I FSK 644/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. w sprawie podatku od towarów i usług za 2003 r. Skarżący twierdził, że dokumenty zaginęły w pożarze i przedstawił duplikaty faktur, jednak organy podatkowe uznały je za niewiarygodne. WSA oddalił skargę, wskazując na brak wiarygodnych dowodów transakcji i skuteczne przerwanie biegu przedawnienia przez zajęcie rachunku bankowego. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia art. 134 § 1 Ppsa (niezbadanie przedawnienia) i art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 199a § 3 Op (pominięcie kwestii wystąpienia do sądu cywilnego o ustalenie stosunku prawnego). NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przedawnienie nie nastąpiło z uwagi na skuteczne zajęcie innego rachunku bankowego, a zarzut naruszenia art. 199a § 3 Op był chybiony, ponieważ wątpliwości dotyczyły ustaleń faktycznych, a nie istnienia stosunku prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUtrata dokumentacji podatkowej w wyniku zdarzeń losowych (pożar) i jej wpływ na prawo do odliczenia VAT; skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia przez środki egzekucyjne; zastosowanie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego utraty dokumentów i zastosowania środków egzekucyjnych. Interpretacja art. 199a § 3 Op jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utrata dokumentacji podatkowej w wyniku pożaru zwalnia podatnika z obowiązku udowodnienia rzeczywistości transakcji gospodarczych w celu odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeżeli nie udowodni poprzez uzyskanie duplikatu faktury lub inne dowody, że zdarzenia gospodarcze faktycznie miały miejsce. Podatnik jest zobowiązany do podjęcia skutecznych działań zmierzających do odtworzenia brakującej dokumentacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak wiarygodnych dowodów transakcji, mimo przedstawienia duplikatów faktur uzyskanych po długim czasie od rzekomej utraty oryginałów, uniemożliwia odliczenie VAT. Podkreślono, że duplikaty muszą odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenia gospodarcze.
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) skutecznie przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli jeden z zajętych rachunków okazał się nieistniejący?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia, nawet jeśli inny, równolegle zajęty rachunek okazał się nieistniejący, pod warunkiem że istniał inny skutecznie zajęty rachunek.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przedawnienie nie nastąpiło, ponieważ organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia innego rachunku bankowego skarżącego, o czym podatnik został powiadomiony. Sąd odwołał się również do prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego, który ustalił, że zobowiązanie nie przedawniło się.
Czy w sytuacji wątpliwości co do faktycznego przebiegu transakcji gospodarczych, organ podatkowy ma obowiązek wystąpić do sądu cywilnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek wystąpienia do sądu cywilnego na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej dotyczy sytuacji, gdy wątpliwości dotyczą istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, a nie ustaleń faktycznych sprawy.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 199a § 3 Op nie ma zastosowania do ustalania faktycznych zdarzeń gospodarczych, takich jak istnienie dostaw czy świadczenia usług. Wątpliwości skarżącego dotyczyły kompletności i oceny dowodów, a nie istnienia stosunku prawnego, co wyłącza zastosowanie tego przepisu.
Przepisy (24)
Główne
Ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ppsa art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 70 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 199a § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT z 1993 r. art. 10 § 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT z 1993 r. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT z 1993 r. art. 27 § 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT z 1993 r. art. 32
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozporządzenie art. 48 § 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozporządzenie art. 48 § 4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozporządzenie art. 49 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozporządzenie art. 49 § 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozporządzenie art. 50 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa o VAT z 1993 r. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT z 1993 r. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT z 1993 r. art. 2 § 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 Ppsa poprzez niezbadanie przez Sąd wojewódzki zagadnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od marca do grudnia 2003 r. • Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 199a § 3 Op, poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku problematyki związanej z koniecznością wystąpienia przez organy z powództwem do sądu cywilnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego. • Brak skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na zajęcie nieistniejącego rachunku bankowego.
Godne uwagi sformułowania
podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty • podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeżeli nie udowodni poprzez uzyskanie duplikatu faktury, że zdarzenia gospodarcze faktycznie miały miejsce • zobowiązanie podatkowe wygasło poprzez przedawnienie • w sprawie brak jest wiarygodnych dowodów dokonania faktycznych operacji gospodarczych • nie nastąpiło przedawnienie tego zobowiązania, wobec przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania środków egzekucyjnych • nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa • trafnie stwierdzając przy tym w szczególności, że w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, na skutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego • orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe • chybiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 199a § 3 Op • poza zakresem zastosowania art. 199a § 3 Op pozostają okoliczności faktyczne sprawy • ustalenie istnienia stosunku prawnego o charakterze cywilnoprawnym jest co do zasady zbędne przy ustalaniu prawnopodatkowego stanu faktycznego w świetle przepisów ustawy o VAT z 1993 r.
Skład orzekający
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący sprawozdawca
Artur Mudrecki
sędzia
Tomasz Kolanowski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrata dokumentacji podatkowej w wyniku zdarzeń losowych (pożar) i jej wpływ na prawo do odliczenia VAT; skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia przez środki egzekucyjne; zastosowanie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego utraty dokumentów i zastosowania środków egzekucyjnych. Interpretacja art. 199a § 3 Op jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu utraty dokumentów i jego konsekwencji podatkowych, a także kwestii przedawnienia zobowiązań. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Pożar dokumentów VAT: czy można odliczyć podatek, gdy zaginęły faktury? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 7200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.