I FSK 66/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku akcyzowego. Spór dotyczył możliwości zastosowania zerowej stawki akcyzy na wewnątrzwspólnotowe nabycie wyrobu energetycznego przez B. sp. z o.o., która pełniła podwójną rolę: zarejestrowanego odbiorcy i gospodarczego podmiotu zużywającego. Spółka argumentowała, że towar będzie zużywany do produkcji kosmetyków, a nie jako paliwo, i że zerowa stawka powinna mieć zastosowanie mimo braku przemieszczenia towaru poza zakład i braku dokumentu e-DD. Dyrektor KIS stał na stanowisku, że brak e-DD wyklucza zastosowanie zerowej stawki. WSA uznał, że organ powinien rozważyć zastosowanie zerowej stawki z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i prawa unijnego, nawet przy braku e-DD, jeśli pozostałe warunki są spełnione. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ścisłe egzekwowanie wymogu e-DD w sytuacji, gdy ten sam podmiot jest nabywcą i konsumentem, może być sprzeczne z zasadą proporcjonalności i zakazem dyskryminacji, a także że obowiązek dokumentowania jest instrumentalny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że zasada proporcjonalności i prawo unijne mogą wpływać na interpretację krajowych przepisów podatkowych, zwłaszcza w kontekście obowiązków proceduralnych, które mogą być nadmierne w specyficznych sytuacjach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ten sam podmiot pełni rolę zarejestrowanego odbiorcy i gospodarczego podmiotu zużywającego, co może ograniczać jego zastosowanie do innych przypadków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest zastosowanie zerowej stawki podatku akcyzowego na wewnątrzwspólnotowe nabycie wyrobu energetycznego przez podmiot, który jest jednocześnie zarejestrowanym odbiorcą i gospodarczym podmiotem zużywającym, w sytuacji gdy towar nie opuszcza zakładu produkcyjnego i nie wystawiono dokumentu e-DD?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to możliwe, jeśli pozostałe warunki zastosowania zerowej stawki są spełnione, a ścisłe egzekwowanie wymogu e-DD w tej specyficznej sytuacji byłoby sprzeczne z zasadą proporcjonalności i mogłoby prowadzić do dyskryminacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymóg udokumentowania przemieszczenia towaru za pomocą e-DD jest obowiązkiem instrumentalnym, a jego brak w sytuacji, gdy ten sam podmiot pełni obie role (nabywcy i konsumenta), nie powinien automatycznie wykluczać zastosowania zerowej stawki akcyzy. Interpretacja przepisów powinna uwzględniać prawo unijne, zasadę proporcjonalności i zakaz dyskryminacji.
Czy organ interpretacyjny prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, odmawiając zastosowania zerowej stawki akcyzy z powodu braku dokumentu e-DD, nie uwzględniając wykładni systemowej i prawa unijnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób wyczerpujący, ograniczając się do wykładni językowej i pomijając aspekty systemowe oraz unijne.
Uzasadnienie
Sąd I instancji zarzucił organowi nieuwzględnienie prawa unijnego oraz niedokonanie wykładni systemowej lub funkcjonalnej przepisu, co doprowadziło do błędnej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego.
Przepisy (19)
Główne
u.p.a. art. 89 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o podatku akcyzowym
Zerowa stawka akcyzy na wyroby energetyczne inne niż określone w art. 89 ust. 1 pkt 1-13, przeznaczone do celów innych niż opałowe, jako dodatki lub domieszki do paliw opałowych, do napędu silników spalinowych albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych, wynosi 0 zł, jeżeli wyroby te są nabywane wewnątrzwspólnotowo w procedurze zawieszenia poboru akcyzy przez zarejestrowanego odbiorcę w celu dostarczenia ich do zużywającego podmiotu gospodarczego i przemieszczane do tego podmiotu na terytorium kraju poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy na podstawie e-DD albo dokumentu zastępującego e-DD.
u.p.a. art. 89 § ust. 2aa
Ustawa o podatku akcyzowym
Warunkiem zastosowania zerowej stawki akcyzy jest zakończenie przemieszczania w sposób, o którym mowa w art. 46b ust. 2 u.p.a., oraz w terminie, o którym mowa w art. 46b ust. 3 tej ustawy.
Pomocnicze
u.p.a. art. 23 § ust. 2
Ustawa o podatku akcyzowym
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14c § § 1 i 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ustawa Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14b § § 1-3
Ustawa Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającą może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo stanowione przez organizację międzynarodową, której ratyfikowała Rzeczpospolita Polska, jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.
TFUE art. 110
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji podatkowej.
TUE art. 5 § ust. 4
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość zastosowania zerowej stawki akcyzy mimo braku dokumentu e-DD, gdy ten sam podmiot pełni rolę zarejestrowanego odbiorcy i gospodarczego podmiotu zużywającego. • Konieczność uwzględnienia zasady proporcjonalności i prawa unijnego w interpretacji przepisów krajowych. • Obowiązek dokumentowania (e-DD) ma charakter instrumentalny i jego brak nie zawsze musi skutkować utratą preferencji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Ścisłe stosowanie wymogu udokumentowania przemieszczenia towaru na podstawie e-DD jest bezwzględnym warunkiem zastosowania zerowej stawki akcyzy. • Organ interpretacyjny wydał interpretację zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji trafnie wskazał Organowi interpretacyjnemu konieczność odczytania art. 89 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 23 ust. 2 i 89 ust. 2aa u.p.a. z uwzględnieniem wskazanej regulacji prawa unijnego. • Takie odczytanie dyspozycji art. 89 ust. 2 pkt 5 u.p.a., związane z niemożnością dokumentowania przemieszczania towaru na podstawie e-DD albo dokumentu go zastępującego może się jawić jako sprzeczne z zasadą proporcjonalności oraz skutkujące wprowadzeniem dyskryminującego opodatkowania nabycia towaru pochodzącego z innego państwa unijnego. • W teorii prawa podatkowego powinność potwierdzania przemieszczenia towaru [...] jest klasyfikowana jako instrumentalny (a nie podstawowy) obowiązek podatkowy.
Skład orzekający
Adam Nita
sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
członek
Ryszard Pęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zasada proporcjonalności i prawo unijne mogą wpływać na interpretację krajowych przepisów podatkowych, zwłaszcza w kontekście obowiązków proceduralnych, które mogą być nadmierne w specyficznych sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ten sam podmiot pełni rolę zarejestrowanego odbiorcy i gospodarczego podmiotu zużywającego, co może ograniczać jego zastosowanie do innych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasady prawa unijnego i ogólne zasady prawa (proporcjonalność) mogą wpływać na interpretację przepisów krajowych, nawet w tak technicznej dziedzinie jak podatek akcyzowy. Jest to przykład, gdzie formalizm mógłby prowadzić do niesprawiedliwego wyniku.
“Czy brak jednego dokumentu może kosztować firmę miliony? NSA: Nie zawsze, gdy liczy się proporcjonalność.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.