej i oparcie rozstrzygnięcia o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w sytuacji, gdy zastosowanie powinny mieć przepisy kodeksu postępowania administracyjnego; 5) na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt (a) poprzez nie uchylenie postanowienia Dyrektora, mimo zaistnienia naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, które uzasadniało jego uchylenie; 6) na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt (c) poprzez nie uchylenie postanowienia Dyrektora, mimo zaistnienia naruszenia przepisów postępowania podatkowego w postaci przepisu art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa (o ile ma on zastosowanie) poprzez uznanie za brak formalny wniosku błędu w tłumaczeniu przysięgłym dokumentu potwierdzającego identyfikację na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zwrot kosztów postępowania w wysokości prawem przepisanej. Uzasadniając zarzut naruszenia § 5 rozporządzenia strona skarżąca zauważyła, że przepisy omawianego aktu rozróżniają materialnoprawne oraz formalnoprawne uprawnienie do zwrotu podatku, czego Sąd nie dostrzegł i uprawnienie zawarte w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia potraktował w kategoriach formalnoprawnych. W ocenie strony natomiast wszelkiego rodzaju wątpliwości co do prawdziwości tłumaczenia i jego dokładności stają się elementem badania stanu faktycznego co jest przedmiotem postępowania dowodowego i organ podatkowy nie może na etapie badania formalnej poprawności wniosku dokonywać badania stanu faktycznego sprawy i dokonywać wnioskowania, które ma charakter merytoryczny w sprawie o zwrot podatku VAT. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 (b) dyrektywy autor skargi kasacyjnej zauważył, że również ten przepis wskazuje prymat zaświadczenia, jako dokumentu potwierdzającego fakt bycia zarejestrowanym płatnikiem podatku od wartości dodanej, zatem uznanie błędu w tłumaczeniu za brak formalny wniosku jest postępowaniem stojącym w oczywistej sprzeczności z normą art. 3 dyrektywy. W dalszej kolejności wnoszący skargę kasacyjną uzasadnił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Stwierdzono, że Sąd dokonał błędnych ustaleń co do stanu faktycznego. Uznanie, że z przedmiotowego tłumaczenia nie wynika, iż strona jest podatnikiem podatku od towarów i usług jest ustaleniem błędnym, bowiem treść zaświadczenia jednoznacznie wskazuje na numer identyfikacji podatkowej z przedrostkiem "DE" (przedrostek ten jest stosowany przed numerem identyfikacji podatkowej jedynie przez podatników podatku od towarów i usług, mających siedzibę na terytorium Niemiec). Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę na brak odniesienia się przez Sąd do zarzutu skargi, zgodnie z którym organ podatkowy nie ma prawa dokonywać merytorycznej oceny wniosku na etapie wszczęcia postępowania podatkowego i sprawdzenia wniosku strony pod względem formalnym. Wskazano także, że Sąd nie odniósł się do zarzutu podniesionego w toku rozprawy i ujętego w protokole, a mianowicie zarzutu błędnej podstawy prawnej, na podstawie której zostały wydane postanowienia organów obu instancji, tj. przepisu Ordynacji podatkowej. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną brak jest podstaw do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie zwrotu podatku VAT podmiotom zagranicznym powinno być prowadzone w oparciu o przepisy wskazanej ustawy, regulujące zasady postępowania podatkowego, bowiem w świetle art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej podmiot nie spełnia żadnej z przesłanek w nim wskazanych. Żadne przepisy polskiego prawa podatkowego nie nakładają na niego zobowiązania podatkowego, jak również nie istnieje ekspektatywa powstania takiego zobowiązania w przyszłości. Co prawda prawo podatkowe przyznaje mu szczególne uprawnienia, na mocy których może dochodzić zwrotu podatku VAT, ale nie jest on objęty zakresem podmiotowym polskich ustaw podatkowych, które normują powstawanie obowiązku podatkowego. W ocenie strony skarżącej właściwymi przepisami, wedle których powinno toczyć się postępowanie o zwrot podatku VAT podmiotom zagranicznym jest kodeks postępowania administracyjnego, dlatego uznać należy, że postanowienia organów podatkowych wydane są bez właściwej podstawy prawnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie wpłynęła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać konkretne przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romanowska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, uwagi do art. 174). W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Trafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci braku odniesienia się do zarzutu skargi, że organ podatkowy nie ma prawa dokonywać merytorycznej oceny wniosku na etapie wszczęcia postępowania podatkowego i sprawdzania wniosku strony pod względem formalnym. Uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji przyjął zbyt szeroki zakres badania przez organ podatkowy wniosku na etapie wszczęcia postępowania. Trafnie zarzuca strona skarżąca, że na tym etapie organ nie powinien wgłębiać się w treść przedłożonego dokumentu. Jakkolwiek przepis § 5 ust. 4 pkt 2 wyżej wymienionego rozporządzenia mówi o wymogach stawianych zaświadczeniu, to badanie treści zaświadczenia wykracza poza etap badania przesłanek formalnych wniosku i stanowi wkroczenie w meritum sprawy. Z punktu widzenia treści § 5 ust. 4 rozporządzenia rzeczą organu jest ustalenie, czy do wniosku dołączono: 1) oryginał faktur lub dokumentów celnych, 2) oryginał zaświadczenia wraz z jego tłumaczeniem. Skoro do wniosku dołączono rzeczone dokumenty, organ podatkowy winien rozpoznać wniosek merytorycznie, na podstawie takich dokumentów jakie przedłożył wnioskodawca. Wnioskodawca ponosi bowiem odpowiedzialność, za przedłożone dokumenty, w tym także za jakość ich tłumaczenia. Nie jest rzeczą organu podatkowego na etapie wszczęcia postępowania badać treść dokumentu i zdejmować z wnioskodawcy odpowiedzialność za jego działania. Tym bardziej, że chodzi o podmiot działający przez wykwalifikowany personel. Częściowo trafny jest także zarzut nie rozpoznania zarzutu zastosowania Ordynacji podatkowej zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże nie rozpoznanie tego zarzutu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż merytorycznie zarzut ten jest błędny. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Ordynacja podatkowa zawiera dostateczne umocowanie dla organów podatkowych do jej stosowania w zakresie tej sprawy. W myśl art. 2 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej przepisy tej ustawy stosuje się do spraw z zakresu prawa podatkowego innych niż wymienione w punkcie 1 tego paragrafu, należących do właściwości organów podatkowych. Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu prawa podatkowego i jej załatwienie należy do właściwości organów podatkowych. Prawo podatkowe to nie tylko prawo związane z obowiązkiem podatkowym; zaś rozporządzenie, na podstawie którego załatwiana jest niniejsza sprawa stanowi część prawa podatkowego, na co wskazuje nie tylko umiejscowienie delegacji do jego wydania, jak i merytoryczna zawartość. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadny zarzutu zastosowania niewłaściwych przepisów i naruszenia art. 135 oraz 145 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślenia wymaga, to że ani organ podatkowy ani Sąd I instancji nie rozpoznawali wniosku strony skarżącej merytorycznie, a zatem nie stosowali prawa materialnego, co wyklucza naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego zarzuty w tym zakresie nie mogą być uwzględnione. Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI